«تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنىڭ باسىندا عالىمدار سانى ٷش ەسە ازايىپ, زيياتكەرلٸك ەلەۋەتكە كەرٸ ەسەر ەتتٸ»: پرەزيدەنت عالىمدارمەن كەزدەستٸ

فوتو: اقوردا

قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىم كٷنٸ قارساڭىندا ەلٸمٸزدٸڭ عالىمدارىمەن كەزدەسٸپ, كەسٸبي مەرەكەلەرٸمەن قۇتتىقتادى. عىلىمنىڭ تٷرلٸ سالالارىندا تابىستى ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ازاماتتاردىڭ ەل دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸن اتاپ ٶتٸپ, العىس بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

«عىلىم جولى – كٷردەلٸ جول. ٶز ٸسٸنە ادال, تاباندى, ەڭبەكقور, جاڭاشىل ەرٸ جاسامپاز ادامدار عانا عىلىم جولىنداعى قيىندىققا تٶزە الادى. بٸز شىن مەنٸندە وزىق ويلى ۇلت بولامىز دەسەك, قوعامدا وسى قاسيەتتەردٸ دەرٸپتەپ, ورنىقتىرۋىمىز قاجەت. ۇلى اباي دا ٶز زامانىندا «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەپ ٶسيەت قالدىردى. قازٸر تەحنولوگييا قارقىندى دامىعان كەزەڭدە بٸز ٷزدٸكسٸز ٸزدەنٸسكە, تەرەڭ بٸلٸم مەن عىلىمعا ەرەكشە مەن بەرۋٸمٸز كەرەك», – دەدٸ پرەزيدەنت.

عىلىم سالاسىن قايتا جاڭعىرتۋ

كەزدەسۋدە ەلٸمٸزدٸڭ عىلىمي ەلەۋەتٸنە قاتىستى مەسەلەلەر قوزعالدى. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىندا عىلىمعا جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە كٶڭٸل بٶلٸنبەگەنٸ, سونىڭ سالدارىنان كٶپتەگەن عالىمنىڭ باسقا سالاعا اۋىسىپ كەتكەنٸ ايتىلدى.

سونىڭ نەتيجەسٸندە عىلىمي قىزمەتكەرلەردٸڭ سانى ٷش ەسە ازايىپ, بۇل جاعداي ەلدٸڭ زيياتكەرلٸك ەلەۋەتٸنە كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزگەن. بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى عىلىم سالاسىنداعى جەمقورلىق مەسەلەسٸن دە كٶتەردٸ.

«بۇل ولقىلىقتاردى جويۋ ٷشٸن مەملەكەت اۋقىمدى شارالار قابىلدادى. عىلىم اكادەميياسىنا جوعارى عىلىمي ۇيىم مەرتەبەسٸ بەرٸلٸپ, ينفراقۇرىلىم جٷيەسٸ جاڭارتىلۋدا. سونداي-اق كادر دايارلاۋ ٸسٸ جولعا قويىلدى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەزيدەنت.

قابىلدانعان رەفورمالار نەتيجەسٸندە سوڭعى جىلدارى عىلىم سالاسىنا بٶلٸنەتٸن قارجى 3,5 ەسە ٶسكەن. جاس زەرتتەۋشٸلەرگە قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ, عىلىم جولىنداعى ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان شارالار جٷزەگە اسىرىلۋدا.

عىلىمنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى

قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىمنىڭ ەل دامۋىنا تيگٸزەر ناقتى پايداسى تۋرالى پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ, بٸرقاتار ماڭىزدى باعىتتاردى اتاپ ٶتتٸ.

«يادرولىق عىلىم مەن تەحنولوگييانى دامىتۋ – ستراتەگييالىق مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ. قازاقستان بۇل سالادا ٷلكەن ەلەۋەتكە يە. يادرولىق مەديتسينا, سۋتەگٸ ەنەرگيياسى, سۋدى تۇشىتۋ سيياقتى باعىتتاردا العا جىلجۋ ٷشٸن زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمىن نىعايتۋ قاجەت», – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار, جاساندى ينتەللەكت سالاسىنىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, قازاقستاننىڭ بۇل باعىتتا كٶشباسشىلاردىڭ قاتارىندا بولۋىنا مٷمكٸندٸگٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«ادام كاپيتالى – ەلٸمٸزدٸڭ باستى رەسۋرسى. تالانتتى, بٸلٸمدٸ ازاماتتاردى قولداپ, ٸت مامانداردى دايارلاۋعا ەرەكشە مەن بەرۋٸمٸز كەرەك», – دەدٸ ول.

ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كەسٸپورىنداردىڭ رٶلٸ

پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ۋنيۆەرسيتەتتەر تەك مامان دايارلاۋمەن شەكتەلمەي, تىڭ زەرتتەۋلەر مەن جاڭالىقتاردىڭ باستاۋىندا تۇرۋى كەرەك. بٷگٸندە زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ, قولدانبالى زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن عىلىمي ۇيىمدار ەل ەكونوميكاسىنا ناقتى پايدا ەكەلۋدە.

«Satbayev University زەرتتەۋشٸلەرٸ سەلەن ەلەمەنتٸن تازارتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيياسىن ويلاپ تاپتى. سونىڭ ارقاسىندا بٸر كەلٸ سەلەننٸڭ قۇنى 15 ەسە ارتىپ, ٶندٸرۋشٸ كومپانيياعا 1,2 ميلليارد تەڭگە قوسىمشا پايدا ەكەلدٸ. بۇل – عىلىمنىڭ ناقتى نەتيجەسٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەزيدەنت.

قازاق عىلىمىنىڭ بولاشاعى

قاسىم-جومارت توقاەۆ جاس اكادەميك سۇراعان دٷربٸتحاننىڭ ەڭبەگٸن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ماتەماتيكالىق فيزيكا سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەرٸ كريپتوگرافييا جەنە مەلٸمەتتەردٸ قورعاۋ جٷيەسٸندە سەتتٸ قولدانىلىپ جاتىر. پرەزيدەنت تسيفرلاندىرۋ دەۋٸرٸندە مۇنى ٶتە ماڭىزدى جەتٸستٸك رەتٸندە باعالاپ, بۇل قازاق عىلىمىنىڭ ەلەۋەتٸ جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتكەنٸن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلٸمٸزدەگٸ كەسٸپورىندار دا عىلىمدى دامىتۋعا ٷلەس قوسۋعا تيٸس. ولار ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن جەنە عىلىمي ورتالىقتارمەن بٸرلەسٸپ, جاڭا ٶنٸمدەر شىعارۋى كەرەك. قازاقستانداعى ٸرٸ ٶندٸرٸس ورىندارى ٶز تابىسىنىڭ 1 پايىزىن عىلىم سالاسىنا اۋدارىپ كەلەدٸ. پرەزيدەنت مۇنى ستراتەگييالىق ماڭىزعا يە باعىت دەپ سانايدى.

ايتا كەتەيٸك, بٷگٸن پرەزيدەنتتٸڭ جارلىعىمەن بٸر توپ عالىم مەملەكەتتٸك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى.