Ulttyq Bank tóraǵasy Erbolat Dosaev Premer-Ministr Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2020 jyldyń eki aiynyń qorytyndysy boiynsha ekonomika men bank salasynyń jai-kúii týraly baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
E. Dosaevtyń aitýynsha, osy jylǵy aqpanda infliatsiia 0,6% qurady. Jyldyq mánde ol 6%-ǵa deiin ósken.
«Negizgi úrdis azyq-túlik taýarlary baǵasy ósýiniń 8,6%-ǵa deiin kútilgen baiaýlaýy boldy. Infliatsiianyń jyldamdaýy azyq-túlikke jatpaityn taýarlar men aqyly qyzmetterdiń tiisinshe 5,4%-ǵa jáne 3,2%-ǵa deiin qymbattaýy nátijesinde oryn aldy», — dedi Ulttyq bank tóraǵasy.
Biylǵy aqpannyń kóp bóliginde teńge shetel valiýtasynyń ákelinýi, eksporttaýshylardyń valiýtalyq túsimdi satýy jáne biýdjetke kepildik berilgen transfertter úshin Ulttyq qordyń valiýtalyq aktivterin konvertatsiialaý aiasynda nyǵaia tústi.
Osy jylǵy 24 aqpanda koronavirýstyń álemdik ekonomikaǵa taralý áseriniń kúsheiýi aiasynda jaǵdai kúrt ózgerdi.
«2020 jylǵy 6 naýryzda OPEK+ otyrysynyń qatysýshylary munai óndirýdi qysqartý boiynsha mámileniń talaptary týraly kelise almady. Resei óndirýdi tómendetý usynysyn qoldamady. Osyǵan bailanysty Saýd Arabiiasy aǵymdaǵy jylǵy 8 naýryzda álemniń barlyq óńirleri úshin óz munaiynyń baǵasyn tómendetý jáne munai óndirýdi táýligine aǵymdaǵy 9,7 mln barrelden 12 mln barrelge deiin ulǵaitýǵa daiyn ekendigi týraly sheshimin habarlady», — dedi Erbolat Dosaev.
Bul munaidyń álemdik baǵalaryn aitarlyqtai tómendetýge alyp keldi. 9 naýryzda Brent markaly munai álemdik naryqtarda bir barrel úshin $31-36,5 sheginde saýdalandy, aldyńǵy kúnmen salystyrǵanda tómendeý 30%-ten asty.
Biylǵy 9 naýryzda offshorlyq naryqtardaǵy rýbldiń álsireýi munai baǵasynyń quldyraýy aiasynda eń joǵarǵy mánderde bir AQSh dollary úshin 75,4 rýblge deiin shamamen 10%-dy qurady.
Osy jylǵy 9 naýryzda saýda-sattyq ashylǵan kezde S&P500 indeksi 7%-ǵa tómendedi, sodan keiin saýda-sattyq ýaqytsha toqtatyldy.
«Energiia tasymaldaýshylardyń álemdik naryǵynda baǵa qaqtyǵysy koronovirýstyń taralýynan qysymǵa ushyraǵan álemdik ekonomika perspektivalaryn kúrdelendire túsýde. Ekonomikalyq yntymaqtastyq jáne damý uiymy (EYDU) eger teris áser uzaqqa sozylsa, 2020 jyly álemdik JIÓ-niń ósý qarqyndarynyń 1,5%-ǵa deiin tómendeitinin boljap otyr», — dedi Ulttyq bank tóraǵasy.
Sondai-aq, ol osyndai jaǵdailarda qazaqstandyq eksportqa suranystyń tómendeý táýekeli artatynyn, bul shikizat taýarlaryna álemdik baǵalardyń quldyraýy aiasynda 2019 jyly $5,5 mlrd tapshylyǵymen qalyptasqan tólem balansynyń aǵymdaǵy shotynyń 2020 jyly odan ári nasharlaýyna alyp keletinin aitty.
9 naýryzda Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Ulttyq Bankiniń munaidyń álemdik naryǵyndaǵy jaǵdai jáne makroekonomikalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý jónindegi sharalar týraly birlesken úndeýi jasaldy.
«Syrtqy sektor tarapynan ósken táýekelder aiasynda baǵa turaqtylyǵyn qoldaýdy qamtamasyz etý, sondai-aq teńgeniń aiyrbas baǵamyn qorǵaý qajet. Sondyqtan Ulttyq Bank óz mandaty sheńberinde kezekten tys otyrysta biylǵy 10 naýryzdan bastap bazalyq mólsherlemeni jáne paiyzdyq dálizdi +/- 1,5 p. t. jyldyq 12%-ǵa deiin arttyrý týraly sheshim qabyldady. Bazalyq mólsherlemeni arttyrý makroekonomikalyq jáne qarjylyq turaqtylyqty saqtaýǵa jaǵdai jasaidy jáne syrtqy sektordyń ishki baǵalarǵa jáne dollarlandyrýǵa teris áseriniń aldyn alady», — dedi E. Dosaev.
Ulttyq Bank teńgeniń erkin ózgermeli aiyrbastaý baǵamy rejimin ustanatynyn rastaidy. Soǵan qaramastan, ózgerister oryn alǵanda qarjy júiesiniń túraqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin valiýtalyq interventsiialardyń júrgizilýin joqqa shyǵarmaidy.
«Ulttyq Bank álemdik ekonomikadaǵy jáne halyqaralyq naryqtaǵy jaǵdaidyń damýyn muqiiat baqylaýda jáne qajet bolǵan jaǵdaida Qazaqstannyń qarjy naryǵynda turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin qosymsha sharalar qabyldaýǵa daiyn», — dedi E. Dosaev.
