Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Aziia memleketteri basshylarynyń jáne Eýropalyq Keńes Prezidentiniń kezdesýine qatysty, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqorda saityna silteme jasap.
Qazaqstan Prezidenti jiynda sóilegen sózinde Ortalyq Aziia elderi men Eýropalyq Odaq arasynda ornaǵan diplomatiialyq qatynastardyń 30 jyldyǵy qarsańynda ótip otyrǵan osy kezdesýdiń simvoldyq máni bar ekenin atap ótti.
"Eýropalyq Odaq Ortalyq Aziiany tereń tarihy men ortaq mádenieti bar birtutas, yntymaǵy jarasqan aimaq retinde alǵashqylardyń biri bolyp tanyǵanyn aitqym keledi. 30 jyl ishinde bizdiń Eýropalyq Odaqpen qarym-qatynasymyz aitarlyqtai damydy jáne Ortalyq Aziia memleketteriniń egemendigin, táýelsizdigi men territoriialyq tutastyǵyn nyǵaitýǵa yqpal etti. Yntymaqtastyqtyń barlyq basym salasynda óńiraralyq dialog ornady, áleýetimiz áli de mol. Búgingi joǵary deńgeidegi kezdesý – saiasi, ekonomikalyq jáne gýmanitarlyq salalardaǵy konstrýktivti ózara bailanystardy odan ári keńeitýge degen umtylysymyzdyń aiqyn dáleli", – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, Aziia men Eýropa qurlyqtary shektesetin jerde ornalasqan Ortalyq Aziia geosaiasi ortalyqtar men álemdik naryqtar arasyndaǵy bailanystyrýshy kópir sanalady. Sondai-aq Prezident óńiraralyq ózara yntymaqtastyqty keń aýqymda damytýǵa degen umtylys Ortalyq Aziia elderi men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy jan-jaqty dialogtyń berik irgetasy bolatynyna senim bildirdi.
"Álem jyldam ózgerip jatyr. Ortalyq Aziia buryn-sońdy bolmaǵan geosaiasi shielenisten týyndaǵan qaýipti sezinedi. Búginde Eýraziia kindiginde ózara senim men yntymaqtastyq rýhyn kúsheitý óte mańyzdy. Osyndai kúrdeli kezeńde Ortalyq Aziia men Eýropada ornalasqan elderdiń arasyna qabyrǵa emes, kópir salýymyz kerek", – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Sonymen qatar Memleket basshysy Qazaqstannyń Aýǵanstandaǵy jaǵdaidy jan-jaqty retteýge qol jetkizý isine óz úlesin qosyp otyrǵanyn atap ótti. Osy maqsatta diplomatiialyq kúsh-jiger jumyldyrylyp, bul elge gýmanitarlyq kómek jiberilip jatyr.
Memleket basshysy saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq is-áreketti yntymaqtastyqtyń asa mańyzdy baǵyttarynyń biri retinde atap ótti. Búginde Eýropalyq Odaq – Qazaqstannyń basty ekonomikalyq ári saýda seriktesteriniń biri.
"Sońǵy on jylda Eýropalyq Odaq Ortalyq Aziia memleketterine 120 milliard dollardan astam investitsiia quidy. Bul, is júzinde, aimaqqa tikelei salynǵan investitsiianyń 40 paiyzyn quraidy. Búkil qarjynyń shamamen 70 paiyzy Qazaqstanǵa bólindi. Biyl 8 aida Qazaqstan men Eýropalyq Odaqqa múshe elder arasyndaǵy saýda kólemi shamamen 30 milliard dollarǵa jetip, byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 40 paiyzdan astam artty. Qazirgi tańda eýropalyq kapitaldyń úlesi bar úsh myńǵa jýyq kompaniia Qazaqstan ekonomikasynyń túrli sektorynda jumys istep jatyr", – dedi Memleket basshysy.
Prezidenttiń aitýynsha, elderimiz arasyndaǵy saýda-sattyqtyń qurylymy anaǵurlym teńgerimdi bolýy kerek.
"Qazaqstan mashina jasaý, temir men bolat óndirisi, tamaq ónerkásibi jáne aýyl sharýashylyǵy sekildi salalarda jylyna quny 1,5 milliard dollardy quraityn 100-den asa óńdelgen ónim usyna alady. Azyq-túlik qaýipsizdiginiń keleshegi mol. Ózderińizge málim, jyl saiyn shetelge, sonyń ishinde Eýropalyq Odaq elderine 5 million tonnadan astam bidai eksporttaimyz. Tek byltyr Qazaqstannyń Eýropa elderine eksporttalatyn azyq-túlik taýarlarynyń kólemi 32 paiyzǵa ulǵaiyp, 630 million dollardan asty. Osy sebepti Qazaqstan Eýropalyq Odaq elderine aýyl sharýashylyǵy ónimderi men mineraldy tyńaitqyshtardy jetkizýdi jalǵastyra alady. "Jasyl" energetika – bul bólek másele. Biz bul baǵytta da tyǵyz jumys istei alamyz. Jalpy, Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy yntymaqtastyq jalǵasatynyna senim bildiremin", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar kezdesýde Eýropalyq Keńes Prezidenti Sharl Mishel, Qyrǵyzstan Prezidenti Sadyr Japarov, Tájikstan Prezidenti Emomali Rahmon, Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev jáne Túrikmenstan Ministrler kabineti tóraǵasynyń orynbasary Hodjamurat Geldimýradov sóz sóiledi.
Jiyn sońynda Ortalyq Aziia memleketteriniń basshylary jáne Eýropalyq Keńes Prezidenti buqaralyq aqparat quraldary úshin Birlesken málimdeme qabyldady.
