Foto: Aqorda
Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Aziia elderiniń klimattyq syn-qaterlerge ushyraý qaýpi joǵary ekenin aityp, bul baǵytta óńirlik yntymaqtastyq pen halyqaralyq seriktestikti kúsheitý qajettigin málimdedi, dep habarlaidy Ult.kz.
Prezidenttiń aitýynsha, Ortalyq Aziia – klimattyń ózgerýine eń osal aimaqtardyń biri. Bul óńirde jahandyq jylyný qarqyny álemdik ortasha kórsetkishten eki ese jyldam júrip jatyr. Sonyń saldarynan muzdyqtar erip, shóleittený údep, sý tapshylyǵy kúrdeli máselege ainalýda.
«Osyndai jaǵdaida aimaq elderiniń kúsh-jigerin ortaq maqsatqa jumyldyrý asa mańyzdy. Bul rette klimatqa qarsy kúres elderdiń damýyna kedergi keltirmeýi tiis. Ekonomikalyq ósim men klimattyq saiasat arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaýymyz kerek», – dedi Q. Toqaev.
Memleket basshysy Qazaqstanda jappai aǵash egý tapsyrmasyn bergenin, «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aiasynda ormandy qorǵaý, ekologiialyq bilimdi arttyrý baǵytynda keshendi sharalar qolǵa alynǵanyn atap ótti. Sonymen qatar, Ózbekstanmen birge Aral teńiziniń qurǵaǵan tabanyna jasyl jelek egý jumystary júrgizilip jatyr.
Toqaev Qazaqstannyń klimat salasyndaǵy bastamalary týraly aita kelip, eldiń «jasyl» ekonomikaǵa ótýdi strategiialyq basymdyq retinde qarastyratynyn málimdedi. Bul turǵyda jańartylatyn energiia kózderin damytý, ásirese jasyl sýtegi óndirý jobalary negizgi baǵyt retinde kórsetildi.
«Ýran óndirisiniń 40 paiyzy Qazaqstanǵa tiesili. Álemdik elektr energiiasynyń 10 paiyzy atom elektr stantsiialarynda óndiriledi. Osyny eskere otyryp, biz alǵashqy atom elektr stansasyn salýdy josparlap otyrmyz», – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń keń dalasy «kómirtekti eginshilik» pen ekojúieni qalpyna keltirý úshin zor múmkindik beretinin aitty. Sonymen birge sirek kezdesetin elementterdiń qory – ekologiialyq taza tehnologiialardy damytýǵa negiz bola alady.
Sý tapshylyǵy da basty nazarda. Prezidenttiń sózinshe, sońǵy 20 jylda jan basyna shaqqandaǵy sýmen qamtamasyz etý kórsetkishi 30 paiyzǵa qysqarǵan. Aimaqtaǵy sý resýrstarynyń 70 paiyzy transshekaralyq sipatqa ie.
«Sondyqtan bizge sý únemdeý tehnologiialaryn, smart sýarý júielerin, gidrologiialyq monitoringti damytý úshin halyqaralyq qoldaý qajet. Sonymen qatar, Ortalyq Aziia sý-energetika seriktestigin qurý bastamasyn ilgeriletýge ázirmiz», – dedi Memleket basshysy.
Budan bólek, Prezident bioalýantúrlilikti saqtaýdyń mańyzyn atap ótip, Qazaqstanda Prezident janyndaǵy halyqaralyq bioalýantúrlilikti qorǵaý qoryn qurý týraly sheshim qabyldanǵanyn habarlady.
Toqaev jahandyq «jasyl» damý baǵyty – órkendeýdiń negizi ekenin atap ótip, bul saladaǵy qarjylandyrýdyń jetkilikti bolýyn qamtamasyz etý qajettigin alǵa tartty.
«Birde-bir el mundai kúrdeli synaqty jalǵyz eńsere almaidy. Sondyqtan kúsh-jigerimizdi biriktirip, seriktestikti keńeitýimiz kerek», – dedi ol.
Aita keteiik, konferentsiiada Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev, Qyrǵyzstan Prezidenti Sadyr Japarov, Tájikstan Prezidenti Emomali Rahmon, Túrikmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedov, Eýropalyq keńes pen komissiia basshylary jáne BUU ókilderi de sóz sóiledi.
Oqi otyryńyz: Qasym-Jomart Toqaev «Ortalyq Aziia – Eýropa Odaǵy» sammitinde qandai máselelerdi kóterdi?
