فوتو: egemen.kz
پارلامەنت مەجٸلٸسٸ دەپۋتاتى نارتاي سەرسەنعايەۆ ەلدەگٸ جۇمىسسىزدىق تۋرالى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸ قاتە كٶرسەتٸلگەنٸن ايتىپ, شاعىمداندى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا قازاقستان حالقىنىڭ 4,6 پروتسەنتٸ, ياعني 451 515 ازامات جۇمىسسىز دەپ كٶرسەتەدٸ. «بۇعان كٸم سەنەدٸ?» دەگەن دەپۋتات تاباقتاي ديپلومى بارلار دا جۇمىس تاپپاي تابانىن تاۋسىلعانىن ايتادى.
«مەنٸڭ قولىمدا 16 مامىردا باسىلعان رەسمي دەرەك بار, مۇندا قازاقستان حالقىنىڭ سانى 20 261 486 ادام دەپ كٶرسەتٸلگەن. سونىڭ 11 496 447–سٸ ەڭبەككە قابٸلەتتٸ دەپ جازىلعان. ياعني ولار جۇمىس ٸستەۋٸ قاجەت. بٸراق قازاقستاندا زەينەتاقى جيناعىنا كٶك تيىن اۋدارىلماعان جەنە ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدارى مٷلدەم جوق حالىق سانى 5 244 664 ادامعا جەتكەن! ەندەشە قازاقستاندا 11,5 ميلليون ادام ەڭبەككە قابٸلەتتٸ بولسا, ونىڭ 5,2 ميلليونىندا ەلەۋمەتتٸك اۋدارىم مٷلدەم جوق بولسا دەمەك ازاماتتارىمىزدىڭ تەڭ جارتىسى جۇمىسسىز دەمەسكە امال بار ما? جۇمىسسىزدار سانى 4,6 پايىز دەگەن دەرەكتٸڭ شىندىققا سەيكەس كەلمەيتٸنٸنە وسى دەلەل ەمەس پە? » – دەيدٸ ول.
ن. سەرسەنعاليەۆ ەلدەگٸ جۇمىسسىزدىقتى جويۋ ٷشٸن الدىمەن جالعان مەلٸمەت بەرۋدٸ توقتاتۋ كەرەك ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
فوتو: مەجٸلٸس باسپاسٶز قىزمەتٸنەن
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە سونىڭ سالدارىنان حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا ارنالعان باعدارلامالارعا بەرٸلگەن قاراجات ماقساتسىز جۇمسالىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار سەرسەنعاليەۆ جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ەسەبٸنەن دەرەك كەلتٸردٸ: 2024 جىلدىڭ 10 ايىندا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا ارنالعان سۋبسيدييالىق 6 باعدارلاماعا 180 031 ادام قاتىسىپتى. ولاردىڭ ەرقايسىسىنا اي سايىن بيۋدجەتتەن اقشا تٶلەدٸك. سوڭىندا سونىڭ تەك 26 194-ٸ عانا تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان.
«جاستار پراكتيكاسى» باعدارلاماسىنا 2024 جىلى 33 300 جاس قازاقستاندىق قاتىسقان. باعدارلاما تەرتٸبٸنە سەيكەس ولاردىڭ ەرقايسىسىنا ايىنا 117 960 تەڭگە تٶلەندٸ. سوعان قاراماستان تەك 7400 جاس ازامات قانا جۇمىسقا ورنالاسىپتى.
قازٸر ەلٸمٸزدە 5,7 ميلليون جاس ازامات بار, سونىڭ 3,7 ميلليونى ەڭبەككە قابٸلەتتٸ. ەڭبەك مينيسترلٸگٸ 2024 جىلى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا ارنالعان باعدارلامالار ارقىلى 236 037 جاس قازاقستاندىقتى قىزمەتكە تۇرعىزدىق دەپ ەسەپ بەردٸ. بٸراق بىلتىر تەك 203 607 جاس ازامات قانا زەينەتاقى قورىنا اۋدارىم جاساعان.
«قالعان 33 مىڭ جاستىڭ ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەرٸ قايدا? راسىندا ولار جۇمىسقا تۇردى ما, جوق پا? ەلدە جاستار جالعان ستاتيستيكانىڭ قۇربانىنا اينالدى ما? نەمەسە مەملەكەتتٸك باعدارلاما ارقىلى جاستاردى ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جاسالمايتىن كٷمەندٸ جۇمىسقا تۇرعىزدى ما جاۋاپتى ورگاندار? » – دەدٸ ول.
دەپۋتاتتىڭ تاعى بٸر مىسالى: «مەڭگٸلٸك ەل جاستارى - يندۋستريياعا» باعدارلاماسىنا قاتىسقان 1 415 تٷلەكتٸڭ 471-ٸ عانا جۇمىسقا ورنالاسقان. ال تٷلەكتەردٸ ٶڭٸرلەرگە بٶلۋ ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا تٸركەۋمەن اياقتالعان. «بٸز ٶزٸ كٸمدٸ الداپ جٷرمٸز سوندا?» – دەپ كٷيٸنگەن دەپۋتاتتىڭ ساۋالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ و.ا. بەكتەنوۆكە جولداندى.
ۇسىنىستار:
1. قازاقستانداعى جۇمىسسىزداردىڭ سانىن ەسەپتەۋ مەتوديكاسىن قايتادان جاساۋ قاجەت.
2. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا ارنالعان باعدارلامالارعا جۇمسالعان قاراجاتقا تولىق تەكسەرۋ ٶتكٸزۋ كەرەك.
3. كەسٸپكەرلٸككە ىنتالى جاستارعا ميكروكرەديت بەرۋگە ارنالعان باعدارلامانى قايتادان ٸسكە قوسىپ, ميكروكرەديت الۋ ٷشٸن كەپٸلدٸك قۇنىن قايتا قاراۋ كەرەك, سەبەبٸ اۋىلدىق جەرلەردە جىلجىمايتىن مٷلٸك كەپٸل رەتٸندە جارامسىز بولىپ قالادى.
4. جۇمىس بەرۋشٸلەرگە «جاستار پراكتيكاسى» باعدارلاماسى ارقىلى جۇمىسقا ورنالاسقان جاس مامانداردى تۇراقتى جۇمىسقا قابىلداۋدى مٸندەتتەۋ قاجەت;
5. «جاستار پراكتيكاسىنا» قاتىسۋشىلاردىڭ ايلىق جالاقىسىن 30 اەك-تەن 40 اەك-كە, اۋىلدىق جەرلەردە 45 اەك-كە دەيٸن كٶبەيتۋ كەرەك;
6. «العاشقى جۇمىس ورنى» باعدارلاماسىمەن جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزٸندە «جاسىل ەل» سىندى ماۋسىمدىق جۇمىستاردان نەمەسە قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىنداعى جۇمىستاردان زەينەتاقى قورىنا تٷسكەن قاراجاتتى ەسەپكە الماۋ قاجەت.
