بٷگٸن قازاقستان باسپاسٶز كلۋبىندا قازاقستاننىڭ جەتەكشٸ تٶلەم ۇيىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قر پارلامەنتٸ سەناتىنا تٶلەم قىزمەتتەرٸ نارىعىندا جەكە مونوپوليست-دەلدال قۇراتىن نورمانى مەجٸلٸسكە قايتا قاراۋعا قايتارۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بٸلدٸردٸ.
مەجٸلٸستەگٸ ەكٸنشٸ وقىلىم قارساڭىندا زاڭ جوباسىنا ەسۋ (بٸرىڭعاي ەسەپكە الۋ جٷيەسٸن) قۇرۋ تۋرالى نورما ەنگٸزٸلدٸ. جاڭا نورما تٶلەمدەردٸ جٷزەگە اسىراتىن, بٸرىڭعاي ەلەكتروندىق ەميياندى جٷرگٸزەتٸن, كليەنتتەرمەن ەسەپ ايىرىسۋدى جٷرگٸزەتٸن جەكە زاڭدى تۇلعانىڭ كٶمەگٸمەن مەملەكەتتٸك رەتتەۋدٸ جٷزەگە اسىرۋدى كٶزدەيدٸ. بۇل رەتتە رەتتەلەتٸن نارىق كٶلەمٸ جىلىنا 1,2 تريلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى.
باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەو قۇرۋ تٶلەم ۇيىمدارى مەن ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ قۇقىقتارىن بۇزادى, ٶيتكەنٸ بۇل ترانزاكتسييالىق بيزنەس, ەكۆايرينگ, ەلەكتروندىق اقشا شىعارۋ جەنە ەلەكتروندىق ەميياندارعا قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىنداعى نارىقتىڭ ەدەۋٸر ٷلەسٸن قايتا بٶلەتٸن جاساندى مونوپوليستتٸڭ پايدا بولۋىنا ەكەلەدٸ.
PayDala تٶلەم ۇيىمىنىڭ كوممەرتسييالىق ديرەكتورى يليا ەفيمەنكو جاڭا قازاقستان دەپ ۇرانداتقانىمىزبەن ەسكٸ قازاقستانشا ٶمٸر سٷرٸپ جاتقانىمىزدى ايتىپ, ٶزٸندەگٸ جان ايقايىمەن بٶلٸستٸ:
مەن سۇراق قويعىم كەلەدٸ مە? بٸز نە ٷشٸن سالىق تٶلەيمٸز? بٸزدٸڭ سالىقتارىمىز كٸمنٸڭ جالاقىسىنا كەتەدٸ? جاۋاپ, ٶكٸنٸشكە وراي, قاراپايىم - ولار بٸزدٸڭ بيزنەسٸمٸزدٸ جاۋىپ, سالانى ٶزدەرٸنە الىپ كەتەتٸن شەنەۋنٸكتەرگە كەتەدٸ! بۇل ناعىز رەيد! تەك رەسمي تٷردە دەگەنٸ بولماسا, ٷكٸمەت كٶتەرمەلەيتٸن رەيد. ول رەتتەۋشٸلٸك ەسەردٸ تالداۋسىز, ازرك جەنە ۇلتتىق بانكتٸڭ كەلٸسٸمٸنسٸز ونداعان مىڭ ازاماتتان تابىس كٶزٸن الىپ تاستايدى! بٷكٸل سالانى ٶلتٸرٸپ, ونىمەن بٸرگە IT-سەكتوردا جەنە فينتەحتە دەگراداتسييانى, قوعامدا جەنە شوب-تا وراسان زور شىعىندى تۋدىرۋ-وسك پايدا بولۋىنىڭ ارتىندا تۇرعان ەسكٸ قازاقستاننىڭ سول لوببيستەرٸ (نەمەسە قازٸر ەسۋ-دٸ قالاي دۇرىس ايتۋ كەرەك) قول جەتكٸزٸپ وتىر. مۇنىڭ بەرٸ سىبايلاس جەمقورلاردىڭ جەكە قالتالارىنىڭ پايداسىنا جاسالادى. مۇنداي تەسٸلمەن قازاقستاندا اقشا تاپقان بيزنەس ەلگە ينۆەستيتسييا سالۋدى جالعاستىرادى دەپ قالاي سەنۋگە بولادى? بٸزدٸڭ سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن ونداعان مىڭ قىزمەتكەردٸڭ اتىنان تابىس كٶزٸ 1 ادامعا بەرٸلەدٸ. مەن سەناتورلارعا جٷگٸنەمٸن, قۇرمەتتٸ سەناتورلار! سٸزدەن سۇرايمىن! "امانات" پارتيياسىنىڭ دەپۋتاتى ەلنۇر بەيسەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسىندا بٸرىڭعاي ەسەپكە الۋ جٷيەسٸ تۋرالى نورمانىڭ پايدا بولۋىنىڭ شىنايى ماقساتتارىن تٷسٸنۋ ٷشٸن ەسكٸ قازاقستاننىڭ ىقپالدى كٷشتەرٸ تۇر. قۇرمەتتٸ سەناتورلار, وسى زاڭ جوباسىن توقتاتىڭىزدار. ەسۋ سيياقتى مونوپولييالاردىڭ پايدا بولۋى پرەزيدەنت توقاەۆ بەرٸمٸزگە ۋەدە ەتكەن ەدٸل قازاقستان قاعيداتتارىنا قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ!
باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا سٶز سٶيلەگەن كەسٸپكەر بەيبٸت اسانباەۆ ەسۋ قۇرىلۋى تٶلەم ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتتەرٸن قاتارداعى تۇتىنۋشىلارعا, ەسٸرەسە قازاقستاننىڭ شالعاي ٶڭٸرلەرٸندە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بٸزدٸڭ كومپانييا 2009 جىلدان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق اۋماعىندا تٶلەم تەرمينالدارىن ورناتۋمەن اينالىسادى. تٶلەم تەرمينالدارى تەك ٷلكەن قالالاردا عانا ەمەس, بانكوماتتارى جوق شاعىن اۋىلداردا دا ورناتىلادى. كٶپتەگەن اۋىل تۇرعىندارىندا كاسپيي نەمەسە حالىق بانك كارتالارى جوق. سوندىقتان اۋىلداردىڭ كٶپتەگەن تۇرعىندارى بٸزدٸڭ QIWI تٶلەم تەرمينالدارىن پايدالانا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن كارتاسىن تولىقتىرادى. كٶپتەگەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بالالارى قالالاردا وقيدى جەنە اقشا جٸبەرۋدٸڭ جالعىز جولى - بۇل QIWI تٶلەم تەرمينالدارى بۇل ىڭعايلى تەز جەنە ارزان. ەسۋ قۇرۋ بٸزدٸڭ بيزنەسٸمٸزدٸ ٶلتٸرەدٸ. بۇل تٶسەم ەشنەرسە جاساماي, قالتامىزعا كٸرگٸسٸ كەلەدٸ جەنە سالىقتاردى, جالاقىنى , كەسٸپكەرلەردٸڭ جالداۋ اقىسىن تٶلەۋگە ارنالعان سىياقىلارىمىزدى ادال ەمەس جولمەن الۋدى جوسپارلاپ وتىر. كەسٸپكەر رەتٸندە مەن ٶز ٷكٸمەتٸمٸزگە جەنە شەنەۋنٸكتەرٸمٸزگە ايتارىم-بيزنەسكە كٶمەكتەسۋدٸڭ قاجەتٸ جوق, بٸزگە ارزان نەسيە قاجەت ەمەس, كەدەرگٸ جاساماۋىمىز كەرەك. ەگەر ەسۋ ەنگٸزٸلسە بٸز نارىقتان, ياعني اۋىلداردان تٶلەم تەرمينالدارىن الىپ تاستاۋعا مەجبٷر بولامىز. وسىلايشا, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸرٸن قيىنداتامىز, - دەدٸ CashMaster كومپانييالار توبىنىڭ باس ديرەكتورى بەيبٸت اسانباەۆ.
ال Tarlan Payments تٶلەم ۇيىمىنىڭ زاڭ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى سەۋلە عابدۇلعازيزوۆا ەسۋدىڭ كەرٸ ەسەرلەرٸن اتاپ ٶتتٸ.
ولار:
1. جاڭا نورما رەتتەۋشٸلٸك ەسەرگە قاجەتتٸ تالداۋدان ٶتپەي, كەسٸپكەرلٸك كودەكستٸڭ 83-بابىنىڭ تالاپتارىن بۇزادى;
2. جاساندى مونوپوليست قۇرۋ: يننوۆاتسييا بەسەكەلەستٸكتٸ ايتارلىقتاي بۇرمالايتىن جەنە قولدانىستاعى تٶلەم ۇيىمدارى مەن بانكتەردٸڭ قۇقىقتارىن شەكتەيتٸن تٶلەم جٷيەسٸ مەن قارجى نارىعىنىڭ ماڭىزدى اسپەكتٸلەرٸن رەتتەيتٸن جەكە مونوپوليست قۇرۋعا ەكەلەدٸ;
3. ۇلتتىق بانكپەن ٷيلەستٸرۋدٸڭ بولماۋى: قر ۇلتتىق بانكٸمەن جاڭا نورمانى ەنگٸزۋ كەلٸسٸلمەگەن, بۇل شەشٸم قابىلداۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىقتىعىن جەنە ەلدٸڭ نەگٸزگٸ ينستيتۋتتارى اراسىندا ٷيلەستٸرۋدٸڭ جوقتىعىن كٶرسەتەدٸ;
4. قارجى نارىعىنا ەسەرٸ: تٶلەم ۇيىمدارى مەن ۇلتتىق بانكتٸڭ ٶكٸلدەرٸ, ەسٸرەسە ونىڭ ترانزاكتسييالىق بيزنەسكە جەنە ەلەكتروندىق ەمييان قىزمەتتەرٸنە ەسەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, وسى نورمانى قابىلداۋدان بولاتىن ىقتيمال ەكونوميكالىق زالال تۋرالى الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ;
5. مەجٸلٸستە قايتا قاراۋ تۋرالى ٶتٸنٸش: تٶلەم ۇيىمدارى سەناتتىڭ ٶزگەرٸستەردٸ قابىلداۋدان باس تارتۋىن جەنە رەتتەۋشٸلٸك ەسەردٸ مٸندەتتٸ تالداۋدى قوسا العاندا, بارلىق قاجەتتٸ رەسٸمدەردٸ جٷرگٸزۋ ٷشٸن ولاردى مەجٸلٸسكە قايتا قاراۋعا قايتارۋىن تالاپ ەتەدٸ;
6. دۇرىس ەمەس دەرەكتەر ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك: ٶزگەرٸستەردٸ قولداۋ ٷشٸن ۇسىنىلعان دەرەكتەردٸڭ دۇرىستىعىنا كٷمەندانۋ زاڭنامالىق باستامالاردى تۇجىرىمداۋ كەزٸندە قولدانىلاتىن اقپاراتتى مۇقييات تەكسەرۋ قاجەتتٸلٸگٸن كٶرسەتەدٸ.
