Túrkistan oblysynda 17 adam az qamtylǵan otbasylarǵa arnalǵan áleýmettik kómekti alý úshin ózderine tiesili emes bir úidiń mekenjaiyn kórsetken, dep habarlaidy ult.kz.
Jetisai aýdanyndaǵy bul úi shynymen bar. Onda rasynda da turmysy tómen otbasy turǵan. Alaida 2022–2023 jyldary múlde basqa jerlerde turatyn taǵy 17 adam áleýmettik kómek rásimdeý kezinde osy otbasynyń mekenjaiyn kórsetken.
Muny oblystyq prokýratýra anyqtady. Al ótinishterdi qabyldaǵan qyzmetkerlerde bir mekenjaidy osynshama adamnyń kórsetýi kúmán týdyrmaǵany ma?
Endi osy oblystyń taǵy bir aýdanyna - Otyrar aýdanyna nazar aýdaraiyq. Munda múgedektigi bar balalarǵa 9 million teńgege jýyq qarajat tolyq tólenbegen. Bul týraly prokýratýra 2 qarashada habarlady. Aýdandyq máslihat ai saiynǵy áleýmettik kómek taǵaiyndaǵanymen, 96 bala ózderine tiesili qarajatty tek prokýrorlardyń aralasýynan keiin ǵana tolyq kólemde alǵan.
Alysqa barýdyń qajeti joq. Osy eki jaǵdaidyń ózi jergilikti jerlerde tártip ornatýdyń tańdamaly sipat alǵanyn jáne áleýmettik kómek júiesindegi olqylyqtardy paidalanyp, memlekettik járdemaqyǵa arqa súieýge daǵdylanǵan adamdardyń ony ońai ainalyp óte alatynyn aiqyn kórsetedi.
Jalǵan málimet usynǵan adamdardan jaýapkershilik talap etiletini túsinikti. Biraq áleýmettik tólemderdi taǵaiyndaýǵa da bireý jaýapty emes pe? Qalaisha ózgeniń mekenjaiy áleýmettik kómek rásimdeýge jaramdy bolyp shyǵady da, balaǵa tiesili qarajatty tóleýge máslihattyń sheshimi jetkiliksiz bolady?
Qazan aiyndaǵy Joldaýynda Toqaev sheneýnikterdi qatań synǵa alǵan bolatyn. Prezidenttiń aitýynsha, jyldar boiy memlekettik basqarýdaǵy qatelikter jańa jeńildikter men áleýmettik tólemderdiń tasasynda qalyp kelgen.
Tipti aýqatty otbasylar da memleketten qarjy alyp jatqanda, mektepter men aýrýhanalardyń tapshylyǵy barǵan saiyn kúsheie tústi. Memleket basshysynyń «biýdjet qarajaty esebinen halyqqa jalǵan qamqorlyq kórsetý» týraly aitqan sózi dál osy jaǵdaiǵa sai keledi.
Jyldar boiy (tipti jyldar emes, ondaǵan jyldar boiy) bizde áleýmettik tólemderdi taǵaiyndaý tártibiniń ózinde tártip bolmady. Bul jerde sózdi ádeii qaitalap otyrmyn.
Endigi maqsat - Otyrar aýdanyndaǵy bala kelesi joly ózine tiesili qarajatty ýaqytyly, eshbir prokýrordyń aralasýynsyz alatyndai júie qalyptastyrý.
Áleýmettik salaǵa ústirt túzetýler emes, túbegeili jańǵyrtý qajet:
- bólingen árbir teńgeniń jumsalýyn ashyq ári muqiiat baqylaý;
- áleýmettik kómektiń ataýlylyǵyn qamtamasyz etý, iaǵni qoldaýdy tek oǵan shyn máninde muqtaj azamattarǵa kórsetý;
- jasyryn kiristerdi anyqtaityn jáne tólemderdiń qaitalanýyna jol bermeitin tsifrlyq tetikterdi engizý;
- júieli máselelerdi bir rettik qarjy bólýmen «jabý» tájiribesinen bas tartý;
- biýdjet qarajatyn uzaq merzimdi nátijelerge — mektepter men aýrýhanalar salýǵa, jumys oryndaryn ashýǵa jáne azamattardyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttaý.
Áleýmettik memleket degenimiz — adamdardy járdemaqyǵa táýeldi etý emes. Bul — ár azamattyń ózin jáne otbasyn qamtamasyz etýine jaǵdai jasaý. Al memlekettik kómek teris paidalanýdyń kózi emes, shyn máninde muqtaj jandardy qoldaýdyń tiimdi quraly bolýy tiis.
Salyq tóleýshilerdiń qarajaty bir rettik tólemder men kúmándi shemalarǵa jumsalyp, iz-túzsiz joǵalmai, aldaǵy jyldarǵa qyzmet etetin naqty nátijelerge baǵyttalýy kerek.
