2024 jyldyń I jartyjyldyǵynda Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń qutqarýshylary 70 myńǵa jýyq azamatty qutqardy jáne evakýatsiialady, 42 myńnan astam jedel sapar jasady. Sonymen birge 5,5 myńnan astam tótenshe jaǵdai men oqiǵa tirkeldi. Vedomstvo qyzmetkerleri qandai qiyndyqtarǵa tap boldy, olardy qalai eńserdi jáne bolashaqqa qandai josparlar quryp jatqany týraly "Ult aqparat" PrimeMinister.kz saityna silteme jasap habarlaidy.
Qysta 4,5 myńǵa jýyq daýyl týraly eskertý jariialandy. Qutqarýshylardyń jedel áreket etýiniń arqasynda avtojoldardaǵy qaiǵyly saldardyń aldyn alýǵa jáne 13 myńnan astam adamdy qaýipti aimaqtan evakýatsiialaýǵa múmkindik týdy.
Jylý berý maýsymyndaǵy aldyn alý sharalary aitarlyqtai nátije berdi. Órt sany 14%-ǵa, qaza tapqandar sany 9%-ǵa, al balalar ólimi 48%-ǵa azaidy.
Bul jetistikter der kezinde aldyn alý sharalary men tótenshe jaǵdailarǵa tiimdi áreket etýdiń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Qazir kelesi jylytý maýsymyna daiyndyq júrip jatyr. Daiyndyq sheńberinde azamattar qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda turǵyn úilerge tekserý júrgizilip, jańa órt dabyldary ornatylady.
Biylǵy sý tasqyny elimizdiń 12 óńirin ábigerge salǵan eń kúrdeli kezeń boldy. 11 myńnan astam turǵyn úi sý astynda qaldy, avtojoldardyń 150 ýchaskesin sý shaiyp, 11 kópir qirady. Tabiǵi apat saldarynan qutqarýshylar 120 myńnan astam adamdy, onyń ishinde 45 myń balany evakýatsiialady.
Turǵyndardy evakýatsiialaý úshin ponton kópirleri, áýe aviatsiiasy jáne arnaiy injenerlik tehnika paidalanyldy. Asa kúrdeli sý tasqyny jaǵdaiy qalyptasqan óńirlerge kúshter men tehnikany aýqymdy tasymaldaý júzege asyryldy. Sý tasqynyna qarsy kúreske 63 myńnan astam adam qatysty, 7 myńnan astam tehnika, 1 myńnan astam sý aidaý qurylǵysy, 418 júzý quraly jáne azamattyq qorǵaý qyzmetiniń 38 áýe kemesi tartyldy.
Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń áskeri qyzmetkerleri belsendi qatysty. Qazir olar tórt áskeri bólimge jetekshilik etip, aldaǵy syn-qaterlerge ázirlikti qamtamasyz etý úshin materialdyq-tehnikalyq bazany belsendi túrde nyǵaitýda.
Sýǵa túsý maýsymy dástúr boiynsha 1 maýsymda bastaldy. Respýblika boiynsha shomylýǵa ruqsat etilgen 708 oryn bar. Sý aidyndarynda azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda TJM-niń 400-ge jýyq qutqarý beketi jumys isteidi. Sýǵa túsý kezeńi bastalǵanǵa deiin jáne búkil shomylý kezeńiniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda profilaktikalyq jumystar júrgiziledi. Máselen, 32 myńnan astam bala júzý daǵdylaryna oqytyldy, 4 myńǵa jýyq qoǵamdyq qutqarýshy daiarlandy. Kún saiyn sý aidyndarynda reidter men patrýldeý jumystary júrgiziledi, onyń 29 myńǵa jýyǵy qazirdiń ózinde júzege asyrylǵan. Sýdaǵy qaýipsizdik erejelerin buzǵany úshin 11,5 myń azamat ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
Órt qaýpi basym kezeń bastalǵaly beri respýblika aýmaǵynda 107 orman jáne 6 dala órti sóndirildi. Tabiǵi órttermen kúresý úshin tabiǵi órtterji joiýǵa den qoiý kezinde memlekettik organdar men uiymdardyń basqarý jáne ózara is-qimyl algoritmi qaita qaraldy. TJM Daǵdarys jaǵdaiyndaǵy basqarý ortalyǵynda táýlik boiy monitoring júrgiziletin respýblikalyq jedel shtab jumys isteidi. Órt týyndaǵan jaǵdaida dereý joiýǵa TJM kúshteri men quraldary tartylady. Óńirlerde mobildik toptar qurylyp, tabiǵatty qorǵaý jáne orman sharýashylyǵy mekemelerimen órt-taktikalyq oqý-jattyǵýlar ótkizildi.
