«Atameken» QR UKP Taý-ken jáne metallýrgiia ónerkásibi komitetiniń tóraǵasy Nikolai Radostovets komitettiń otyrysynda taý-ken jáne metallýrgiia ónerkásibi úshin salyqtyń ósýine alańdaýshylyq bildirdi. Is-shara «Atameken» QR UKP Tóralqa Tóraǵasy Timýr Qulybaevtyń qatysýymen ótti
Salalyq komitet jetekshisiniń aitýynsha, BAQ kózderinde salyq bazasynyń artýy týraly aqparattar paida bola bastaǵan.
«Salyqtardyń ósýine qatysty túrli qaýeset bar. Resmi túrde biýdjette salyqtardyń joǵarylýy qarastyrylmaǵan. Alaida Parlamentke qujattardyń maquldaýǵa jiberilgenin kórip otyrmyz, onda taý-ken jáne metallýrgiia, munai salasyna korporativti tabys salyǵy mólsherin 20-dan 24%-ǵa, QQS 12%-dan 16%-ǵa arttyrý qarastyrylǵan. Iri kásiporyndardyń barlyq jetekshileri ministr Dálenovke (QR Ultttyq ekonomika ministri Rýslan Dálenov) hatqa qol qoidy. Koronavirýsqa qatysty jaǵdaiǵa bailanysty investitsiialar tómendedi. Eger biz qazir korporativti tabys salyǵy men QQS-ty joǵarylatsaq, onda uzaq merzimdi jobalar men salymdar keleshektigin qalai esepteimiz?», – dedi Nikolai Radostovets.
Spiker eger kásiporyndarǵa qalypqa kelýge múmkindik berilse, onda sala somalyq mánde biýdjetke josparlanǵan salyqtyq ósimnen góri kóbirek paida ákeletinin aitty.
«Korporativti tabys salyǵy men qosylǵan qun salyǵynyń boljamdy artýy jumyspen qamtylý, josparlanǵan jobalardy iske asyrýǵa qalai áser etetinin baiqaý qajet. Basqa elderde kásiporyndarǵa qarastyrylǵan salyqtyq aýyrtpalyqty zerttep, jeke esepterdi júrgizip kóreiik. Halyqaralyq tájiribeni: tiimdiligi tómen ken oryndarynda jumys isteitin kásiporyndar úshin differentsiatsiialaý qarastyrylǵan ba zertteńizder. Pandemiia saldarynan memlekettik biýdjet shyǵyndaldy, biraq shyǵyndardy óteýge ulttyq qordan qarajat bólindi. Biz jumys oryndaryn qalpyna keltirip, óndiris deńgeiin daǵdarysqa deiin bolǵan kórsetkishterge jetkizýimiz kerek, osylaisha tóleýge qabilettilikti qalpyna keltirý kerek», – dedi UKP Tóralqa Tóraǵasy Timýr Qulybaev.
QR Salyq kodeksine engizilgen ózgerister men tolyqtyrýlar sheńberinde QR Ulttyq ekonomika ministrligi kásipkerlerdiń qyzmetin shekteitin jáne paidaly qazbalardy óndirýde salyq salýdy retteýde kómeskilik týdyratyn túzetý engizbek. Mineraldy shikizatty bastapqy óńdeý kezinde óndiristiń túzelgen qaldyqtar kólemin shyǵynǵa jatqyzbaý usynylyp otyr. Búginde naqty óndirilgen kólemderge ǵana salyq salynady, óndirý koeffitsienti rýdalardyń quramyna bailanysty 15-16% mólsherinde qubylady. Atalǵan túzetý engizilgen soń búkil qorǵa salyq salynatyn bolady, óitkeni tehnogendi-mineraldy obekt bastapqyǵa jatady.
2020 jylǵa qarai Komitet kásipkerlermen birge altyn, kómir jáne geologiialyq salany damytý boiynsha sharalardy ázirledi (Ulttyq Bank tarapynan tazartylǵan altyndy satyp alýǵa monopoliiany alyp tastaý). Osy rette QR Indýstriia jáne infraqurylymdyq ministrligi kómir baǵasyna memlekettik retteýdi engizýdi usyndy.
«Mine qyzyq, álemde esh jerde baǵa rettelmeidi. Shara naryqtyń qysqarýyna ákep soǵýy múmkin, onyń ústine kómir eksporty da aitarlyqtai tómendegen. Budan bólek, UKP-men birlesip geologiialyq barlaý salasyn qoldaý boiynsha usynystar ázirledik. Jer qoinaýy jáne jer qoinaýyn paidalaný týraly kodeks qabyldanǵan soń belsendilik oryn alǵan joq. Investor kelip, barlyq qujattardy ótkizetin, keiin ony barlyq múddeli memlekettik organdarmen keliskennen soń tsifrlyq formatta 1-2 aida ala alatyn bir tereze qajet dep sanaimyz», – dep atap ótti UKP salalyq komitetiniń jetekshisi.
