Ýkraina shyǵysyndaǵy separatistik qurylymdar "DHR" men "LHR", sonymen birge Ýkrainanyń Resei baqylaýyndaǵy Herson oblysy men Zaporoje oblysynyń bir bóliginde Reseige qosylý týraly referendým bastaldy. Ýkraina, AQSh jáne Batys elderi "jalǵan" referendým nátijesin moiyndamaitynyn málimdedi.
Naýqan bes kúnge sozylady. Alǵashqy tórt kúnde daýys berý sailaý ýchaskelerinde emes, ortalyqtan shetkeri ornalasqan úilerdi aralaý arqyly júzege asady. Donbass turǵyndary, sonymen birge Ýkrainanyń Resei áskeri basyp alǵan Herson oblysy men Zaporoje oblysynyń bir bóliginde turatyndar sailaý ýchaskelerinde 27 qyrkúiekte daýys beredi.
Basqynshy bilik mundai sheshimdi "turǵyndar qaýipsizdigin saqtaý maqsatynda qabyldandy" dep túsindirgen. Turǵyndardyń deni maidan shebindegi eldimekenderde daýys berýge májbúr bolady. Daýys berý ýchaskeleri juma kúni Reseide de ashyldy.
Resei dál osyndai ádisti 2014 jyly Qyrymdy anneksiialaý kezinde qoldanǵan.
Jikshil "DHR" men "LHR" turǵyndaryna bir ǵana saýal qoiylady: "Reseige qosylýdy qalaisyz ba?".
Resei prezidenti Vladimir Pýtin biylǵy aqpanda bul eki aimaqtyń "táýelsizdigin moiyndaý" týraly jarlyqqa qol qoiǵan. Herson oblysy men Zaporoje oblysynyń bir bóligindegi turǵyndarǵa qoiylatyn úsh saýal bir suraqqa biriktiriledi: "Siz oblystyń Ýkraina quramynan shyqqanyn, oblystyń derbes memleket bolǵanyn, onyń Resei Federatsiiasy sýbekti quqyǵymen Resei Federatsiiasyna qosylýyn qalaisyz ba?".
Basyp alynǵan aýmaqtardaǵy referendým, 2014 jyly Qyrymda ótken referendým sekildi, Reseidiń de, Ýkrainanyń da zańdaryna qaishy. Resei zańdarynda referendýmdy uiymdastyrý men ótkizý kem degende tórt aida júzege asyrylýy kerektigi jazylǵan. Ýkrainanyń Resei baqylaýyndaǵy aimaqtarynda referendým kúni 20 qyrkúiekte jariialandy. Osylaisha saiasi naýqanǵa daiyndyq bar bolǵany úsh kúnge sozyldy.
Ýkraina Konstitýtsiiasynda el aýmaǵyn ózgertý jónindegi másele jalpyýkrain referendýmynda ǵana sheshiletini jazylǵan.
Kiev Reseidiń referendým ótkizý nietin ýkrain armiiasynyń qarymta shabýylǵa kóshýimen bailanystyrdy.
Referendým ótedi dep jariialanǵan aýmaqtardyń barlyǵyn álem elderiniń basym bóligi Ýkraina jeri dep esepteidi. Ýkraina biligi, sonymen birge AQSh pen Batys elderiniń ókilderi bul aýmaqtarda ótetin referendýmdy zańdy dep moiyndamaitynyn birneshe márte málimdedi. 2014 jyly Qyrymnyń anneksiialanýyn moiyndamaǵan Eýropa keńesi jaqynda ǵana jariialaǵan málimdemesinde basyp alynǵan aýmaqtardaǵy referendým nátijesin zańdy dep moiyndamaitynyn jariialady. BUU jarǵysy ózge eldiń aýmaǵyn anneksiialap alýǵa tyiym salady.
