قازاقستان يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتىڭ (ياقتسش) كٷشٸنە ەنۋٸن قۇپتايدى, دەپ حابارلايدى سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ.
2017 جىلعى 7 شٸلدەدە بۇۇ-عا مٷشە 122 مەملەكەتتٸڭ قولداۋىمەن قابىلدانعان شارت يادرولىق قارۋدى تولىق جويۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولىپ تابىلادى.
قازاقستان ەلەمدەگٸ تٶرتٸنشٸ يادرولىق ارسەنال يەسٸنەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ جەنە تاراتپاۋ سالاسىنداعى كٶشباسشى ەلگە اينالعان مەملەكەت رەتٸندە ياقتسش جوباسى بويىنشا كەلٸسسٶزدەر پروتسەسٸنە بەلسەندٸ قاتىستى.
قازاقستاننىڭ ياقتسش-نى قولداۋ شەڭبەرٸندەگٸ دەيەكتٸ ٸس-قيمىلدارى سىرتقى ساياساتىمىزدىڭ بۇلجىماس باسىمدىقتارىنا جەنە قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋسىز ەلەم قۇرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى تاريحي باستامالارىنا نەگٸزدەلگەن.
حالىقارالىق قۇقىقتىق سالادا ەلەۋلٸ كەمشٸلٸكتٸ جوياتىن مٸندەتتٸ زاڭدىق كٷشٸ بار يادرولىق قارۋسىزدانۋ تاريحىنداعى العاشقى كٶپجاقتى قۇجات سەمەي سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋىنىڭ 30 جىلدىعىندا كٷشٸنە ەنٸپ وتىر (جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنىڭ ٷش تٷرٸنەن – يادرولىق, حيمييالىق جەنە بيولوگييالىق - تەك يادرولىق قارۋعا مٸندەتتٸ زاڭدىق كٷشٸ بار تىيىم سالىنباعان).
بۇل وقيعالار 29 تامىز حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى ٸس-قيمىلدار كٷنٸن مەرەكەلەۋ شەڭبەرٸندە دەستٷرلٸ تٷردە ٶتكٸزٸلەتٸن «يادرولىق قارۋسىز ەلەم جەنە جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك ٷشٸن نازارباەۆ سىيلىعىنىڭ» بيىلعى جىلى جوسپارلانىپ وتىرعان كەزەكتٸ ماراپاتتاۋ رەسٸمٸمەن تۇسپا-تۇس كەلەدٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پوليگوندى جابۋ جٶنٸندەگٸ تاريحي شەشٸمٸ بٷكٸل ەلەم بويىنشا يادرولىق سىناقتارعا تىيىم سالۋعا سەرپٸن بەرٸپ, يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتىڭ (ياسجتسش) قابىلدانۋىنا, سونداي-اق, ورتالىق ازييادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋعا العىشارت جاسادى.
قازاقستان تولىق جەنە جاپپاي يادرولىق قارۋسىزدانۋ يدەياسىنىڭ دەيەكتٸ جاقتاۋشىسى بولا وتىرىپ, 2018 جىلعى 2 ناۋرىزدا ياقتسش-عا قول قويعان 57-شٸ مەملەكەت, ال 2019 جىلعى 29 تامىزدا بۇۇ حاتشىلىعىنا راتيفيكاتسييالاۋ قۇجاتىن ەنگٸزگەن 26-شى مەملەكەت بولدى.
2019 جىلعى 3 شٸلدەدە قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ «يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى» قر زاڭىنا قول قويدى.
بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 74-شٸ سەسسيياسىندا تۇڭعىش رەت مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ يادرولىق قارۋدان ازات ەلەمگە قول جەتكٸزۋ بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ٷشٸن باستى باسىمدىق بولىپ قالا بەرەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
«بۇل ۇمتىلىس بٸزگە يادرولىق قارۋدى جويۋ جولىنداعى جاھاندىق قوزعالىستىڭ الدىڭعى شەبٸندە بولۋعا مورالدىق قۇقىق بەرە وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ جالپىۇلتتىق بٸرتەكتٸلٸگٸنٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدى», - دەپ مەلٸمدەدٸ پرەزيدەنت.
2020 جىلعى قىركٷيەكتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ مەرەيتويلىق سەسسيياسىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ پاندەمييا جاعدايىندا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جەنە قارۋسىزدانۋ داعدارىسى ەلەۋلٸ سىن-تەگەۋرٸندەردٸڭ قاتارىندا قالىپ وتىرعانىن, ال «يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجيمٸنٸڭ ەروزيياسى بەرٸمٸزدٸ وسال ەرٸ قاۋٸپتٸ جاعدايعا ۇشىراتقانىن» ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
وسىعان بايلانىستى قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسى ن.ە.نازارباەۆ يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە يادرولىق قارۋدان ازات ەلەم ٷشٸن جاھاندىق كٶشباسشىلار اليانسىن قۇرۋ جٶنٸندەگٸ باستاماسى اسا ٶزەكتٸ بولىپ قالا بەرەدٸ.
قازاقستان ياقتسش-نى ەمبەباپتاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاي وتىرىپ, بۇۇ-نىڭ 100-جىلدىعىنا, ياعني 2045 جىلعا دەيٸن پلانەتامىزدى يادرولىق قارۋدان ازات ەتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتەردٸ شارتقا قوسىلۋعا شاقىرادى.
