Bul jiynǵa belgili ǵalymdardan Qoishyǵara Salǵarauly, Erjan Isaqulov, Serik Negimov, sonymen birge Qairat Saq, Dáýletkerei Kápuly, t.b. ziialy qaýym ókilderi men tarihshy magistranttar qatysty.
Kitaptyń tanystyrylymyna arnalǵan jiyndy júrgizgen Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Aqberen Elgezek: «Búgin biz tarihi oqiǵanyń kýágeri bolǵaly otyrmyz. Aldaryńyzda óte ádemi dizainmen shyǵarylǵan, quny baǵa jetpeitin kitap jatyr. Qazaqtyń tarihyna qatysty osy kitap Aqtan sopy Qutb degen kisiniń «Bizdiń tarih» kitabynyń negizinde jaryq kórgen. Aqtan sopy Qutb - XVI ǵasyrda ǵumyr keshken kisi. Million adamnyń ishinen bir naǵyz sofy shyǵady, al sonyń ishinde qutb deńgeiine kóteriletinder neken-saiaq», - dei kelip, kitaptyń mańyzy týraly aityp ótti.
Tusaýkeser rásiminen soń ǵalymdar osy eńbek týraly pikirlerin bildirdi.
Tarih ǵylymdarynyń doktory, professor Qoishyǵara Salǵarauly: Frantsýzdyń aǵartýshysy Monteske degen kisi aitypty: «Álem halyqtarynyń ishinde jaýlap alýdan dańqymen, erligimen birde-bir halyq túrikterge jete alǵan joq. Olar shyn máninde álemniń jaýlaýshysy boldy. Basqa halyqtardyń bári únemi solarǵa qyzmet etýge jaralǵandai edi. Nebir ǵajaiyp imperiialardy qurǵan da solar, qulatqan da solar. Biraq, olardyń álem tańǵalatyn erlikteri men ónegeli isteri ǵasyrlar qoinaýyna kómilip joq bolyp ketti, bar aiyby ózderinen shyqqan tarihshylar bolmady».
Kezinde qattalyp jazylmaǵandyqtan tarihymyzdy túgendei almai qaldyq... Tarihymyzdy bilmegennen keiin, ata-babalarymyzdyń jaqsysynan ónege, jamanynan sabaq alyp, ony boldyrmaýǵa tyryspaǵannan keiin, aldynda erlikter men tulǵalar bolmaǵannan keiin biryńǵai bodandyqqa túsý –bizdi osyndai jaǵdaiǵa alyp keldi. Osyny bilmegennen keiin qazir qaraǵan kezde myna kitapty túsinbei qalýy múmkin. Myna kitaptyń ár oqiǵasyna, ony jetkizgen derekterine mán berip oqý kerek. Bul kitaptaǵynyń bári perishteniń qolymen jazylǵandai ǵalamat dep eseptemeimin, pikirtalas týdyratyn tolyp jatqan suraqtar bar. Biraq, bári oidan shyǵarylǵan emes, sol Aqtan sopynyń aldyndaǵy adamdardyń tanym-túsinigi, solardyń kórgen-túigenine qatysty el aýzyndaǵy ańyzdardan jazylǵan.
Osylai baǵa bergen Qoishyǵara aǵamyz topan sýdan keiingi Nuqtyń segiz ulynyń aty segiz memlekettiń aty ekendigine, Túrik patsha, Tútik patsha dep ketetin bileýshilerge qatysty derekterge, Jalaiyr rýynyń shejiresine toqtalyp, kitapta jer ataýlary, sý ataýlary, kisi ataýlarynyń tarihyna qatysty qundy málimetter baryn aitty.
Saiasi ǵylymdar doktory, muratanýshy-professor Erjan Isaqulov óz sózinde jinaqtaǵy negizgi eńbek dep Aqtan sopy Qutbtyń hijra jyl sanaǵy boiynsha 1142 (m.1730) jyly jaryq kórgen «Bizdiń tarih» atty kitaby sanalatynyn tilge tiek etti. Aqtan sopy Qutbtyń «Bizdiń tarihymyz» atty kitabyndaǵy adamzattyń alǵash jaralǵan kezeńi, Ydrys pen Nuq paiǵambarlar tarihy, jer-sý ataýlaryna qatysty málimetterge, dýlat rýynan shyqqan uly ǵulama, Shymyr Altybarmaq týraly da tarihi derekterge, búginde rý atyna ainalǵan adamdar kim, olardyń aty Evraziia keńistigine qalai tarady, adamzat ulttarǵa qalai bólingen degen suraqtardyń jaýabyna toqtala otyryp, Shyńǵys hannyń eń senimdi qolbasshysynyń biri Noqta noian, onyń aǵasy Oraqty, olardyń urpaqtary týraly aitty.
Kitap avtory Záripbai Orazbai: «Jaratqannyń osy kitapty osy kúnge jetkizgenine myń da bir shúkir aitamyn. Osy kitapty ata-babalar nebir qiyndyqtardy bastan keship júrip jetkizgen. Kitapta jazylǵan maǵynalaryn aǵalarymyz aityp ótti. Meniń atam Erejep Buqaradaǵy Kókiltash medresesin bitirgen ǵulama adam bolǵan, repressiia kezinde jendetter qolynan qaza tapqan. Sodan buryn bizdiń úide Altybarmaq degen kisiniń kitaby saqtalyp qalǵan eken. Ony saqtaý úshin sandyqtyń astyna qoiyp, ústinen bir qatar taqtai qaǵyp jibergen eken» dep ótken kúnnen syr sherte kelip, kitapty «Uly tarih jáne uly áýlieler» dep ataýynyń syry – eńbekte Túrik atanyń tarihy qamtylǵanymen bailanysty ekenin aitty. Kitap avtorynyń aitýynsha, búgingi Alataý men Qarataýdyń baýraiyndaǵy Sairam men Talastyń eki aralyǵyn túrkilerdiń altyn besigi dei otyryp, Túrik ata Uly kósh jasap, Baikal, Balqash, Ertis boiyna urpaqtaryn qonystandyrǵan eken.
Sondai aq, filologiia ǵylymynyń doktory, professor Serik Negimov te «Kitapty qolyna ustaǵan adam ejeldegi rý-taipalardyń shyǵý tegi, damýy, tirshiligi qalai boldy, tarihy qalai edi, salt-dástúri qandai bolǵan, qai jerdi mekendedi, bir-birimen qarym-qatynastary qalai edi degen suraqtaryna jaýap alady. Osyndai derekke toly muranyń ótkenimizdi túgendeýge, keleshegimizdi zerdeleýge mol yqpaly bar» dep jańa kitap týrasynda tolymdy pikirin bildirdi.
