Qazaqstan Iadrolyq qarýǵa tyiym salý týraly sharttyń (IaQTSSh) kúshine enýin quptaidy, dep habarlaidy Syrtqy ister ministrligi.
2017 jylǵy 7 shildede BUU-ǵa múshe 122 memlekettiń qoldaýymen qabyldanǵan shart iadrolyq qarýdy tolyq joiý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolyp tabylady.
Qazaqstan álemdegi tórtinshi iadrolyq arsenal iesinen iadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý salasyndaǵy kóshbasshy elge ainalǵan memleket retinde IaQTSSh jobasy boiynsha kelissózder protsesine belsendi qatysty.
Qazaqstannyń IaQTSSh-ny qoldaý sheńberindegi dáiekti is-qimyldary syrtqy saiasatymyzdyń buljymas basymdyqtaryna jáne QR Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń iadrolyq qarýsyz álem qurýǵa baǵyttalǵan mańyzdy tarihi bastamalaryna negizdelgen.
Halyqaralyq quqyqtyq salada eleýli kemshilikti joiatyn mindetti zańdyq kúshi bar iadrolyq qarýsyzdaný tarihyndaǵy alǵashqy kópjaqty qujat Semei synaq poligonynyń jabylýynyń 30 jyldyǵynda kúshine enip otyr (jappai qyryp-joiý qarýynyń úsh túrinen – iadrolyq, himiialyq jáne biologiialyq - tek iadrolyq qarýǵa mindetti zańdyq kúshi bar tyiym salynbaǵan).
Bul oqiǵalar 29 tamyz Halyqaralyq iadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qimyldar kúnin merekeleý sheńberinde dástúrli túrde ótkiziletin «Iadrolyq qarýsyz álem jáne jahandyq qaýipsizdik úshin Nazarbaev syilyǵynyń» biylǵy jyly josparlanyp otyrǵan kezekti marapattaý rásimimen tuspa-tus keledi.
Nursultan Nazarbaevtyń poligondy jabý jónindegi tarihi sheshimi búkil álem boiynsha iadrolyq synaqtarǵa tyiym salýǵa serpin berip, Iadrolyq synaqtarǵa jappai tyiym salý týraly sharttyń (IaSJTSSh) qabyldanýyna, sondai-aq, Ortalyq Aziiada iadrolyq qarýdan azat aimaq qurýǵa alǵyshart jasady.
Qazaqstan tolyq jáne jappai iadrolyq qarýsyzdaný ideiasynyń dáiekti jaqtaýshysy bola otyryp, 2018 jylǵy 2 naýryzda IaQTSSh-ǵa qol qoiǵan 57-shi memleket, al 2019 jylǵy 29 tamyzda BUU hatshylyǵyna ratifikatsiialaý qujatyn engizgen 26-shy memleket boldy.
2019 jylǵy 3 shildede QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev «Iadrolyq qarýǵa tyiym salý týraly shartty ratifikatsiialaý týraly» QR Zańyna qol qoidy.
BUU Bas Assambleiasynyń 74-shi sessiiasynda tuńǵysh ret Memleket basshysy retinde sóilegen sózinde Prezident Q.Toqaev iadrolyq qarýdan azat álemge qol jetkizý bizdiń elimiz úshin basty basymdyq bolyp qala beretinin málimdedi.
«Bul umtylys bizge iadrolyq qarýdy joiý jolyndaǵy jahandyq qozǵalystyń aldyńǵy shebinde bolýǵa moraldyq quqyq bere otyryp, qazaq halqynyń jalpyulttyq birtektiliginiń ajyramas bóligine ainaldy», - dep málimdedi Prezident.
2020 jylǵy qyrkúiekte BUU Bas Assambleiasynyń mereitoilyq sessiiasynda Qazaqstan Prezidenti pandemiia jaǵdaiynda iadrolyq qarýdy taratpaý jáne qarýsyzdaný daǵdarysy eleýli syn-tegeýrinderdiń qatarynda qalyp otyrǵanyn, al «iadrolyq qarýdy taratpaý rejiminiń eroziiasy bárimizdi osal ári qaýipti jaǵdaiǵa ushyratqanyn» erekshe atap ótti.
Osyǵan bailanysty QR Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy N.Á.Nazarbaev Iadrolyq qaýipsizdik jáne iadrolyq qarýdan azat álem úshin jahandyq kóshbasshylar aliansyn qurý jónindegi bastamasy asa ózekti bolyp qala beredi.
Qazaqstan IaQTSSh-ny ámbebaptandyrýdyń mańyzdylyǵyn atai otyryp, BUU-nyń 100-jyldyǵyna, iaǵni 2045 jylǵa deiin planetamyzdy iadrolyq qarýdan azat etý maqsatynda memleketterdi shartqa qosylýǵa shaqyrady.
