ٷكٸمەتتٸڭ باستى ماقساتى – ۆيرۋستىڭ ەرٸ قاراي تارالۋىن توقتاتۋ, بٸرقاتار شەكتەۋلەرگە قاراماستان ەربٸر ازامات ٶزٸنٸڭ ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸن تانىتا وتىرىپ, ۋاقىتشا وقشاۋلانۋ تەرتٸبٸن ۇستانۋىنىڭ ٶزٸ مەملەكەتكە ٷلكەن كٶمەك ەرٸ قولداۋ. بٷگٸندە مەملەكەت ۇلتتىق ەكونوميكانى قولداۋ جەنە ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸك دەڭگەيٸن جوعالتپاۋ, جۇمىس ورىندارى مەن حالىق تابىسىنىڭ دەڭگەيٸن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن تەڭدەسسٸز شارالاردى قابىلداۋدا. وسى شارالار كەشە عانا مەملەكەت باسشىسى ق.ق.توكاەۆ ٶز مەلٸمدەمەسٸندە جارييا ەتتٸ.
پرەزيدەنت ٶز مەلٸمدەمەسٸندە ازاماتتار مەن بيزنەستٸ ەرٸ قاراي قولداۋ تۋرالى شەشٸمدەرٸن ايتىپ ٶتتٸ. ەڭ ٷزدٸك شەشٸمدەردٸڭ بٸرٸ – ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن 6 ايعا (1 سەۋٸردەن 1 قازانعا دەيٸن) سالىق جەنە باسقا دا تٶلەمدەردەن بوساتۋ. شىعىنعا ۇشىراپ, تابىستان ايىرىلعان بيزنەس سەكتورلاردىڭ بٸرٸ – قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى, ياعني قوعامدىق تاماقتانۋ, ساۋدا, ترانسپورتتىق قىزمەتتەر, قوناق ٷي, تۋريزم, IT-سەكتور جەنە ت.ب. سالالار.
بۇل شارا ۋاقتىلى ەرٸ ٶتە ماڭىزدى, سەبەبٸ بٷگٸندە قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سالاسىنىڭ باسىم بٶلٸگٸن, ياعني 75% قۇرايدى.
2019 جىلعى 1 قاڭتارداعى مەلٸمەتكە سەيكەس, قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىندا 900 مىڭعا جۋىق سۋبەكت قىزمەت ەتەدٸ, ياعني جالپى شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ 73% قۇرايدى. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸ (1,2 ملن. جۋىق) بٷگٸندە 3,2 ملن ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتٸپ وتىر, ال بۇل ٶز الدىنا ەلدە جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ شامامەن 37%-ىن قۇرايدى. سول سەبەپتٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن سالىق پەن باسقا دا تٶلەمدەر شىعىننىڭ بٸرشاما بٶلٸگٸن دە قامتيتىنىن ەسكەرسەك, بۇل شارالار پاندەمييا مەن تٶتەنشە جاعدادىڭ كەرٸ ەسەرٸن الدىن-الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
مەملەكەت ماقساتتى تٷردە داعدارىسقا قارسى شارالاردى كەڭەيتۋدە, سەبەبٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس بٸزدٸڭ ەكونوميكامىزعا ٶسٸم بەرەدٸ. تەك 2019 جىلى جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ٷلەسٸ 29,5% ۇلعايىپ, بٸر جىلدا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸن 4,5% جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. بيزنەس كليماتتى جاقسارتۋ جٶنٸدەگٸ رەفورمالار حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ وڭ باعاسىن الۋدا. بٷگٸندە دٷنيەجٷزٸلٸك بانك «Doing Business» رەيتينگٸسٸندە قازاقستان بيزنەس جٷرگٸزۋ جەڭٸلدٸگٸ بويىنشا 190 ەلدٸڭ ٸشٸنەن 28 ورىندى يەلەندٸ. وسى ورايدا, مەملەكەتتٸڭ شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸن ساقتاپ قالۋعا قاتىستى كەشەندٸ ەرٸ ۋاقتىلى قادامدارى مەن شەشٸمدەرٸ بٸزدٸڭ كەسٸپكەرلٸك سالاسىندا وسى ۋاقىتقا دەيٸن قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸمٸزدٸ ساقتاپ قالۋعا ەرٸ ۇلعايتۋعا باعىتتالعان.
جولدىبالينا ا.س.
ساياساتتانۋشى,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ جانىنداعى
قازاقستان ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ (KAZISS) بٶلٸم باسشىسى
