ۇلتتىق بانك تٶراعاسى ەربولات دوساەۆ پرەمەر-مينيستر اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا 2020 جىلدىڭ ەكٸ ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكا مەن بانك سالاسىنىڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ە. دوساەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلعى اقپاندا ينفلياتسييا 0,6% قۇرادى. جىلدىق مەندە ول 6%-عا دەيٸن ٶسكەن.
«نەگٸزگٸ ٷردٸس ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى باعاسى ٶسۋٸنٸڭ 8,6%-عا دەيٸن كٷتٸلگەن باياۋلاۋى بولدى. ينفلياتسييانىڭ جىلدامداۋى ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار مەن اقىلى قىزمەتتەردٸڭ تيٸسٸنشە 5,4%-عا جەنە 3,2%-عا دەيٸن قىمباتتاۋى نەتيجەسٸندە ورىن الدى», — دەدٸ ۇلتتىق بانك تٶراعاسى.
بيىلعى اقپاننىڭ كٶپ بٶلٸگٸندە تەڭگە شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ ەكەلٸنۋٸ, ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمدٸ ساتۋى جەنە بيۋدجەتكە كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ترانسفەرتتەر ٷشٸن ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸن كونۆەرتاتسييالاۋ اياسىندا نىعايا تٷستٸ.
وسى جىلعى 24 اقپاندا كوروناۆيرۋستىڭ ەلەمدٸك ەكونوميكاعا تارالۋ ەسەرٸنٸڭ كٷشەيۋٸ اياسىندا جاعداي كٷرت ٶزگەردٸ.
«2020 جىلعى 6 ناۋرىزدا وپەك+ وتىرىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى مۇناي ٶندٸرۋدٸ قىسقارتۋ بويىنشا مەمٸلەنٸڭ تالاپتارى تۋرالى كەلٸسە المادى. رەسەي ٶندٸرۋدٸ تٶمەندەتۋ ۇسىنىسىن قولدامادى. وسىعان بايلانىستى ساۋد ارابيياسى اعىمداعى جىلعى 8 ناۋرىزدا ەلەمنٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸ ٷشٸن ٶز مۇنايىنىڭ باعاسىن تٶمەندەتۋ جەنە مۇناي ٶندٸرۋدٸ تەۋلٸگٸنە اعىمداعى 9,7 ملن باررەلدەن 12 ملن باررەلگە دەيٸن ۇلعايتۋعا دايىن ەكەندٸگٸ تۋرالى شەشٸمٸن حابارلادى», — دەدٸ ەربولات دوساەۆ.
بۇل مۇنايدىڭ ەلەمدٸك باعالارىن ايتارلىقتاي تٶمەندەتۋگە الىپ كەلدٸ. 9 ناۋرىزدا Brent ماركالى مۇناي ەلەمدٸك نارىقتاردا بٸر باررەل ٷشٸن $31-36,5 شەگٸندە ساۋدالاندى, الدىڭعى كٷنمەن سالىستىرعاندا تٶمەندەۋ 30%-تەن استى.
بيىلعى 9 ناۋرىزدا وففشورلىق نارىقتارداعى رۋبلدٸڭ ەلسٸرەۋٸ مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى اياسىندا ەڭ جوعارعى مەندەردە بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 75,4 رۋبلگە دەيٸن شامامەن 10%-دى قۇرادى.
وسى جىلعى 9 ناۋرىزدا ساۋدا-ساتتىق اشىلعان كەزدە S&P500 يندەكسٸ 7%-عا تٶمەندەدٸ, سودان كەيٸن ساۋدا-ساتتىق ۋاقىتشا توقتاتىلدى.
«ەنەرگييا تاسىمالداۋشىلاردىڭ ەلەمدٸك نارىعىندا باعا قاقتىعىسى كورونوۆيرۋستىڭ تارالۋىنان قىسىمعا ۇشىراعان ەلەمدٸك ەكونوميكا پەرسپەكتيۆالارىن كٷردەلەندٸرە تٷسۋدە. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) ەگەر تەرٸس ەسەر ۇزاققا سوزىلسا, 2020 جىلى ەلەمدٸك جٸٶ-نٸڭ ٶسۋ قارقىندارىنىڭ 1,5%-عا دەيٸن تٶمەندەيتٸنٸن بولجاپ وتىر», — دەدٸ ۇلتتىق بانك تٶراعاسى.
سونداي-اق, ول وسىنداي جاعدايلاردا قازاقستاندىق ەكسپورتقا سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋ تەۋەكەلٸ ارتاتىنىن, بۇل شيكٸزات تاۋارلارىنا ەلەمدٸك باعالاردىڭ قۇلدىراۋى اياسىندا 2019 جىلى $5,5 ملرد تاپشىلىعىمەن قالىپتاسقان تٶلەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتىنىڭ 2020 جىلى ودان ەرٸ ناشارلاۋىنا الىپ كەلەتٸنٸن ايتتى.
9 ناۋرىزدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن ۇلتتىق بانكٸنٸڭ مۇنايدىڭ ەلەمدٸك نارىعىنداعى جاعداي جەنە ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ شارالار تۋرالى بٸرلەسكەن ٷندەۋٸ جاسالدى.
«سىرتقى سەكتور تاراپىنان ٶسكەن تەۋەكەلدەر اياسىندا باعا تۇراقتىلىعىن قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق تەڭگەنٸڭ ايىرباس باعامىن قورعاۋ قاجەت. سوندىقتان ۇلتتىق بانك ٶز مانداتى شەڭبەرٸندە كەزەكتەن تىس وتىرىستا بيىلعى 10 ناۋرىزدان باستاپ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ جەنە پايىزدىق دەلٸزدٸ +/- 1,5 پ. ت. جىلدىق 12%-عا دەيٸن ارتتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ارتتىرۋ ماكروەكونوميكالىق جەنە قارجىلىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا جاعداي جاسايدى جەنە سىرتقى سەكتوردىڭ ٸشكٸ باعالارعا جەنە دوللارلاندىرۋعا تەرٸس ەسەرٸنٸڭ الدىن الادى», — دەدٸ ە. دوساەۆ.
ۇلتتىق بانك تەڭگەنٸڭ ەركٸن ٶزگەرمەلٸ ايىرباستاۋ باعامى رەجيمٸن ۇستاناتىنىن راستايدى. سوعان قاراماستان, ٶزگەرٸستەر ورىن العاندا قارجى جٷيەسٸنٸڭ تٷراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالاردىڭ جٷرگٸزٸلۋٸن جوققا شىعارمايدى.
«ۇلتتىق بانك ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى جەنە حالىقارالىق نارىقتاعى جاعدايدىڭ دامۋىن مۇقييات باقىلاۋدا جەنە قاجەت بولعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىندا تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قوسىمشا شارالار قابىلداۋعا دايىن», — دەدٸ ە. دوساەۆ.
