پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قازاقستاننىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى جەنە 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸ قالىپتاستىرۋ جٶنٸندەگٸ زاڭ جوبالارى قارالدى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ەلٸبەك قۋانتىروۆ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى 2021 جىلى ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ بويىنشا قورىتىندى دەرەكتەر, حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ مەن ەكسپورتتىق تاۋارلار باعاسى بويىنشا كٷتۋلەرٸ ەسكەرٸلە وتىرىپ قالىپتاستىرىلعانىن باياندادى.
بيۋدجەتتٸك جوسپارلاۋ ٷشٸن نەگٸز رەتٸندە پايدالانىلاتىن بازالىق ستسەنارييدە مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسىن باررەلٸنە $85 دەڭگەيٸندە جەنە اقش دوللارىنىڭ ەسەپتٸك باعامىن 470 تەڭگە دەڭگەيٸندە پايدالانۋ ۇسىنىلادى. وسى ستسەناريي بويىنشا جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ورتاشا جىلدىق ناقتى ٶسۋٸ 3,9%-دى قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە 2023 جىلى – 4%. بۇل رەتتە ەكسپورتتىڭ جەنە ەكونوميكانىڭ بارلىق نەگٸزگٸ سالالارىنىڭ ٶسۋٸ كٷتٸلۋدە.
ٶز كەزەگٸندە ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقىلجان بايماعامبەتوۆ جىلدىق ينفلياتسييانىڭ نىسانالى دەلٸزٸ 2023 جىلى 7,5-9,5% شەگٸندە بولجانىپ وتىرعانىن حابارلادى.
پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – قارجى مينيسترٸ ەرۇلان جاماۋباەۆ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ جوباسى تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ ۇسىندى.
2023 جىلى تٷسٸمدەر 17,8 ترلن تەڭگە دەڭگەيٸندە بولجانىپ وتىر. ۇلتتىق قوردان كەپٸلدەندٸرٸلگەن ترانسفەرت وسى جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسەگە ازايا وتىرىپ, 2,2 ترلن تەڭگە مٶلشەرٸندە تارتىلاتىن بولادى.
2023 جىلى شىعىستار كٸرٸستەر مەن تاپشىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, 2022 جىلدىڭ جوسپارىنان 2,2 ترلن تەڭگەگە ۇلعايادى جەنە 21 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى.
بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر ٷش جىلدىق كەزەڭگە ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتٸڭ بارلىق ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەرٸن تولىق جەنە ۋاقىتىلى ورىنداۋعا, سونداي-اق اعىمداعى جاعدايدا ەكونوميكانى ساپالى جەنە ورنىقتى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«2023-2025 جىلدارى جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسٸمٸ 4-4,1% دەڭگەيٸندە بولادى دەپ بولجانىپ وتىر. ينفلياتسييانىڭ ورتاشا جىلدىق دەڭگەيٸ 2025 جىلعا قاراي 3-4%-عا تٶمەندەيدٸ دەپ جوسپارلانۋدا. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ 2023 جىلى 3 ترلن تەڭگەگە ۇلعايادى. وسىلايشا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كٸرٸستەرٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدە ٶسۋ قارقىنىن قامتاماسىز ەتەمٸز», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ٷكٸمەت باسشىسى ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بٶلٸنەتٸن ترانسفەرتتەر ەدەۋٸر تٶمەندەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ولار 2023 جىلى 1,4 ترلن تەڭگەگە, 2024 جىلى تاعى 800 ملرد جەنە 2025 جىلى تاعى 500 ملرد تەڭگەگە ازاياتىن بولادى.
«بۇل – ٶتە ماڭىزدى اسپەكت. كەپٸلدەندٸرٸلگەن ترانسفەرت ۇلتتىق قورعا مۇناي سەكتورىنان تٷسەتٸن تٷسٸمدەردٸڭ كٶلەمٸنەن اسپايتىن بولادى. ال بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ ٶسۋٸ ينفلياتسييا مەجەسٸن ەسكەرگەندە, ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق ٶسۋدٸڭ ورتاشا دەڭگەيٸنەن اسپايدى. جالپى العاندا, بيۋدجەت جوباسى تەڭگەرٸمدٸ», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ەليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيۋدجەت ەلەۋمەتتٸك سيپاتقا يە. ەلەۋمەتتٸك سالاعا 2023 جىلى 8 ترلن تەڭگە كٶزدەلگەن.
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىندا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ, بيزنەستٸ قولداۋ, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جەنە گازداندىرۋ باسىم باعىتتار بولىپ تابىلادى.
«بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – بيۋدجەت قاراجاتىن تيٸمدٸ پايدالانۋ», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ۇسىنىلعان زاڭ جوبالارى ٷشٸن داۋىس بەرۋ پروتسەدۋراسىنان كەيٸن ٷكٸمەت باسشىسى ۇلتتىق ەكونوميكا جەنە قارجى مينيسترلٸكتەرٸنە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسٸمەن بٸرگە زاڭ جوبالارى مەن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن پارلامەنتكە ەنگٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى.
