Qazaq halqynyń asyl perzentterine taǵzym etýshi atty saiahatshylar akademik Qanysh Sátbaev aýylynan Máshhúr Júsip Kópeev kesenesine jetti. Eskeldige jetken ekspeditsiia músheleri aqyn, filosof, shejireshi, halyq aýyz ádebietin jinaqtaýshy, etnograf Máshhúr Júsip arýaǵyna baǵyshtap qurbandyq shaldy.
Jolda Úkibai bi Naizabekulynyń mazaryna toqtap, quran baǵyshtady. Úkibai bi 1833 jyly Baianaýyl okrýginiń quramyna kiretin Satylǵan-Altyntory bolysynyń basshysy bolyp sailanǵan.
1839 jyly Batys Sibir general-gýbernatorynyń jarlyǵy boiynsha Kenesary Qasymuly bastaǵan qazaq halqynyń ult-azattyq qozǵalysyna qatysqan bolystar ydyratylyp, basqa bolystarǵa taratylyp berildi. Bul iske Úkibai aralasyp, Satylǵan — Altyntory bolysyn ydyratpai aman alyp qalǵan. Sózge tapqyr, ot aýyzdy, oraq tildi sheshen bidi Shoń bi qadyr tutqan eken.
Úkibai bi mazaryn artqa tastap ilgeri júrgen salt atty saiahatshylarǵa Úshtaǵan taýy» «Joldaryń bolsyn!» - dep turǵandai boldy. Jigitter oshaqtyń úsh butyndai, taǵanyń úsh emshegindei áser qaldyrǵan Úshtaǵan taýynyń eteginde turyp úsh júz ben úsh jurtynyń bereke-birligin tiledi.
Jańajol aýylynda Máshhúr Júsip meshitinde bolyp, quran oqydy.
Máshhúr Júsip Kópeev mektebiniń oqýshylarymen kezdesti. Jetkinshekter óz ónerlerin kórsetti. Osy aýylda turatyn Máshhúr atanyń úlken uly Muhamed-Sharapidenniń qyzy búginde 89 jasqa tolǵan Zaraýha anamyzben júzdesip, batasyn aldy. Budan ári Eskeldige bet alyp, Adam Júsip Kópeev kesenesinde túnedi.
«Sóz bilgen soń sóilemei qalý – aiyp,
Qorqamyn keter me dep aiaq taiyp.
Belgisiz ne bolarym munan bylai,
Tileimin kópten duǵa qolym jaiyp.
Ne bolar budan bylai bul ǵarip bas,
Árkimge bola bermes eki elý jas.
«Halyqtyń tili – Qudaidyń qalamy» - dep,
Qylyńdar jaqsy lepes, din qaryndas» – dep jyrlapty Máshhúr Júsip atamyz. Ata-babalar amanatyna adaldyq tanytyp júrgen uldardyń lepesi de bilindi.
Seriler Sultanmahmut Toraiǵyrov aýylyna jol tartty.
Arnaiy Ult portaly úshin Jańajol aýylynan Elaman QABDILÁShIM
