Foto: Aqorda
Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Ǵylym kúni qarsańynda elimizdiń ǵalymdarymen kezdesip, kásibi merekelerimen quttyqtady. Ǵylymnyń túrli salalarynda tabysty eńbek etip júrgen azamattardyń el damýyna qosqan úlesin atap ótip, alǵys bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz.
«Ǵylym joly – kúrdeli jol. Óz isine adal, tabandy, eńbekqor, jańashyl ári jasampaz adamdar ǵana ǵylym jolyndaǵy qiyndyqqa tóze alady. Biz shyn máninde ozyq oily ult bolamyz desek, qoǵamda osy qasietterdi dáriptep, ornyqtyrýymyz qajet. Uly Abai da óz zamanynda «Ǵylym tappai maqtanba» dep ósiet qaldyrdy. Qazir tehnologiia qarqyndy damyǵan kezeńde biz úzdiksiz izdeniske, tereń bilim men ǵylymǵa erekshe mán berýimiz kerek», – dedi Prezident.
Ǵylym salasyn qaita jańǵyrtý
Kezdesýde elimizdiń ǵylymi áleýetine qatysty máseleler qozǵaldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda ǵylymǵa jetkilikti deńgeide kóńil bólinbegeni, sonyń saldarynan kóptegen ǵalymnyń basqa salaǵa aýysyp ketkeni aityldy.
Sonyń nátijesinde ǵylymi qyzmetkerlerdiń sany úsh ese azaiyp, bul jaǵdai eldiń ziiatkerlik áleýetine keri áserin tigizgen. Budan bólek, Memleket basshysy ǵylym salasyndaǵy jemqorlyq máselesin de kóterdi.
«Bul olqylyqtardy joiý úshin memleket aýqymdy sharalar qabyldady. Ǵylym akademiiasyna joǵary ǵylymi uiym mártebesi berilip, infraqurylym júiesi jańartylýda. Sondai-aq kadr daiarlaý isi jolǵa qoiyldy», – dep atap ótti Prezident.
Qabyldanǵan reformalar nátijesinde sońǵy jyldary ǵylym salasyna bólinetin qarjy 3,5 ese ósken. Jas zertteýshilerge qoldaý kórsetilip, ǵylym jolyndaǵy azamattardyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalar júzege asyrylýda.
Ǵylymnyń strategiialyq mańyzy
Qasym-Jomart Toqaev ǵylymnyń el damýyna tigizer naqty paidasy týraly pikirin bildirip, birqatar mańyzdy baǵyttardy atap ótti.
«Iadrolyq ǵylym men tehnologiiany damytý – strategiialyq mindetterdiń biri. Qazaqstan bul salada úlken áleýetke ie. Iadrolyq meditsina, sýtegi energiiasy, sýdy tushytý siiaqty baǵyttarda alǵa jyljý úshin zertteý infraqurylymyn nyǵaitý qajet», – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar, jasandy intellekt salasynyń qarqyndy damyp kele jatqanyna toqtalyp, Qazaqstannyń bul baǵytta kóshbasshylardyń qatarynda bolýyna múmkindigi bar ekenin atap ótti.
«Adam kapitaly – elimizdiń basty resýrsy. Talantty, bilimdi azamattardy qoldap, IT mamandardy daiarlaýǵa erekshe mán berýimiz kerek», – dedi ol.
Ýniversitetter men kásiporyndardyń róli
Prezidenttiń aitýynsha, ýniversitetter tek maman daiarlaýmen shektelmei, tyń zertteýler men jańalyqtardyń bastaýynda turýy kerek. Búginde zertteý ýniversitetterine erekshe kóńil bólinip, qoldanbaly zertteýlermen ainalysatyn ǵylymi uiymdar el ekonomikasyna naqty paida ákelýde.
«Satbayev University zertteýshileri selen elementin tazartýdyń jańa tehnologiiasyn oilap tapty. Sonyń arqasynda bir keli selenniń quny 15 ese artyp, óndirýshi kompaniiaǵa 1,2 milliard teńge qosymsha paida ákeldi. Bul – ǵylymnyń naqty nátijesi», – dep atap ótti Prezident.
Qazaq ǵylymynyń bolashaǵy
Qasym-Jomart Toqaev jas akademik Suraǵan Dúrbithannyń eńbegin erekshe atap ótti. Onyń matematikalyq fizika salasyndaǵy ǵylymi zertteýleri kriptografiia jáne málimetterdi qorǵaý júiesinde sátti qoldanylyp jatyr. Prezident tsifrlandyrý dáýirinde muny óte mańyzdy jetistik retinde baǵalap, bul qazaq ǵylymynyń áleýeti joǵary ekenin kórsetkenin aitty.
Memleket basshysynyń pikirinshe, elimizdegi kásiporyndar da ǵylymdy damytýǵa úles qosýǵa tiis. Olar ýniversitettermen jáne ǵylymi ortalyqtarmen birlesip, jańa ónimder shyǵarýy kerek. Qazaqstandaǵy iri óndiris oryndary óz tabysynyń 1 paiyzyn ǵylym salasyna aýdaryp keledi. Prezident muny strategiialyq mańyzǵa ie baǵyt dep sanaidy.
Aita keteiik, búgin Prezidenttiń Jarlyǵymen bir top ǵalym memlekettik nagradalarmen marapattaldy.
