Úkimettiń basty maqsaty – virýstyń ári qarai taralýyn toqtatý, birqatar shekteýlerge qaramastan árbir azamat óziniń el aldyndaǵy jaýapkershiligin tanyta otyryp, ýaqytsha oqshaýlaný tártibin ustanýynyń ózi memleketke úlken kómek ári qoldaý. Búginde memleket ulttyq ekonomikany qoldaý jáne ekonomikalyq belsendilik deńgeiin joǵaltpaý, jumys oryndary men halyq tabysynyń deńgeiin saqtap qalý úshin teńdessiz sharalardy qabyldaýda. Osy sharalar keshe ǵana Memleket basshysy Q.Q.Tokaev óz málimdemesinde jariia etti.
Prezident óz málimdemesinde azamattar men biznesti ári qarai qoldaý týraly sheshimderin aityp ótti. Eń úzdik sheshimderdiń biri – ekonomikanyń zardap shekken sektorlarynda shaǵyn jáne orta biznes sýbektilerin 6 aiǵa (1 sáýirden 1 qazanǵa deiin) salyq jáne basqa da tólemderden bosatý. Shyǵynǵa ushyrap, tabystan aiyrylǵan biznes sektorlardyń biri – qyzmet kórsetý salasy, iaǵni qoǵamdyq tamaqtaný, saýda, transporttyq qyzmetter, qonaq úi, týrizm, IT-sektor jáne t.b. salalar.
Bul shara ýaqtyly ári óte mańyzdy, sebebi búginde qyzmet kórsetý salasy shaǵyn jáne orta biznes salasynyń basym bóligin, iaǵni 75% quraidy.
2019 jylǵy 1 qańtardaǵy málimetke sáikes, qyzmet kórsetý salasynda 900 myńǵa jýyq sýbekt qyzmet etedi, iaǵni jalpy shaǵyn jáne orta biznes sýbektileriniń 73% quraidy. Shaǵyn jáne orta biznes ókilderi (1,2 mln. jýyq) búginde 3,2 mln adamdy jumyspen qamtamasyz etip otyr, al bul óz aldyna elde jumyspen qamtylǵandardyń shamamen 37%-yn quraidy. Sol sebepti shaǵyn jáne orta biznes ókilderi úshin salyq pen basqa da tólemder shyǵynnyń birshama bóligin de qamtitynyn eskersek, bul sharalar pandemiia men tótenshe jaǵdadyń keri áserin aldyn-alýǵa múmkindik beredi.
Memleket maqsatty túrde daǵdarysqa qarsy sharalardy keńeitýde, sebebi shaǵyn jáne orta biznes bizdiń ekonomikamyzǵa ósim beredi. Tek 2019 jyly jalpy ishki ónimde shaǵyn jáne orta biznestiń úlesi 29,5% ulǵaiyp, bir jylda el ekonomikasynyń ósimin 4,5% jetkizýge múmkindik berdi. Biznes klimatty jaqsartý jónidegi reformalar halyqaralyq sarapshylardyń oń baǵasyn alýda. Búginde Dúniejúzilik bank «Doing Business» reitingisinde Qazaqstan biznes júrgizý jeńildigi boiynsha 190 eldiń ishinen 28 oryndy ielendi. Osy oraida, memlekettiń shaǵyn jáne orta biznestiń ekonomikalyq áleýetin saqtap qalýǵa qatysty keshendi ári ýaqtyly qadamdary men sheshimderi bizdiń kásipkerlik salasynda osy ýaqytqa deiin qol jetkizgen jetistikterimizdi saqtap qalýǵa ári ulǵaitýǵa baǵyttalǵan.
Joldybalina A.S.
saiasattanýshy,
Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti janyndaǵy
Qazaqstan strategiialyq zertteýler institýtynyń (KAZISS) bólim basshysy
