«Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boiynsha basym baǵyttardyń biri – «Jastar tájiribesi». Memlekettiń jan-jaqty qoldaý kórsetýiniń arqasynda bul baǵyt búginde elimizdiń barlyq óńirlerinde oidaǵydai júzege asyrylyp, aýyz toltyryp aitarlyqtai nátije berip otyr.
Bul baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – joǵary oqý oryndarynyń, kolledjder men litseilerdiń túlekterine memleket tarapynan qosymsha qoldaý kórsetý. Qazir jumys berýshilerdiń kóbi tájiribesi joq jas mamandardy jumysqa alýǵa qulyqsyz ekeni jasyryn emes. Bastap jumys istemese, ol tájiribe qaidan keledi? Sondyqtan, bul jerde memlekettiń aralasyp, jas mamannyń taýyn shaqpai, jumys tabýyna, tájiribe jinaýyna septesýi asa qajet. Jumys berýshi de jas mamandar arasynan óz kóńilinen shyǵatyn, senim arta alatyn, jigerli mamandy tańdap ala alatyndai bolýy kerek.
– Baǵdarlama sharty boiynsha, jas maman menshik túrine qaramastan, kez kelgen uiymda tájiribeden óte alady. Memleket oǵan ai saiyn 34 686 teńge kóleminde jalaqy tólep otyrady. Al jumys berýshi onyń jumys retin, mindetter kólemin belgilep, memleket bólgen eńbekaqynyń ústinen qosymsha aqy tóleýine bolady. Osylaisha, alty ai boiy tájiribeden ótedi de, sodan keiin jumys berýshi qalasa, jas maman kelisse, ol turaqty jumysqa qabyldanýy múmkin, – deidi Qaraǵandy qalasynyń ákimdigine qarasty Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń direktory Nurlan Baianov.
Jastardyń tájiribeden ótýi memlekettik biýdjettiń jumyspen qamtý baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa arnaǵan qarajaty esebinen júzege asyrylady. Tájiribeden ótkizýge kelisken kásiporyn, kelisimshart talaby boiynsha, jas mamanǵa jetekshi taǵaiyndaýǵa, ony tehnikalyq qaýipsizdik jónindegi nusqaýlyqpen tanystyrýǵa, kerek bolǵan jaǵdaida arnaiy kiim-keshekpen, qural-saimandarmen qamtamasyz etýge mindetti. Al tájiribeden ótý merzimi aiaqtalǵannan keiin jas mamanǵa minezdeme beriledi. Qalai bolǵanda da, jastar tájiribesiniń merzimi alty aidan aspaýy tiis. Osy ýaqyt ishinde jas maman ózi oqyǵan mamandyqtyń praktikalyq qyrlaryn tanyp, bilim-biligin meilinshe arttyryp, ózin-ózi kórsetip, aldaǵy ýaqytta jumys berýshiniń talabynan shyǵa alatyndai, senimin oiata alatyndai dárejege qol jetkizýi kerek. Talpynǵan, erteńgi kúnin oilaǵan jastar bul maqsattyń údesinen shyǵýy tiis.
Bul baǵdarlama jastardyń óz áleýetin baǵamdap, keleshekke qadam jasaýyna, óz múmkindikteri men bilim-biligin tanytýyna tamasha múmkindik berip otyr.
Biyl Qaraǵandyda «Jastar tájiribesi» baǵdarlamasyna oqý oryndarynyń 322 túlegi qatysty. Solardyń jarty-
sy tájiribeden ótý merzimi aiaqtalǵannan keiin turaqty jumysqa qabyldandy. Solardyń biri – balqashtyq Qaisar Qarabalin. Ol jastar tájiribesinen oidaǵydai ótip, kásiporyn basshylarynyń senimin aqtady.
2010 jyly Balqash gýmanitarlyq-tehnikalyq kolledjin tehnik-mehanik mamandyǵy boiynsha támamdap, odan keiin 2014 jyly Qaraǵandy memlekettik tehnikalyq ýniversitetiniń mashina jasaý fakýltetin bitirgen Qaisar jyldan artyq ýaqyt boiy mamandyǵy boiynsha turaqty jumys tappai júrip qalǵan edi. Sóitip júrgende «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasynyń aiasyndaǵy «Jastar tájiribesi» týraly estip, birden Qaraǵandy qalasy ákimdiginiń Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna barǵan. Mundaǵy mamandar usynǵan birneshe kásiporyndaǵy bos jumys oryndarynan ol «Eksperimenttik zaýyt №1» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigin tańdap alady.
Ózine júktelgen mindetterdi tyńǵylyqty, úlken jaýapkershilikpen atqara bilgen jas maman tájiribeden ótý merzimi aiaqtalar-aiaqtalmastan, óndiris ornynyń metall buiymdar ýchaskesine sheber retinde jumysqa qabyldandy. Ol-ol ma, arada jarty jyldai ǵana ótkende, Qaisar osy ýchaskeniń basshysy bolyp taǵaiyndaldy.
– Men aldymen jas mamandardyń, oqý oryndary túlekteriniń jumyspen qamtylýyna erekshe kóńil bólip otyrǵan tiimdi memlekettik baǵdarlama úshin Úkimetimizge alǵys aitamyn, – deidi Qaisar Qarabalin.
Jumyspen qamtý ortalyǵy jastarǵa ǵana emes, adal eńbekpen tabys tapqysy keletin kim-kimge de jumys qarastyrýǵa árdaiym daiyn. Qazir ortalyqtyń málimetter bazasynda eki myńdai bos jumys orny bar. Onyń ishinde san túrli mamandyqtar bar, kelip tanysqysy keletinder úshin esik ashyq. Turaqty jumys tapqysy kelgen janǵa jalǵyz memleket kómegi azdyq etedi. Eń aldymen adamnyń eńbek etýge qulshynysy, maqsatyna jetpei tynbaityn tabandylyǵy bolýy shart.
Qairat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
.jpeg)