Timýr Qulybaev kodeksti qabyldaý kezinde memlekettik organ progressivti avstraliialyq damý modelin nazarǵa alǵanyn atap ótti.
«Bul máseleni Taý-ken metallýrgiia komiteti jáne Munai-gaz ónerkásibi komitetiniń otyrysyna shyǵaraiyq. Biznes ahýal investorlarǵa tartýdy bolýy úshin kóp kúsh-jigerdi talap etetinin túsinemin. Ol úshin sot júiesinen bastap ózgerister qajet. Úsh jyl – kodeks jáne qabyldanǵan sharalardyń tiimdiligin túsiný úshin jetkilikti merzim. Talqylaimyz», – dedi Ulttyq palata basshysy.
Jer qoinaýyn paidalanýshylar úshin 2020 jyldyń sońynda Ekologiialyq kodekstiń qabyldaýy mańyzdy. Nikolai Radostovets Ekologiialyq kodeks jobasy Salyq kodeksinen bólek, QR Ulttyq ekonomika ministrligi jáne QR Qarjy ministriliginiń qatysýynsyz qaralyp jatqanyn aitty.
«Biz printsiptik máseleler boiynsha kelisimge kelmedik. Mysaly, anyqtamalyqtar erekshelikterdi eskere otyryp, eýropalyq standartar boiynsha jazylady. Atalǵan túzetý alynyp tastaldy. Shamamen 15 printsiptik usynys qabyldanbady, óitkeni qujatty qabyldaý jedel rejimde júrgizilýde. «Atameken» usynylatyn investitsiialardyń kásiporyndardyń ekologiialyq jańarýyna olardyń ekonomikalyq kórsetkishterine áserin salystyrmaly baǵalaýdy júrgizdi. Baǵalaý reseilik anyqtamalyqtar negizinde 26 iri kompaniiaǵa tórt sala: taý-ken jáne metallýrgiia, munai óndirý, energetika jáne munai óńdeý boiynsha júrgizildi. Investitsiialar somasy 4-ten 16 trln teńgege deiin jetýi múmkin! Keshendik ekologiialyq ruqsatqa ótý kezinde emissiia úshin tólem stavkalaryn alyp tastaýǵa qatysty ázirleýshiniń bastamasyn qoldaimyz. Bul shara kompaniialarǵa olardy eń jaqsy qol jetimdi tehnologiialardy engizýde maqsatty paidalaný úshin qoldanýǵa múmkindik beredi», – dedi Nikolai Radostovets.
Qosymsha yntalandyrý sharalaryn berýde qarjylyq kórsetkishter:
Emissiia úshin tólemdi alyp tastaý ary qarai eń jaqsy qol jetimdi tehnologiialarǵa ótýmen keshendi ekologiialyq ruqsattardy engizý kezinde múmkin. Olardy qoldanbaý jaǵdaiynda emissiialyq alymdar úshin salyq stavkalarynyń birtindep ósýi 8 esege artýy múmkin. Birinshi kezekte eń jaqsy qol jetimdi tehnologiialardy engizý energetikalyq kompaniialarǵa qatysty bolady, onda elektr energiiasyna qoldanystaǵy tarif kásiporyndardy modernizatsiialaýǵa múmkindik bermeidi. Eń jaqsy qol jetimdi tehnologiialardy engizýge investitsiialar tarifterdi joǵarylatý nemese biýdjettik qarajat esebinen sýbsidiialaý arqyly múmkin.
«Jan-jaqty oilastyrylǵan sheshim kerek. Biz túrli elderdiń tájiribesi týraly aityp jatyrmyz, onda ekologiialyq talaptar joǵary, al shyǵandardy óteý halyqqa arnalǵan joǵary tarifter esebinen júrgiziledi. Tóleýge qabilettiliktiń tómen deńgeiimen joǵary standarttardy quryp, ekonomikany ósire alamyz ba? Talqylap, esepteýlerdi egjei-tegjeili zertteý kerek. Máseleni ministrliktermen birge taǵy qarap, barlyq taraptardy tyńdap, shoǵyrlanǵan sheshimge kelýdi usynamyn», – dep qorytyndylady Timýr Qulybaev.
