Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń tórtinshi otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Memleket basshysy sóilegen sózinde Ulttyq keńestiń bilik pen qoǵam arasynda syndarly dialog ornata alatyn tiimdi institýtsionaldy qurylymǵa ainalǵanyn jáne onyń músheleri elimiz úshin mańyzdy sheshimder ázirlep, solardyń júzege asýyna kúsh salyp kele jatqanyn atap ótti.
Qazaqstan Prezidenti Keńeste pandemiiaǵa qaramastan elimizdi damytýdyń ózekti máseleleri turaqty túrde talqylanatynyn, birneshe mańyzdy bastama júzege asyrylǵanyn, sondai-aq, qazirgi tańda memlekettik saiasattyń túrli salalaryn reformalaýǵa qatysty jańa usynystar ázirlenip jatqanyn aitty.
– Azamattarymyz júrgizilip jatqan memlekettik saiasattyń igiligin keleshekte emes, qazirden bastap kórip, sezinýi kerek. Halyqaralyq reitingter mańyzdy bolǵanymen, halqymyzdyń áleýmettik hal-ahýalyna onyń aitarlyqtai áseri joq ekenin túsingen jón, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev sóilegen sózinde aýyl ákimderin sailaý máselesine qatysty elimizdi odan ári saiasi jańǵyrtýdyń, Parlamentke jáne jergilikti ókiletti organdarǵa áielder men jastardy tartý tetikterin jetildirýdiń mańyzdy ekenine toqtaldy.
Memleket basshysy menshiginde memlekettiń úlesi bar kompaniialarda basshylyqtyń 30 paiyzy áielder bolýyn mindetteý qajettigi týraly Ulttyq keńes músheleriniń usynysyna nazar aýdardy.
– Biz bul bastamany birtindep júzege asyrý joldaryn qarastyrýymyz kerek dep oilaimyn. Mundai qadam áielderdiń biznes salasyna degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrady, – dedi Memleket basshysy.
Prezident otandastarymyzdyń eńbek migratsiiasyna qatysty máseleni de kóterdi. Onyń pikirinshe, azamattarymyz tirkelý kezinde, kúndelikti turmysta jáne basqa da máseleler boiynsha ártúrli qiyndyqtarǵa jii ushyraidy.
– Munyń paidaly qyrlary da bar. Mysaly, bul – biliktilikti arttyrýǵa, jańa iske mashyqtanýǵa, óz kásibin bastaý úshin qajetti qor jinaýǵa, jer kórip, el tanýǵa jaqsy múmkindik. Sondyqtan memleket óz azamattarynyń, sonyń ishinde, shet elderde jumys istep júrgen adamdardyń áleýetin paidalanýǵa bar kúshin salady. Úkimet osy máseleniń bárin muqiiat zerttep, usynys engizýi kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezident azamattarymyzdy elimizdiń ońtústiginen soltústigine kóshirýge qatysty ahýaldy jaqsartýdyń, kóship kelýshilerge barynsha qolaily jaǵdai jasaýdyń mańyzdy ekenin aitty. Mysal retinde, Soltústik Qazaqstan oblysyn atap ótti.
– Munda kóship kelýshiler úshin jańa turǵyn úiler salynýda, kommýnaldyq infraqurylym damyp, ártúrli áleýmettik nysandar boi kóterýde. Yntalandyratyn qosymsha shara retinde olarǵa beriletin járdemaqynyń mólsherin eki ese, iaǵni, 35 ailyq eseptik kórsetkishten 70-ke deiin kóbeitken jón dep sanaimyn, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev «Serpin» jáne «Diplommen – aýylǵa» jobalaryn saralaý qajettigine toqtaldy. Bul baǵdarlamalardyń tiimdi júzege asyrylýy nátijesinde soltústik óńir jastar úshin meilinshe tartymdy aimaqqa ainalady.
Qazaqstan Prezidenti bilim berý júiesindegi máselelerge arnaiy toqtaldy. Ol joǵary oqý oryndarynyń uiymdyq qurylymyn ózgertý jumystary boiynsha tapsyrma bergenin aitty.
– Kóptegen joǵary oqý orny kommertsiialyq emes aktsionerlik qoǵamǵa ainaldy. Bul el ishinde ártúrli áńgime týǵyzýda. Sondai-aq iri memlekettik joǵary oqý oryndary keiin jekemenshikke satylýy múmkin degen de kúdik bar. Osyǵan orai ulttyq jáne memlekettik joǵary oqý oryndarynyń satylmaitynyn málimdeimin. Bul másele airyqsha nazarda, – dedi Memleket basshysy.
Prezident mektepterdegi tsifrlyq infraqurylymdy damytý, sondai-aq, oqýshylardy pandemiia kezinde kompiýtermen qamtamasyz etý máselelerine toqtalyp, mektepterde sapaly bilim berýdi qamtamasyz etý úshin memleket tarapynan barlyq qajetti sharalardyń birtindep qabyldanyp jatqanyn aitty.
