Búgin Qazaqstan baspasóz klýbynda Qazaqstannyń jetekshi tólem uiymdarynyń ókilderi QR Parlamenti Senatyna tólem qyzmetteri naryǵynda jeke monopolist-deldal quratyn normany Májiliske qaita qaraýǵa qaitarý týraly ótinish bildirdi.
Májilistegi ekinshi oqylym qarsańynda zań jobasyna ESÝ (biryńǵai esepke alý júiesin) qurý týraly norma engizildi. Jańa norma tólemderdi júzege asyratyn, biryńǵai elektrondyq emiiandy júrgizetin, klienttermen esep aiyrysýdy júrgizetin jeke zańdy tulǵanyń kómegimen memlekettik retteýdi júzege asyrýdy kózdeidi. Bul rette retteletin naryq kólemi jylyna 1,2 trillion teńgeni quraidy.
Baspasóz konferentsiiasyna qatysýshylardyń aitýynsha, EO qurý tólem uiymdary men ekinshi deńgeidegi bankterdiń quqyqtaryn buzady, óitkeni bul tranzaktsiialyq biznes, ekvairing, elektrondyq aqsha shyǵarý jáne elektrondyq ámiiandarǵa qyzmet kórsetý salasyndaǵy naryqtyń edáýir úlesin qaita bóletin jasandy monopolisttiń paida bolýyna ákeledi.
PayDala tólem uiymynyń kommertsiialyq direktory Ilia Efimenko Jańa Qazaqstan dep urandatqanymyzben Eski Qazaqstansha ómir súrip jatqanymyzdy aityp, ózindegi jan aiqaiymen bólisti:
Men suraq qoiǵym keledi me? Biz ne úshin salyq tóleimiz? Bizdiń salyqtarymyz kimniń jalaqysyna ketedi? Jaýap, ókinishke orai, qarapaiym - olar bizdiń biznesimizdi jaýyp, salany ózderine alyp ketetin sheneýnikterge ketedi! Bul naǵyz reid! Tek resmi túrde degeni bolmasa, úkimet kótermeleitin reid. Ol retteýshilik áserdi taldaýsyz, AZRK jáne Ulttyq banktiń kelisiminsiz ondaǵan myń azamattan tabys kózin alyp tastaidy! Búkil salany óltirip, onymen birge IT-sektorda jáne fintehte degradatsiiany, qoǵamda jáne ShOB-ta orasan zor shyǵyndy týdyrý-OSK paida bolýynyń artynda turǵan eski Qazaqstannyń sol lobbisteri (nemese qazir ESÝ-di qalai durys aitý kerek) qol jetkizip otyr. Munyń bári sybailas jemqorlardyń jeke qaltalarynyń paidasyna jasalady. Mundai tásilmen Qazaqstanda aqsha tapqan biznes elge investitsiia salýdy jalǵastyrady dep qalai senýge bolady? Bizdiń salada jumys isteitin ondaǵan myń qyzmetkerdiń atynan tabys kózi 1 adamǵa beriledi. Men senatorlarǵa júginemin, Qurmetti senatorlar! Sizden Suraimyn! "Amanat" partiiasynyń depýtaty Elnur Beisenbaevtyń aitýynsha, zań jobasynda biryńǵai esepke alý júiesi týraly normanyń paida bolýynyń shynaiy maqsattaryn túsiný úshin eski Qazaqstannyń yqpaldy kúshteri tur. Qurmetti senatorlar, osy zań jobasyn toqtatyńyzdar. ESÝ siiaqty monopoliialardyń paida bolýy Prezident Toqaev bárimizge ýáde etken ádil Qazaqstan qaǵidattaryna qaýip tóndiredi!
Baspasóz konferentsiiasynda sóz sóilegen kásipker Beibit Asanbaev ESÝ qurylýy tólem uiymdarynyń qyzmetterin qatardaǵy tutynýshylarǵa, ásirese Qazaqstannyń shalǵai óńirlerinde qalai áser etetinin atap ótti.
