.jpg)
Fotokollaj: Ult.kz
Ult.kz-te jihankez jýrnalist Dinara Bolattyń ózge paiymy
Búgin, iaǵni 31 mamyr ulttyń bolashaǵy úshin óz ómirlerin qurban etip, qýǵyn-súrgin kórip, atý jazasyna kesilgen ziialylardy eske alý kúni. Sonsha qurbandyqtyń artynda olar armandaǵan qazaq jeri ‒ táýelsiz, qazaq ulty bilimdi, ádiletti qoǵamda ómir súretin, tili men dinine berik, erkin halyq bolatyn. Úlken arman oryndaldy ma? Taldaiyq.
Jer
Alash qairatkerleri qazaq jeriniń tutastyǵy men avtonomiiasyn kóksedi. Alashtyqtardyń basty armany oryndaldy. 1991 jyly Qazaqstan táýelsiz el atandy. Qazaq jeri tutas saqtalyp, memlekettik shekara halyqaralyq deńgeide moiyndaldy.
Foto: Shyǵys Qazaqstan. Dinara Bolattyń jeke muraǵatynan
Til jáne mektep
Alash qairatkerleri qazaq balasynyń ana tilinde bilim alýyn, zamanaýi ǵylym-bilimge qol jetkizýin basty maqsat etti. Iá, bul arman da oryndaldy. Alaida dál alashtyqtar qalaǵandai emes. Konstitýtsiia boiynsha qazaq tili Qazaqstannyń memlekettik tili bop jariialandy. Qazaqsha mektep kóbeidi. Biraq qazaq tili tolyqqandy quqyqtyq, ǵylymi jáne tehnologiialyq tilge ainalǵan joq. Munyń ózi qazaq tili naqty ústem tilge ainalmaýynyń aiǵaǵy.
Bilim-ǵylym
Elde joǵarǵy oqý oryndary kóp. Ǵylymi mekeme júiesi de qalyptasty. Alashtyqtar armandaǵan qazaq jastary shetelde bilim alyp júr. Degenmen ǵylymda táýeldilik pen formalizm kóp. Ári ǵylym salasynda ulttyq múdde tómen. Daryndy, qabiletti jastarǵa jaǵdai jasap, ult múddesine jumsai almai otyrmyz.
Foto: egemen.kz
Ádil sot
Alash ziialylary el basqarýdyń ádiletti, quqyqtyq júiesin qalady. Biraq Qazaqstan zańǵa súienetin memleket bolǵanymen, búgingi sot protsessteri qazaq ziialylary armandaǵandai árqashan ádiletti emes. Sot táýelsizdigi, zań ústemdigi, jemqorlyqpen, týystyqpen kúres jalǵasyp keledi. Halyqta sot dese senimen qaraý emes, kúmándaný basym.
Otbasy institýty
Alash armandaǵan otbasy óz urpaǵyna jaýapty, bala tárbiesine erekshe mán beretin tulǵalardyń odaǵy edi. Sonymen birge olar áieldiń bilim alýyn, qazaq áieliniń teńdigin maqsat etti. Iá, búgingi tańda áielder bilim ala alady, kásibi salada erlermen teń dárejede. Degenmen áielderdi otbasylyq zorlyq-zombylyqtan qorǵaý qiynǵa soǵyp tur. Sonymen birge urpaǵyna jaýapsyz ákelerdiń kóptigin taǵy jasyra almaimyz.
Oily qazaq
“Oqyǵandar kóbeise ‒ qazaq túzeledi” degen ult ustazy Ahmet Baitursynuly. Alashtyqtar áý bastan myqty eldiń irgetasy ‒ ulttyq sanasy oiaý, saýatty, dúnietanymy keń, sanasy ashyq, oily qazaq dep bildi. Bul arman oryndaldy ma? Mundai qazaqtar bar, biraq az. Dál osy qasietterge ie qazaqtardyń azdyǵynan Alash armany tolyq oryndalmai tur desek te bolady.
Foto: Dinara Bolattyń jeke muraǵatynan
Paiym
Iá, táýelsiz el boldyq, biraq Alash qairatkerleri ańsaǵan el áli bola qoimadyq. Ótken ǵasyrdaǵy adamdardyń murasy búgin ómirsheń emes dep ysyryp tastaýǵa kelmeitin amanat. Oryndalýy tiis. Sebebi olar sonsha qurbandyqqa baryp turyp erteńine, qazaqqa, urpaqqa sendi. Senim aqtalýy kerek. Urpaqtarynyń ult retinde oiaý ekenin dáledeý qajet.
.jpg)
