Foto: newtimes.kz
TikTok jelisinde Aleksandra esimdi qyz tikelei efir barysynda qazaq tili týraly dóreki pikir aityp, ony úirenýdiń qajeti joq ekenin málimdedi, dep habarlaidy Ult.kz NewTimes.kz-ge silteme jasap.Bul oqiǵa 2023 jyly bolǵanymen, beinejazba áleýmettik jelilerde tek qazir keń tarap, virýs sekildi taralyp ketti. Eski kadrlardy Meiram esimdi qazaqstandyq óz paraqshasynda jariialaǵan. Onda jasóspirimniń qurbysymen birge tikelei efir ótkizip, qazaq tiline qatysty balaǵat sózder aitqany kórinedi. Er adamnyń aitýynsha, qyzdyń aty – Sasha, ol Kókshetaý qalasynan shyqqan. Efir kezinde odan «nelikten qazaq tilin bilmeisiń?» dep suraǵanda, Sasha:
«Men ony bilmeimin jáne úirengim de kelmeidi. Men ol tilde sóilespeimin, allo, estip tursyzdar ma? Qazaqstanda turyp jatqan ár adam qazaq tilin bilýge mindetti emes. Maǵan ol qajet emes, men tek orys tilinde sóileimin. Kimge kerek bolsa – sol úirensin. Men qazaq tilin kúni-túni oqyp otyrýǵa mindetti emespin», – dep jaýap bergen.
Qyz sonymen qatar óziniń barlyq ortasy, sonyń ishinde jigiti de orys tilinde sóileitinin aityp, qazaq tilin qoldanýdyń ózine qajettiligi joq ekenin túsindirgen.
Redaktsiia bul oqiǵa boiynsha Kókshetaý qalalyq politsiia departamentine saýal joldady. Sottyń baspasóz qyzmeti málim etkendei, sol kezde jasóspirim ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, aiyppul tólegen.
«Ol kezde kámeletke tolmaǵan, jergilikti oqý ornynyń (kolledjdiń) stýdenti bolǵan. Biz ony ákimshilik jaýapkershilikke tarttyq – aiyppul salyndy. Qazir ol kámelet jasyna toldy jáne kolledjdi támamdady», – dedi vedomstvonyń baspasóz hatshysy.
Eske sala keteiik, Qazaqstanda ulttyq belgiler boiynsha qorlaý, sonyń ishinde áleýmettik jelilerde de, Qylmystyq kodekstiń 174-baby («Áleýmettik, ulttyq, násildik, tektik-toptyq nemese dini alaýyzdyqty qozdyrý») boiynsha qylmystyq jaýapkershilikke ákep soǵýy múmkin.
Mysaly, biylǵy jazda Qaraǵandy oblysynda kásipker Alika Muhamedieva qazaqtar men qazaq tiline qatysty qorlaityn sózder aitqannan keiin daýǵa qalǵan bolatyn. Keiin ony "ultaralyq arazdyqty qozdyrý" kúdigimen ýaqytsha ustaý izoliatoryna qamaǵan. Qazir onyń isi boiynsha sot otyrysy jalǵasyp jatyr, al prokýrorlar 4,5 jyl bas bostandyǵynan aiyrýdy surap otyr.