Tótenshe jaǵdai aimaǵynda kúshter men quraldardyń áreket etýin pysyqtai otyryp, tájiribede alǵash ret «Semei ormany» bazasynda «Órt-2024» respýblikalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýy ótkizildi. Qazirgi ýaqytta dala órtiniń týyndaý qaýpin azaitý sharalaryn iske asyrý jalǵasýda.
I jartyjyldyqta elimiz boiynsha azamattardyń qaza bolýy 15%-ǵa, órt sany 11%-ǵa azaidy. Órt qaýipsizdigi jelisi boiynsha 11 myńnan astam baqylaýdaǵy nysan tekserildi, 85 myńǵa jýyq buzýshylyq anyqtaldy, 12 myń adam ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
Sondai-aq Tótenshe jaǵdailar ministrligi esebinde sel qaýpi bar 614, kóshkin qaýpi bar 412 ýchaske bar. Olarǵa kúndelikti monitoring júrgizilip, aerovizýaldy jáne jerústi zertteýler jasalady. Mysaly, Ile Alataýyndaǵy «Qazseldenqorǵaý» bólimsheleri alty yqtimal qaýipti morenalyq kólderdi bosatý boiynsha aýqymdy jumys júrgizdi, bul olardyń buzylý qaýpin aitarlyqtai tómendetýge múmkindik berdi.
Seismikalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin Seismologiia salasyn damytýdyń 2024-2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary ázirlendi. Sondai-aq elimizdiń seismikalyq qaýipti óńirlerinde joiqyn jer silkinisin joiý kezinde azamattyq qorǵanys kúshterin tájiribelik pysyqtaý maqsatynda «Jer» respýblikalyq oqý-jattyǵýy ótkizildi.
Ónerkásiptik qaýipsizdikke erekshe kóńil bólinedi. Júrgizilip jatqan saiasat óndiristegi apattar sanyn 22%-ǵa, jaraqat alý deńgeiin 38%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi. Esepti kezeńde 372 tekserý júrgizildi, 15 myńnan astam buzýshylyq anyqtaldy, 90 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Óreskel buzýshylyqtar úshin 148 qaýipti óndiris nysanynyń jumysy toqtatyldy.
Qaýipti óndiris nysandaryndaǵy jazataiym oqiǵalar deńgeiin tómendetý úshin úsh baǵyt boiynsha Ónerkásiptik qaýipsizdikti damytý tujyrymdamasy ázirlendi:
- «Normativtik quqyqtyq aktilerdi jetildirý»
- «Óndiristik protsesterdi tsifrlandyrý jáne avtomattandyrý»
- «Ǵylymi áleýetti arttyrý»
Memlekettik materialdyq rezervti qalyptastyrý erekshe baqylaýda. Biyl sý tasqynyn joiýǵa shamamen 5 mlrd teńge kóleminde qundy zattar bólindi. Sondai-aq Qyrǵyzstan men Aýǵanstanǵa azyq-túlik jáne janar-jaǵarmai materialdary túrinde gýmanitarlyq kómek kórsetildi.
TJM bólimshelerdiń materialdy-tehnikalyq bazasyn nyǵaitý sharalaryn jalǵastyrýda jáne Tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý komiteti men Ulttyq teńiz kásibi apattyq-qutqarý qyzmetin qurýdy qosa alǵanda, jańa bastamalar ázirleýde.
Biyl qutqarýshylar úshin 10 myńnan astam órt sódirý tehnikalyq jabdyq, 166 birlik arnaiy tehnika satyp alý, lizing sheńberinde apattyq-qutqarý jáne izdestirý jumystaryn júrgizý úshin ushaq pen 5 tikushaq satyp alý josparlanyp otyr. Respýblikalyq jáne jergilikti biýdjet esebinen 20 órt sóndirý deposynyń qurylysy jalǵasýda. Jataqhanasy bar biregei qurastyrmaly modýldi órt sóndirý kesheniniń qurylysy aiaqtalýda.
Tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý jáne olardy joiý jónindegi biryńǵai basqarma úshin zamanaýi aqparattyq tehnologiialarmen jabdyqtalǵan Daǵdarysty basqarý ortalyǵyn jańǵyrtý aiaqtaldy.
Azamattyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń áleýmettik paketin jaqsartý bóliginde Memleket basshysy men Astana ákimdiginiń qoldaýymen jyl basynan beri elordalyq garnizon qyzmetkerleriniń 50 otbasy turǵyn úi sertifikattaryn aldy. Atalǵan tájiribeni óńirlerde de jalǵastyrý kózdelip otyr. Sondai-aq turǵyn úi tólemderi máselesi zańnamalyq deńgeide sheshilýde.
.jpg)
