Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev COP17 aiasyndaǵy Bioalýantúrlilik boiynsha kóshbasshylar sammitinde sóilegen sózinde Kaspii itbalyǵynyń sany azaiyp bara jatqanyna alańdaýshylyq bildirip, ony saqtap qalý úshin teńiz mańyndaǵy bes memleket pen halyqaralyq qoǵamdastyqty kúsh biriktirýge shaqyrdy. Sonymen qatar Memleket basshysy Qazaqstanda sirek kezdesetin janýarlardy qorǵaý jáne kóbeitý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarǵa toqtaldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Toqaevtyń aitýynsha, sońǵy ǵasyrda Kaspii itbalyǵynyń sany 1 millionnan 270 myńǵa deiin azaiǵan. Qazaqstanda bul janýar sirek kezdesetin jáne joiylyp ketý qaýpi bar túrlerdiń qataryna resmi túrde engizilgen.
«Teńiz mańyndaǵy bes memleket pen halyqaralyq qoǵamdastyqty osy túrdi saqtap qalý jolynda kúsh jumyldyrýǵa shaqyramyn. Aral qasireti tabiǵi resýrstardy jaýapsyz paidalanýdyń saldary tym aýyr bolatynyn eske salady. Kaspii teńiziniń Aral taǵdyryn qaitalaýyna jol bermeýimiz qajet», – dedi Prezident.
Memleket basshysy Kaspii teńiziniń biregei bioalýantúrliligin qorǵaý qajettigin atap ótti. Onyń aitýynsha, jaqynda Túrikmenstanda ótken alǵashqy Kaspii ekologiia sammitinde teńizdiń názik ekojúiesine orny tolmas ziian keltiretin jaǵdailardyń aldyn alý úshin shuǵyl ári úilesimdi sharalar qabyldaýǵa shaqyrǵan.
Qazaqstanda sirek kezdesetin janýarlar kóbeiip keledi
Prezident biologiialyq alýantúrlilikti saqtaý baǵytynda Qazaqstannyń birqatar nátijege qol jetkizgenin aitty. Sonyń biri – kiik popýliatsiiasynyń kóbeiýi.
Qasym-Jomart Toqaevtyń málimetinshe, 2003 jyly Qazaqstanda nebári 21 myń kiik bolsa, biyl kóktemge qarai olardyń sany 4,7 millionǵa jetken. Qazir álemdegi kiikterdiń shamamen 98 paiyzy qazaq dalasyn mekendeidi.
Sondai-aq qar barysyn qorǵaý jumystarynyń nátijesi de ataldy. Ótken ǵasyrdyń 90-jyldarynda joiylyp ketý qaýpi tóngen ilbistiń sany júieli qorǵaý jáne ǵylymi monitoring sharalarynyń arqasynda shamamen 190-ǵa deiin kóbeigen. Qar barysy mekendeitin ortanyń 70 paiyzǵa jýyǵy Qazaqstandaǵy qorǵalatyn aýmaqtarǵa tiesili.
Turan jolbarysy men Prjevalskii jylqysyn qaita jersindirý
Prezident Turan jolbarysyn tarihi mekenine qaitarý jumystaryna qoldaý kórsetkeni úshin Reseige, BUU Damý baǵdarlamasyna, Dúniejúzilik jabaiy tabiǵat qoryna jáne basqa da halyqaralyq seriktesterge alǵys aitty.
Onyń sózinshe, biyl shildede 70 jyl ishinde alǵash ret jolbarys tabiǵat aiasyna jiberilgen. Bul Qazaqstan úshin mańyzdy oqiǵa bolǵan.
Budan bólek, Chehiia, Germaniia jáne Majarstannyń seriktestigimen Prjevalskii jylqylaryn qazaq dalasyna qaita jersindirý jumystary qolǵa alynǵan.
Prezidenttiń aitýynsha, sirek kezdesetin janýarlardy saqtaý úshin memlekettik organdardyń, ǵalymdardyń jáne halyqaralyq uiymdardyń birlesken jumysy mańyzdy. Kaspiidiń ekojúiesin qorǵaý da osy baǵyttaǵy basym mindetterdiń biri bolyp qala beredi.