Bizdiń kompaniia 2009 jyldan bastap Qazaqstan Respýblikasynyń barlyq aýmaǵynda tólem terminaldaryn ornatýmen ainalysady. Tólem terminaldary tek úlken qalalarda ǵana emes, bankomattary joq shaǵyn aýyldarda da ornatylady. Kóptegen aýyl turǵyndarynda Kaspii nemese Halyq bank kartalary joq. Sondyqtan aýyldardyń kóptegen turǵyndary bizdiń QIWI tólem terminaldaryn paidalana otyryp, Qazaqstannyń kez kelgen kartasyn tolyqtyrady. Kóptegen aýyl turǵyndarynyń balalary qalalarda oqidy jáne aqsha jiberýdiń jalǵyz joly - bul QIWI tólem terminaldary bul yńǵaily tez jáne arzan. ESÝ qurý bizdiń biznesimizdi óltiredi. Bul tósem eshnárse jasamai, qaltamyzǵa kirgisi keledi jáne salyqtardy, jalaqyny , kásipkerlerdiń jaldaý aqysyn tóleýge arnalǵan syiaqylarymyzdy adal emes jolmen alýdy josparlap otyr. Kásipker retinde Men óz úkimetimizge jáne sheneýnikterimizge aitarym-bizneske kómektesýdiń qajeti joq, bizge arzan nesie qajet emes, kedergi jasamaýymyz kerek. Eger ESÝ engizilse biz naryqtan, iaǵni aýyldardan tólem terminaldaryn alyp tastaýǵa májbúr bolamyz. Osylaisha, aýyl turǵyndarynyń ómirin qiyndatamyz, - dedi CashMaster kompaniialar tobynyń bas direktory Beibit Asanbaev.
Al Tarlan Payments tólem uiymynyń zań bóliminiń basshysy Sáýle Ǵabdulǵazizova ESÝdyń keri áserlerin atap ótti.
Olar:
1. Jańa norma retteýshilik áserge qajetti taldaýdan ótpei, Kásipkerlik kodekstiń 83-babynyń talaptaryn buzady;
2. Jasandy monopolist qurý: innovatsiia básekelestikti aitarlyqtai burmalaityn jáne qoldanystaǵy tólem uiymdary men bankterdiń quqyqtaryn shekteitin tólem júiesi men qarjy naryǵynyń mańyzdy aspektilerin retteitin jeke monopolist qurýǵa ákeledi;
3. Ulttyq bankpen úilestirýdiń bolmaýy: QR Ulttyq bankimen jańa normany engizý kelisilmegen, bul sheshim qabyldaý protsesiniń ashyqtyǵyn jáne eldiń negizgi institýttary arasynda úilestirýdiń joqtyǵyn kórsetedi;
4. Qarjy naryǵyna áseri: tólem uiymdary men Ulttyq banktiń ókilderi, ásirese onyń tranzaktsiialyq bizneske jáne elektrondyq ámiian qyzmetterine áserin eskere otyryp, osy normany qabyldaýdan bolatyn yqtimal ekonomikalyq zalal týraly alańdaýshylyq bildirdi;
5. Májiliste qaita qaraý týraly ótinish: tólem uiymdary Senattyń ózgeristerdi qabyldaýdan bas tartýyn jáne retteýshilik áserdi mindetti taldaýdy qosa alǵanda, barlyq qajetti rásimderdi júrgizý úshin olardy Májiliske qaita qaraýǵa qaitarýyn talap etedi;
6. Durys emes derekter úshin jaýapkershilik: ózgeristerdi qoldaý úshin usynylǵan derekterdiń durystyǵyna kúmándaný zańnamalyq bastamalardy tujyrymdaý kezinde qoldanylatyn aqparatty muqiiat tekserý qajettiligin kórsetedi.
