Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev QR Parlamenti Májilisi jáne máslihat depýtattary sailaýyn taǵaiyndaý týraly úndeý jariialady, dep habarlaidy Aqorda. "Ult aqparat" Úndeýdiń tolyq mátinin jariialaidy.
***
Qurmetti otandastar!
Búgin men Parlament Májilisi depýtattarynyń sailaýyn taǵaiyndaý týraly Jarlyqqa qol qoidym. Ortalyq sailaý komissiiasynyń qaýlysymen barlyq deńgeidegi máslihat depýtattarynyń sailaýy taǵaiyndalady.
Aldaǵy sailaý konstitýtsiialyq merzimge sáikes, 2021 jyldyń 10 qańtarynda ótedi. Barlyq saiasi partiialardyń bul sailaý naýqanyna qatysýǵa daiyndalýyna, sailaý aldyndaǵy platformasyn ázirleýine, partiialyq infraqurylymdardy jetildirýine ýaqyty jetkilikti boldy.
Ortalyq sailaý komissiiasy men Bas prokýratýra sailaýdyń zańdylyǵyn, ashyqtyǵyn jáne ádildigin saqtaý úshin turaqty baqylaý júrgizip otyrady.
Jańa sailaý naýqanyna deiin saiasi jańǵyrý, kóppartiialyqty damytý jáne elimizdiń qoǵamdyq-saiasi ómirine azamattardyń qatysý aiasyn keńeitý jóninde sharalar qabyldandy.
Birinshi. «Qazaqstan Respýblikasynyń Parlamenti jáne onyń depýtattarynyń mártebesi týraly» konstitýtsiialyq zańǵa jáne «Qazaqstan Respýblikasy Parlamentiniń komitetteri men komissiialary týraly» zańǵa túzetýler engizý arqyly parlamenttik oppozitsiia institýtyn qurý máselesin qarastyratyn jáne onyń qyzmetin reglamentteitin ózgerister men tolyqtyrýlar jasaldy.
Endi Parlament Májilisi turaqty komitetteriniń bir tóraǵasy men eki hatshysyparlamenttik oppozitsiia depýtattary arasynan sailanady.
Sonymen qatar, parlamenttik oppozitsiia bir sessiia kezinde keminde bir ret parlamenttik tyńdaý ótkizý jóninde bastama kóterý quqyǵyn ielenedi. Sondai-aq bir sessiia kezinde keminde eki ret úkimet saǵatynyń kún tártibin aiqyndaityn bolady.
Budan bólek, saiasi partiialar fraktsiialarynyń jetekshilerine Parlament palatalarynyń birlesken otyrystarynda, Parlament Májilisiniń plenarlyq otyrystarynda, turaqty komitetterdiń, jumys toptarynyń otyrystarynda, parlamenttik tyńdaýlarda jáne basqa is-sharalarda sóz sóileýge kepildi quqyqberiledi.
Ekinshi. «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sailaý týraly» konstitýtsiialyq zańda jáne «Saiasi partiialar týraly» zańda qarastyrylǵan erejeler boiynsha parlamenttik tájiribemizde alǵash ret partiialyq tizimge áielder men jastar úshin 30 paiyzdyq kvota engizildi. Bul norma Parlamentke jáne jergilikti ókildi organdarǵa áielder men jastardy tartýdyń tiimdi joly retinde olardyń elimizdegi qoǵamdyq-saiasi úderisterge belsendi qatysýyna septigin tigizedi.
Úshinshi. Aldaǵy máslihattar sailaýy alǵash ret partiialyq tizim boiynsha ótedi. Proportsionaldy model álemdik demokratiialyq tájiribege tolyq sai keledi, saiasi júieni nyǵaitýǵa, demokratiiany damytýǵa yqpal etedi, saiasi partiialardyń jumysyn jandandyrady.
Bul jańa bastamalar partiialarǵa elimizdiń saiasi júiesindegi ustanymyn nyǵaitý úshin qosymsha múmkindikter beredi.
***
Koronavirýs pandemiiasy saldarynan týyndaǵan kúrdeli ekonomikalyq daǵdarys kóptegen eldi qamtydy, sondai-aq, búkil álemdik ekonomikaǵa keri áser etti.
Qazirgi kúrdeli kezeńde Qazaqstannyń aldynda daǵdarysqa qarsy tiimdi sharalar qabyldaý, ornyqty ekonomikalyq damýdy jáne azamattarymyzdyń áleýmettik igiligin qamtamasyz etý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý mindeti tur.
Osy basymdyqtar jóninde meniń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýymda aityldy.
Parlamenttiń jáne jergilikti ókildi organdardyń jańartylǵan quramy elimizdegi áleýmettik-ekonomikalyq reformalardy sapaly ári zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etýge basa mán beredi.
Aldaǵy sailaý elimizdiń saiasi júiesin jańartýdy qamtamasyz etetin saiasi institýttardy dáiekti túrde demokratiialandyrýǵa jáne jańǵyrtýǵa Qazaqstannyń asa yqylasty ekenin taǵy da bir dáleldeitin bolady.
Bizdiń ortaq missiiamyz – Qazaqstandy órkendetý, azamattarymyzdyń igiligi úshin qyzmet etý. Qazaqstan halqy asa mańyzdy tarihi syndarly sátterde bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵara bildi. Halqymyz osy joly da elimizdi jan-jaqty jańǵyrtý baǵytyndaǵy jańa tarihi missiiasyn laiyqty atqarady dep senemin. Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy qarsańynda elimiz kemeldene túsip, damýdyń jańa kezeńine shyǵatynymyz anyq.
Memleketimizdiń barlyq azamattaryn belsendi azamattyq ustanymyn tanytýǵa, Parlament Májilisiniń jáne máslihattardyń aldaǵy sailaýyna uiymshyldyqpen qatysýǵa shaqyramyn.
