Búgin Elbasynyń aldynda «tizgin ustap», sóz sóilegen jastardyń jetken jetistigi men ónerine tánti boldyq. Bizde de ár salanyń úzdik mamandary jetip jatyr eken ǵoi degen shúkir, táýbemizdi aityp otyrdyq. Biraq, osyndai talantty jastardy búgingi jaǵympaz bilik dál ózderindei etip sarnatyp, «taban jalatyp» qoiǵany jańaǵy úmitimizge sý sepkendei boldy.
Talanttyń táýelsiz, erkin bolǵany jón edi. Jaǵympaz-talant eldi jarylqar ma eken?! Múmkin, jastyq ótip bara jatqan soń qyzǵanǵan da shyǵarmyz.
Degenmen, Osydan biraz ýaqyt buryn Jas qalamgerlerdiń respýblikalyq keńesinde aitylǵan Ádebiet akademiiasyn qurý jaily bastamanyń prezidentke tikelei usynylǵany kóńilden shyqty.
Eger ádebi mektep jaily ǵalamtordan izdei qalsańyz, álemniń túkpir-túkpirinen osyndai shyǵarmashylyq adamdarymen jumys jasaityn ortalyqtardy júzdep kezdestiresiz. Jáne halyqaralyq, memlekettik ádebi syilyqtardy da dál solardyń taǵaiyndap otyratynyna kózińiz ábden jeter edi.
Mysaly, bir ǵana Qytaidyń ózinde birneshe ádebiet inistitýty bar. "Lýshún" atyndaǵy ádebiet inistitýtynyń atqarǵan jumysynyń ózi ushan-teńiz. Búginde qytai ádebietindegi múiizi qaraǵaidai qalamgerlerdiń basym kópshiligi osy inistitýttyń túlekteri. Nobel syilyǵyn alǵan eki qytai qalamgeri de osy institýtta tájiribeden ótken. Onda qytai ádebietine qyzyǵatyn qalamgerler ár elden kelip bilim alyp jatyr. Buryn sońdy ózge jurt qytai halqynda ádebiet pen óner bar dep bilmese, osy institýttyń atqarǵan sharýalarynyń nátijesinde sońǵy 20-30 jyl ishinde qytai óz ádebietin álemdik órege kótere bildi. Ózge elderdegi ádebiet akademiialarymen bailanys arqyly «bes myń jyldyq» tarihyndaǵy klassikalyq shyǵarmalardy álemniń barlyq tilderinde sóilete bildi. Osy institýttyń alty ailyq, bir jyldyq kýrstaryn támámdap kelgen menimen zamandas qazaq qalamgerleri de bar. Qytai qazaq ádebietinde aýdarma jasap, óz shyǵarmalary da ózge tilderde jaryq kórip júrgenine kýámin. Qytaidaǵy eń úzdik avtorlardy baǵalaý, olardy yntalandyryp, syilyq taratyp otyrý da osy institýttyń moiynynda. Jyl saiyn munda álemniń kóptegen elderinen kelgen Nobel syilyǵynyń iegerleri men halyqaralyq mártebege ie jazýshylar kelip, aptalap, ailap jatyp lektsiia oqidy, tájiribe almasady.
Amerikadaǵy Soltústik Karolina ýniversitetindegi ádebiet fakýltetiniń janynan ashylǵan sondai bir shyǵarmashylyq ortalyqtyń aqyn-jazýshylar arnaiy kelip oqityn lektsiialarynyń josparyn kórgenim bar. Esimde qalýynsha, Jańa zaman AQSh ádebietin, Latyn Amerika ádebieti, Latyn Amerikasyndaǵy modernistik aǵymdar, Amerika jáne Eýropadaǵy arab násildi emigranttar ádebieti, Eýropa jańa zaman aǵymdary, álem ádebietindegi sońǵy 20 jyl, Iran túrme ádebieti, t.b tolyp jatqan letsiia taqyryptaryn kórip tań qalǵanym bar.
Máskeýdegi M.Gorkii atyndaǵy ádebiet institýtynyń atqarǵan jumysyn mundaǵy qalamger qaýym menen jaqsy biledi dep oilaimyn. Árine, «qalamgerlik qudaidan ǵana beriletin talant» dep keri ketip otyrǵan aǵalarǵa aitarym, Qudai talant bergen eken ony nege shyńdamasqa, jetildirmeske?!
Biraq osyndai arnaiy mekteptiń, tájiribe almasýdyń joqtyǵynan osy otyz jylǵa jýyq ýaqyttan beri tek óz qazanymyzda qainap qalǵan joqpyz ba?! Álemdi aitpaǵanda, tipti, týys túrki jurtynyń ne jazyp júrgeninen habarymyz joq ekeni bárimizge aian ǵoi.
Záýdeǵalam, Prezident tapsyrma berip, bul usynys júzege asyp jatsa, ádebi mektep qurylsa, onyń jumysy júieli júrgizilse, ózdi-ózimen tunshyǵyp jatqan qazaq qalamgerleriniń qanat jaiar kúni týsa NUR ústine nur bolar edi.
Qaisar Qaýymbektiń feisbýktaǵy jazbasynan
