Foto: azattyq-ruhy.kz
Búgin Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen Úkimettiń keńeitilgen otyrysy ótti. Májilis depýtaty Erlan Saiyrov Prezident kótergen máselelerge qatysty pikirin bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz, BAQ.KZke silteme jasap.
“Qazir dúniejúzi túbegeili ózgeriske ushyrap jatyr. Búginde AQSh, Qytai jáne Eýropalyq Odaq siiaqty álemdegi eń iri elderde sanktsiialyq shekteýler men saýdadaǵy teketirester qalypty jaǵdaiǵa ainaldy. AQSh Prezidenti, álemdegi eń joǵary ekonomikasy bar el, búgingi kúni AQSh ulttyq ekonomikasyn qorǵaýmen ashyq ainalysady. Qazir Qytai, AQSh jáne Eýropalyq Odaq siiaqty iri ekonomikalar arasynda sanktsiialyq teketirester oryn alý qaýpi bar. Osy táýekelderdiń barlyǵy Qazaqstan ekonomikasynyń damý dárejesi men áleýetine tikelei áser etedi”, - dedi depýtat.
Saiyrovtyń sózinshe, Qazaqstan ekonomikasynyń ishinde naqty problema bar, bul - biýdjet tapshylyǵy.
“Birinshiden, bul iri oligarhtar men iri qarjylyq toptar óz ýaqytynda ózderi úshin óte úlken salyq jeńildikter alyp alǵan. Ekinshiden, bul bizdiń salyq saiasatymyzdyń ortalyqtandyrylǵandyǵyna bailanysty, iaǵni barlyq óńir aldymen salyqtardy ortalyqqa jiberedi, sodan keiin ortalyqtan osy salyqtar sýbventsiialar túrinde óńirlerge qaita bólinedi. Bul jalpy biýdjet úshin óte úlken júkteme. Sonymen birge ekonomikada qurylymdyq aýytqýlar bar. Qazaqstannyń dástúrli ekonomikalyq artyqshylyqtary men daǵdylary bar, mysaly, aýyl sharýashylyǵynda bul mal sharýashylyǵy jáne astyqty tereń óńdeý, ónerkásipte bul munai jáne munai óndirý, tiisinshe, bul himiia ónerkásibiniń klasterin qurý. Biz halyqaralyq deńgeide básekelestik artyqshylyq pen básekeles ónimdi qurýǵa qabiletti jerde ǵana qarajat salýymyz qajet”, - dep esepteidi ol.
Qazaqstan ekonomikasyndaǵy aǵymdaǵy problemalardy sheshý úshin Úkimet tanymal emes birqatar sharalardy usynady: olar qosylǵan qun salyǵyn (QQS) kóterý, janar-jaǵarmai baǵasyn jáne temir jolmen tasymaldaý tarifterin arttyrý.
“Biz bul májbúrli jáne sózsiz sharalar ekenin atap ótýimiz kerek. Janar-jaǵarmai baǵasyn, tarifterdi jáne t.b. kótermesten biz básekege qabiletti ekonomika qura almaimyz. Mysaly, bizdiń jaqyn kórshilerimizdiń janar-jaǵarmai baǵasy tapsyrys boiynsha, keide bizdikinen eki nemese odan da kóp ese joǵary. Jalpy osyndai ózgeristersiz munai salasynyń, temir jol men kommýnaldyq salanyń áleýetin damytý, tiisinshe búkil otandyq ekonomikanyń turaqty damýy úshin jaǵdai jasaý múmkin emes. Biraq biz salyqtyń ósýi men janar-jaǵarmai baǵasynyń kóterilýi jáne t.b. azamattarymyzdyń ál-aýqatyna tikelei teris áser etetinin túsinýimiz kerek. Sondyqtan Májiliste biz azamattarymyz úshin jaǵymsyz áleýmettik saldardy azaitý jáne adamdar osy sharalardy ózderine sezinbeýi úshin Úkimetpen dialog júrgizemiz”, - dep aitty Májilis depýtaty Erlan Saiyrov.
Ol ataǵandai, janar-jaǵarmai baǵasynyń ósýi jáne t.b. baǵanyń kóterilýine bastama bolýy múmkin jáne áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasynyń ósýine alyp kelýi múmkin. Bul úderis azamattarymyzdyń ómir sapasyna tikelei jáne teris áser etedi. Saiyrov depýtattar bul máseleni teńestirýi keregin aitty.
“Halyqaralyq praktikada osy máseleni sheshýdiń joldary bar, Germaniiada, Gollandiiada, Qytaida azyq-túlikke qosylǵan qun salyǵy (QQS) salynbaidy. Qosylǵan qun salyǵyn (QQS) aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler tólemeýi, azyq-túlik jiyntyǵyna QQS salynbaýy kerek degen máselelerdi biz Úkimetpen talqylaimyz”, - deidi ol.
Sonymen qatar májilismen Qazaqstannyń ónerkásiptik áleýeti ósýde, tiisinshe energiia tutyný ósýde, jumys istep turǵan qýattar ósip kele jatqan ekonomikanyń qajettilikterin qanaǵattandyra almaidy deidi.
“AES qurylysy sirek metaldar óndirisin damytýmen qatar, “jańa ekonomika” áleýeti bar elderdiń klýbyna kirýge negiz bolady. Azamattar Úkimet deńgeiinde qabyldanǵan sheshimniń logikasy men qaǵidattaryn túsinýi úshin osy protsesterdiń ashyq ótýi mańyzdy”, - dep aitty Erlan Saiyrov.