Osy rette, Qasym-Jomart Toqaev mektepte bilim berýdiń mazmunyna erekshe kóńil bóldi.
– Bedeldi halyqaralyq zertteý qorytyndylary bizdiń oqýshylardyń oqý saýattylyǵy boiynsha daǵdylary jetkilikti deńgeide damymaǵanyn kórsetip otyr. Sondyqtan oqý mádenietine baýlý, oqý saýattylyǵyn damytý elimizdegi orta bilim berý isiniń basym baǵytyna ainalýǵa tiis. Balanyń oqýǵa degen qyzyǵýshylyǵy, qorshaǵan ortany kitap arqyly tanýy mektep qabyrǵasynda qalyptasý kerek. Al kitaphana oqýshynyń sol yntasyn oiatyp, ony qyzyqty kitap álemine jeteleýi qajet, – dedi Prezident.
Sonymen qatar Memleket basshysynyń aitýynsha, otandyq kitaphanalar ózderiniń aǵartýshylyq rólin joǵaltpai, zamanaýi talaptarǵa sai bolýy tiis.
«Taǵy bir mańyzdy mindet - mektep kitaphanalarynyń kitap qoryn jańalaý jáne tolyqtyrý. Qazir bul kitaphanalardyń qory eskirgen ári jutań. Ásirese, kórkem týyndylar men tartymdy ádebietter tapshy. Qazaq tilindegi tiisti ádebietter óte az nemese múldem joq», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidentiniń atap ótýinshe, oqýshylardyń álem ádebieti klassikteriniń shyǵarmalaryna qoly jete bermeidi.
«Sonymen qatar, oqý mádenietin arttyrý máselesin keshendi túrde sheshý úshin tildik pánder men ádebiettiń oqý baǵdarlamalaryn qaita qaraý kerek. Bilim jáne ǵylym ministrligine osy máselelermen muqiiat ainalysýdy jáne naqty usynystar engizýdi tapsyramyn», - dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev balalardyń quqyǵyn qorǵaý máselelerine de nazar aýdardy. Prezident 2022 jyldan bastap ulttyq monitoring júrgizý mehanizmin – Balalardyń amandyǵy indeksin ázirlep, engizý qajettigin aitty. Indeksti engizý óńirler boiynsha túrli salada balalardyń jaǵdaiyn jaqsartý jónindegi ulttyq saiasattyń tiimdiligin baqylap otyrýǵa múmkindik beredi.
Prezident erekshe muqtaj jandardy qoldaý máselesine de toqtaldy. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, memleket osyndai adamdar úshin inkliýzivti bilim berýge, kedergisiz orta qalyptastyrýǵa, sondai-aq, qoljetimdi infraqurylymmen qamtamasyz etýge jáne jumyspen qamtý múmkindigin keńeitýge basa mán berip otyr. Degenmen, atalǵan sharalar erekshe muqtajdyǵy bar adamdardyń qajettilikterin qamtamasyz etýge áli de jetkiliksiz.
Memleket basshysy adam saýdasymen kúres máselesin kóterdi.
– Adam saýdasyna bailanysty aldyn alý jumystarynyń tiimdiligin arttyrý jáne osy salaǵa qatysty qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy anyqtaý jóninde naqty sharalar qabyldaý qajet. Adam saýdasy men májbúrli eńbekke dýshar bolǵan barlyq adamǵa, sonyń ishinde, shetel azamattaryna kómek kórsetý kerek, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev ekologiialyq týrizmdi damytýdyń mańyzy týraly da aita kele, memlekettik ulttyq tabiǵi parkterdi damytýdyń josparyn únemi jurtshylyqtyń talqysyna salý úrdisin engizý mindettedi.
Memleket basshysy sózin qorytyndylai kele, aldaǵy Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy saiasi jáne ekonomikalyq reformalar, tsifrlandyrý, adam quqyqtaryn qorǵaý, densaýlyq saqtaý jáne bilim berýdi damytý, ekologiiany qorǵaý aiasynda ótýi kerek ekenin aitty. Bul rette, Prezident Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy – Táýelsizdiktiń máni men qundylyǵyn sezinýge zor múmkindik beretinin atap ótti.
***
Anyqtama úshin:
Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi qurylǵannan beri Prezident Qasym-Jomart Toqaev keńes múshelerimen 24 ( 2019 jyly – 16, 2020 jyly – 8) kezdesý ótkizdi. Sonymen qatar Ulttyq keńes aiasynda jariialanǵan saiasi reformalar toptamasy tolyǵymen júzege asyrylyp, 7 zań qabyldandy. Ministrlermen onlain formatta 8 kezdesý ótkizildi. Bul tájiribe jalǵasatyn bolady.
