Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Qazaqstannyń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamy jáne 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjetti qalyptastyrý jónindegi zań jobalary qaraldy, dep habarlaidy primeminister.kz saity.
Ulttyq ekonomika ministri Álibek Qýantyrov áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamy 2021 jyly ekonomikanyń ósýi boiynsha qorytyndy derekter, Halyqaralyq qarjy uiymdarynyń álemdik ekonomikanyń ósýi men eksporttyq taýarlar baǵasy boiynsha kútýleri eskerile otyryp qalyptastyrylǵanyn baiandady.
Biýdjettik josparlaý úshin negiz retinde paidalanylatyn bazalyq stsenariide munaidyń ortasha baǵasyn barreline $85 deńgeiinde jáne AQSh dollarynyń eseptik baǵamyn 470 teńge deńgeiinde paidalaný usynylady. Osy stsenarii boiynsha jalpy ishki ónimniń ortasha jyldyq naqty ósýi 3,9%-dy quraidy, onyń ishinde 2023 jyly – 4%. Bul rette eksporttyń jáne ekonomikanyń barlyq negizgi salalarynyń ósýi kútilýde.
Óz kezeginde Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Aqyljan Baimaǵambetov jyldyq infliatsiianyń nysanaly dálizi 2023 jyly 7,5-9,5% sheginde boljanyp otyrǵanyn habarlady.
Premer-Ministrdiń orynbasary – qarjy ministri Erulan Jamaýbaev 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjettiń jobasy týraly málimetterdi usyndy.
2023 jyly túsimder 17,8 trln teńge deńgeiinde boljanyp otyr. Ulttyq qordan kepildendirilgen transfert osy jylmen salystyrǵanda 1,8 esege azaia otyryp, 2,2 trln teńge mólsherinde tartylatyn bolady.
2023 jyly shyǵystar kirister men tapshylyqty eskere otyryp, 2022 jyldyń josparynan 2,2 trln teńgege ulǵaiady jáne 21 trln teńgeni quraidy.
Baiandamashylardy tyńdaǵan Premer-Ministr úsh jyldyq kezeńge arnalǵan respýblikalyq biýdjet jobasy, eń aldymen, memlekettiń barlyq áleýmettik mindettemelerin tolyq jáne ýaqytyly oryndaýǵa, sondai-aq aǵymdaǵy jaǵdaida ekonomikany sapaly jáne ornyqty damytýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn atap ótti.
«2023-2025 jyldary jalpy ishki ónimniń ósimi 4-4,1% deńgeiinde bolady dep boljanyp otyr. Infliatsiianyń ortasha jyldyq deńgeii 2025 jylǵa qarai 3-4%-ǵa tómendeidi dep josparlanýda. Respýblikalyq biýdjet kiristeri 2023 jyly 3 trln teńgege ulǵaiady. Osylaisha, respýblikalyq biýdjet kiristeriniń joǵary deńgeide ósý qarqynyn qamtamasyz etemiz», — dedi Álihan Smaiylov.
Úkimet basshysy Ulttyq qordan respýblikalyq biýdjetke bólinetin transfertter edáýir tómendeitinin atap ótti. Olar 2023 jyly 1,4 trln teńgege, 2024 jyly taǵy 800 mlrd jáne 2025 jyly taǵy 500 mlrd teńgege azaiatyn bolady.
«Bul – óte mańyzdy aspekt. Kepildendirilgen transfert Ulttyq qorǵa munai sektorynan túsetin túsimderdiń kóleminen aspaityn bolady. Al biýdjet shyǵystarynyń ósýi infliatsiia mejesin eskergende, uzaq merzimdi ekonomikalyq ósýdiń ortasha deńgeiinen aspaidy. Jalpy alǵanda, biýdjet jobasy teńgerimdi», — dedi Premer-Ministr.
Álihan Smaiylovtyń aitýynsha, biýdjet áleýmettik sipatqa ie. Áleýmettik salaǵa 2023 jyly 8 trln teńge kózdelgen.
Ekonomikanyń naqty sektorynda óńdeý ónerkásibin damytý, biznesti qoldaý, kólik infraqurylymyn damytý jáne gazdandyrý basym baǵyttar bolyp tabylady.
«Bizdiń mindetimiz – biýdjet qarajatyn tiimdi paidalaný», — dedi Premer-Ministr.
Usynylǵan zań jobalary úshin daýys berý protsedýrasynan keiin Úkimet basshysy Ulttyq ekonomika jáne Qarjy ministrlikterine Premer-Ministr Keńsesimen birge zań jobalary men áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamyn Parlamentke engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
