Shaǵyn jáne keńeitilgen quramdaǵy ekijaqty kelissózderdiń qorytyndysy boiynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Sadyr Japarov buqaralyq aqparat quraldary úshin birlesken baspasóz máslihatyn ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Qasym-Jomart Toqaev Sadyr Japarovtyń Qyrǵyzstan Prezidenti retinde Qazaqstanǵa jasaǵan alǵashqy memlekettik saparyn qazaq eline kórsetilgen airyqsha qurmeti dep baǵalaitynyn aitty.
– Qyrǵyzstan – biz úshin odaqtas memleket, sondai-aq, tatý kórshi, baýyrlas el ári senimdi seriktes, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaev eki aǵaiyn eldiń qarym-qatynasyn damytýǵa ólsheýsiz úles qosqan Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tarihi rólin erekshe atap ótti.
Memleket basshysy Qyrǵyzstan Prezidentiniń bul sapary qos memlekettiń Táýelsizdik alǵanyna 30 jyl tolǵan mereili kezeńimen tuspa-tus kelýiniń simvoldyq máni bar ekenin aityp, búgingi kelissózder qorytyndysy qazaq-qyrǵyz strategiialyq seriktestigin damytýǵa tyń serpin beretinine senim bildirdi.
– Saiasi, ekonomikalyq, gýmanitarlyq jáne áskeri-tehnikalyq salalardaǵy múddemiz uqsas. Osy ýaqytqa deiin eki el arasynda 180-ge jýyq qujatqa qol qoiylǵan. Biz búgin de birlesken málimdeme qabyldap, birqatar mańyzdy kelisim-shartqa qol qoidyq. Qazaqstan men Qyrǵyzstan Eýraziia ekonomikalyq odaǵy aiasynda belsendi áreket etýde. Ortalyq Aziiadaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti saqtaý úshin aýqymdy jumystardy birge atqaryp kelemiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kelissózder barysynda koronavirýsqa qarsy birlesken jumystar talqylandy. Qazaqstan qyrǵyz halqyna kezekti gýmanitarlyq kómek retinde meditsinalyq quraldar men dári-dármekter joldaýǵa daiyn ekenin rastady. Sonymen qatar Memleket basshysy Qyrǵyzstannyń qarýly kúshterine áskeri-tehnikalyq kómek kórsetiletinin málimdedi.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Qyrǵyzstannyń eń iri saýda seriktesteriniń biri jáne kósh bastaýshy investorlarynyń qataryna kiretinin jetkizdi.
– Biz sońǵy 15 jylda bul elge 1 milliard dollardan astam qarjy quidyq. Qazaq investorlary qyrǵyz ekonomikasynyń mańyzdy salalaryn órkendetýge, áleýmettik ahýalyn jaqsartýǵa qomaqty úles qosyp keledi. Atap aitqanda jańa jumys oryndaryn ashyp, óndiris sektory men qarjy naryǵyn damytýǵa erekshe kóńil bólýde. Osy oraida biz ózara investitsiialardy qoldaýǵa jáne qorǵaýǵa kelistik, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Memleket basshysy saýda kedergilerin azaitý, eki eldiń keden jáne salyq organdary arasyndaǵy ózara is-qimyldy nyǵaitý, olardyń jumysyna tsifrlyq tehnologiia engizý jóninde kelisim jasalǵanyn jetkizdi.
Qasym-Jomart Toqaev eki eldiń eksporttyq áleýetin nyǵaityp, shaǵyn jáne orta biznes arasyndaǵy bailanystardy keńeitý úshin jaqyn arada Qazaqstan delegatsiiasy Qyrǵyzstanǵa arnaiy saparmen baratynyn atap ótti.
Ekijaqty bailanystardyń kún tártibindegi mańyzdy mindettiń biri – azamattardyń barys-kelisi men alys-berisin jaqsartý.
– Osy rette shekara beketteriniń ótkizý múmkindigin arttyrý úshin sharalar qabyldanýda. Mysaly eń iri «Qordai» (Aqjol) beketin jańǵyrtý jumystary – sonyń aiqyn dáleli. Endi jurttyń shekaradan qinalmai ótýine jaǵdai jasalmaq. Bekettiń jabdyqtary jańartyldy. 8 jolaqty avtojol saldyq. Bul jumys óz jalǵasyn tabady. Pasporttyq-baqylaý rejimin jetildirdik. Munyń barlyǵy eki el arasyndaǵy jolaýshylar men kólikterdiń sanyn edáýir arttyrýǵa múmkindik beredi. Qazaqstan bul nysandy jaqyn arada ashýǵa daiyn. Kelisim boiynsha, qyrǵyz tarapy da tiisti jumysty tez arada aiaqtaityn boldy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti ózara bailanysty nyǵaitý úshin irgeles jatqan aimaqtardyń yntymaqtastyq aiasyn keńeitý jóninde kelisim jasalǵanyna toqtaldy. Onyń aitýynsha, Óńiraralyq yntymaqtastyqtyń birinshi forýmyn jýyq arada ótkizý qajet, sondai-aq, shekara mańynda taýardy resimdep, óńdeitin saýda-logistikalyq ortalyq qurý kerek.
Kelissózderdegi taǵy bir ózekti másele – sý-energetika salasyndaǵy yqpaldastyq.
– Atap ótetin jait, búginde Shý jáne Talas ózenderiniń ańǵary boiynsha yqpaldastyǵymyz kóptegen elge úlgi bolyp otyr. Memleketaralyq sý sharýashylyǵy nysandaryn paidalaný jónindegi birlesken komissiiamyz bar. Qazaqstan bul nysandardy jóndeý jáne paidalaný jumystaryna jyl saiyn qarjylai kómek kórsetip otyr. Sońǵy on jylda osy maqsatqa 1 milliard teńgeden astam qarajat bóldik. Biz atalǵan másele boiynsha jumysty ekijaqty formatta, sondai-aq, óńirdegi basqa da áriptesterimizben jalǵastyramyz. Ózender boiynsha biz ózara tiimdi is-qimyl jasaýymyz kerek, sonda ǵana eshqandai kelispeýshilik bolmaidy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy óz sózinde mádeni-gýmanitarlyq yntymaqtastyqtyń perspektivalaryna da toqtaldy.
– Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń mádeni kúnderin ótkizýge ýaǵdalastyq. Bishkekte Abaiǵa, Nur-Sultan qalasynda Manas pen Shyńǵys Aitmatovqa arnalǵan eskertkishter boi kóteredi. Oǵan qosa biregei tarihi muralarymyzdy dáripteý úshin kúsh-jigerimizdi jumyldyratyn boldyq, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Kelissózder qorytyndysy boiynsha eki el jastarynyń arasyndaǵy bailanystardy jandandyrýǵa ýaǵdalastyq jasaldy. Memleket basshysy elimizdiń joǵary oqý oryndarynda qyrǵyz jastaryna bólinetin bilim kvotasyn 10 esege kóbeitý jóninde tapsyrma bergenin, sonyń arqasynda mundai granttardyń sany 50-ge jetetinin, sondai-aq, Bishkekte Qazaqstannyń bedeldi joǵary oqý ornynyń filialyn ashý týraly bastamanyń qarastyrylyp jatqanyn aitty.
Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń kóshbasshylary óńirlik jáne jahandyq máseleler jóninde pikir almasty. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, kóptegen máseleler boiynsha eki eldiń ustanymdary uqsas. Ortalyq Aziia elderi basshylarynyń Konsýltativtik kezdesýin odan ári damytýdyń mańyzdylyǵy aityldy. Memleket basshysy Aziiadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary keńesiniń áleýetin nyǵaitý jónindegi Qazaqstannyń bastamasyna qoldaý kórsetkeni úshin Sadyr Japarovqa rizashylyǵyn bildirdi.
Prezident sóziniń sońynda kelissóz qorytyndysy Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy dostyq, senim jáne tatý kórshilikke qurylǵan qarym-qatynastardy qos tarap ta odan ári nyǵaita berýge beiildi ekenin kórsetti dedi.
– Bizdiń memleketterimiz ben halyqtarymyz tonnyń ishki baýyndai aralasyp ketken. Bul jurttyń bárine belgili. Memleket basshylarynyń mindeti – ekijaqty qarym-qatynastardy yntymaqtastyqtyń úlgili modeline ainaldyrý. Búgingi kelissózder atalǵan maqsatty sheshýge arnaldy. Pikir almasýlar óte paidaly ári tabysty boldy. Biz ekijaqty yntymaqtastyqtyń basty baǵyttaryn aiqyndadyq, óńirlik jáne halyqaralyq qurylymdar aiasyndaǵy is-qimyldardy arttyrý máselesin talqyladyq. Eki el arasyndaǵy yqpaldastyq boiynsha kez kelgen máseleni baýyrlas halyqtardyń ejelden qalyptasqan múddelerin eskere otyryp, shuǵyl sheshýge kelistik. Qyrǵyzstan Prezidenti Sadyr Nýrgojouly Japarovtyń sapary tabysty ótti dep aitýǵa tolyq negiz bar, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
