Álemdi aralap, el men jer kórý — búgingi kózi ashyq kez kelgen azamattyń maqsaty. Ásirese tarihy men mádenieti bir-birimen astasyp jatqan túrki memleketteri ókilderiniń basyn qosatyn jiyndar, kórmeler men konferentsiialar, túrli jobalar uiymdastyrylatyny qýantady. Onyń baýyrlas elder arasyndaǵy qarym-qatynastyń artýyna da, mádenietimizdiń damýyna da áseri mol. Sondai jobalardyń biri – biz Túrkitildes jýrnalister qorynyń atynan attanǵan Stambul-Kaiseri-Iozgat-Kyrshehir-Nevshahir baǵytyndaǵy sapar.
Túrkiiaǵa alǵash ret kelip turǵanmen, burynnan osy jerde júrgen adamdai ózimdi erkin sezindim, esh jatyrqamadym. Oǵan sebep — osy jobany uiymdastyrýshylardyń qonaqjailyǵy men quraq ushyp bir tynbai qyzmet etýi. Biz maýsymnyń 11-inen 12-sine qaraǵan túni Ystambulǵa, odan ári Kaiserige ushtyq. Gidimiz Mustafa Ialchynkaia men el týrizmine jaýapty ministrlik ókilderi tańerteń Kaiseriden kútip alǵannan túnjarymǵa deiin qasymyzda boldy. Bizben birge Ózbekstan, Túrkimenstan, Grýziia, Serbiia, Bolgariia memleketteriń BAQ ókilderi de Kaiseridegi tarihi oryndardy aralap, ózderine ortaq mádeni muralardy kórip, rýhani azyq aldy.
Áýeli osyndaǵy 6000 jyldyq tarihty, órkenietti saqtap turǵan arheologiialiialyq mýzeige bardyq.
Onda Assiriia saýda koloniialarynyń dáýirine jatatyn dóńgelek qumyralar, metall buiymdary, qoldan qashap jasalǵan túrli músinder t.b. kóne jádigerler sol kúii saqtalypty. Qazaqstannan tabylǵan balbal tastarǵa uqsas jasalǵan músinder birden kózimizge ottai basyldy. Mine, osyndai eski muralar tarihymyzdyń qanshalyqty tereńde jatqanyn jáne qazaq pen túriktiń bir-birine qanshalyqty jaqyn ekenin sózsiz dáleldep tur.
Kezinde Gevher Nesibe aýrýhanasy bolǵan eski ǵimaratqa da bas suqtyq. Onda da bizdegi arheologiialyq jumystardan tabylǵan túrli ydystarǵa uqsas tárelkeden bastap, ár túrli pishindegi qazandar, sháinekter men keseler kózdiń jaýyn alyp tur. Bir qyzyǵy, qansha ǵasyr ótse de boiaýy ketpegen ydystardyń kóptigi tańǵaldyrdy.
Úshinshi aialdamamyz áýlie Sýrb Lýsavorichtiń atymen atalatyn armian shirkeýi boldy. Intereri geometriialyq jáne gúldi órnektermen kómkerilgen shirkeý de kóne dáýirden syr shertedi.
Sonymen qatar, túriktiń bai ashanasynan dám tatyp, kól-kósir jaiylǵan dastarqannyń berekesin sezinip birinshi kúnimizdi aiaqtadyq. Bul press-týrdyń alǵashqy kúni ǵana. Alda áli qyzyqqa, ǵibratqa toly tórt kúr bar. Ár elden kelgen jýrnalister Kaiseriden bólek, Túrkiianyń Iozgat, Kirshehir, Nevshehir qalalaryndaǵy tarihi, mádeni jáne kórikti jerlerdi aralaidy.
Nurbolat Jańabergen, Aibyn Qusanbek
