Toqaevty tárjimalaityn men emes, biraq «QAZAQ ÁLEMI» nege kóleńkede qaldy?
Keide orystyń sózimen aitsaq, «ózińniń túie emes» ekenińdi dáleldeýdiń ózi qiyn. Syrttaǵylar bizdi báribir soltústik kórshiniń yqpalynda, tipti, ileýinde júrgen el dep oilaidy. Árine, múldem ondai emespiz dep ant-sý ishe almaspyz. Biraq, sońǵy jyldardaǵy bizdiń biliktiń óte sabyrly júrgizip otyrǵan saiasatynan, sary tisti saq saiasatkerlerimizdiń aityp qalatyn sózderinen - irgemizdi birtindep ajyratyp, otaýymyzdyń týyrlyǵyn bólip alý áreketi jasalyp jatqanyn anyq ańǵarýǵa bolady.
Bilik qalai bolǵanda da biz oilaǵandai tars etkizip aityp, shalt qimyldai almaidy. Ony biz bilikti qansha synasaq ta, ishtei sezemiz. Solai emes pe?! Birden aitaiyn, búgingi bilikti aqtap, arshyp alatyn men emes, ondai oiym da joq. Aitpaǵym basqa...
Jaqynda Senat Tóraǵasy Q.Toqaev aǵamyzdyń britandyq Bi-Bi-Sidiń tilshisi Stiven Sakýrge bergen suhbaty qoǵam tarapynan úlken rezonans týdyrdy (Jurttyń bári saiasatker bop ketken ǵoi, bul kúnde). Sondaǵy eldiń eleń etkeni «N.Nazarbaev 2020 jyly sailaýǵa túse me, túspei me?» Onyń jaýaby berildi, odan keiin bizdiń birneshe laýazymdy qyzmetker túsindirip te jatty. Biraq, osy shýdyń kóleńkesinde óte mańyzdy, ásirese, qazaq qoǵamyna mańyzdy bir másele qalyp qoidy. Ol ne? Sol suhbattan sózbe-sóz keltireiikshi:
C.Sakýr: Sizderdiń strategiialyq áriptesterińiz jáne kórshilerińiz – Resei týraly aitatyn bolsaq, Ýkraina daǵdarysy bastalǵannan keiin jáne Qyrymdy anneksiialaǵan soń, 2014 jyly Resei Prezidenti Vladimir Pýtin, Qazaqstan úlken Resei keńistiginiń, «orys áleminiń» bir bólshegi ekenin anyq ańǵartty. /Solai ma, degenge keltirip otyr/
Q.Toqaev: Rasynda, Qazaqstanda orystildiler barshylyq. Elde qazaq jáne orys tili qatar qoldanylady. Soǵan qaramastan, biz qazir Kirill qaripinen Latyn grafikasyna ótip jatyrmyz. Sonymen qatar, aǵylshyn tilin oqýǵa úlken basymdyq berilip otyr. Bizdiń jastarymyz neǵurlym kóp til bilse, soǵurlym ózderine jaqsy. Biz árine, Qazaqstandy «orys álemine» qosýǵa kelispeimiz, óitkeni, bizdiń ózimizdiń «QAZAQ ÁLEMIMIZ» bar.
Buny ary qarai, túsindirip jatýdyń qajeti bar ma? Iaǵni, bizdiń qazaq álemi, qazaq tildi oqyrman, tyńdarman, tipti kózi qaraqty bizdiń áriptesterimiz osy máselege kóbirek kóńil bólýi kerek pe edi, dep oilaimyn. Áitpese, sailaý degen siz ben bizdiń kelisimimizsiz aq ótip jatqan naýqan ǵoi. Al QAZAQ ÁLEMI siz ben bizdiń taza ózimiz ǵoi...
Jalpy, osy sońǵy kezdegi Qasym-Jomart aǵamyzdyń Tvitterdegi qysqa ári nusqa pikirleri meni súisindirip júr. Osydan biraz buryn til máselesine qatysty pikir bildirdi.
«1 qyrkúiekte jańa oqý jyly bastalady. Bul oqý baǵdarlamalary týraly oilanatyn qisyndy sebep. Mysaly, aǵylshyn tilin birinshi synyptan úiretýdiń qanshalyqty qajeti bar? Osy tilde tolyǵymen daiyndalǵan muǵalimder jetkilikti me? Til-úlken saiasat. Áýeli qazaq jáne orys tilderine den qoiý kerek» - dep jazdy óziniń Týitterdegi paraqshasynda.
Osy máseleni osyǵan deiin elimizde aitpaǵan aýyz, estimegen qulaq qalmady aý, bilim ministrinen basqa)) Biraq, osy joly eń biik laýazym ieleriniń biriniń aýzynan shyqqany jón boldy dep oilaimyn. «Hannyń sózin qara da aitady, biraq, aýyzynyń dýasy joq» deýshi me edi... Endi dýaly aýyzdan shyqqan sózden keiin, bálki, BǴM qozǵalar... Esimde, byltyr Q.Toqaev myrza orys synyptarynyń oqýlyǵyna qatysty bir eskertý jasap, BǴM shuǵyl shara qoldanyp, esep berip álekke túsip qalǵan. Tek bul joly «qazaqtyń bitpeitin máselesi ǵoi» dep jyly jaýyp qoia salmasa bolǵany.
Qasaǵam aitty degen taǵy bir sóz: «Túrkistan - bar qazaqtyń ǵana emes, búkil túrki jurtynyń rýhani astanasy. Túrkistanǵa oblys ortalyǵy mártebesin berý - Prezidenttiń eldiń eńsesin kótergen strategiialyq, tarihi sheshimi boldy».
Áńgimemizdiń basynda QAZAQ ÁLEMI dep edik qoi, endi bizdiń artymyzda búkil túrki álemi tur, degendi sezdirip tur ǵoi, anaý qysqa ǵana sóilemderdiń astary.
Jalpy, aitaiyn degenim, áriptester, keide osyndai úlken laýazymdy adamdardyń ultqa qatysty, tilge qatysty aitqan sózderin, ásirese, ózimizdiń QAZAQ ÁLEMIN tóbemizge kóterip áketip, jan jaqty qoldaý jasaǵanymyz jón ǵoi. Óitkeni, bul seniń, meniń, onyń, bárimizdiń ortaq álemimiz! Sońǵy qazaq ólgenshe solqyldap tursyn QAZAQ ÁLEMI degen qan tamyr!
Dáýlethan Jienqulovtyń feisbýktegi jazbasynan
