Almaty qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda qashqyn bankir Muhtar Ábiliazov pen onyń sybailastaryna qatysty qylmystyq isti qaraý odan ári jalǵasýda. Sottyń búgingi otyrysynda Máskeý oblysynan jer telimin satyp alý degen jeleýmen Muhtar Ábiliazovtiń offshorlyq kompaniiasyna birneshe milliardtaǵan nesie berý oqiǵasy qaraldy. Bul epizod ta basqalarǵa uqsas: tergeýdiń málimetteri boiynsha nesiege berilgen aqsha bankke qaitarylmaǵan, Muhtar Ábiliazov urlaǵan milliardtaryn óziniń jeke qajettilikterine jumsaǵan.
BTA banktiń ókili Temirlan Nyǵmetovtiń aitýyna qaraǵanda, 2008 jyly Ábiliazovtiń nusqaýy boiynsha «bir kúndik» maqsat úshin «Bervich Holding Sarl» kompaniiasy qurylady. Atap aitarlyǵy, rezident bolyp tabylmaityn mundai «bir kúndik» kompaniialardyń zańdy meken-jaiy retinde Britan Virgin araldary kórsetilip otyrǵan. Tergeý nátijesinde málim bolǵanyndai, bul offshorlyq kompaniianyń qujattaryn da Muhtar Ábiliazov tikelei baqylaýynda ustaǵan № 6 korporativtik biznes basqarmasynyń qyzmetkerleri daiyndapty.
Arada biraz ýaqyt ótkennen keiin, BTA banktiń nesie komiteti «Bervich Holding Sarl» kompaniiasynyń nesielik ótimin eshqandai kedergisiz maquldaidy. Nesieniń maqsaty retinde Resei Federatsiiasynyń Máskeý oblysyndaǵy Mytishin aýdanyndaǵy kottedjder qalashyǵyn salýdy qarjylandyrý dep kórsetiledi. Oǵan josparlanǵan aqshanyń kólemi 250 million AQSh dollaryn quraǵan.
Ádettegidei, nesie komitetiniń músheleri bul joly da bankten qaryz alýshynyń kepilge qoiatyn múlki, nesielik tarihy bolmaǵanyna kóz juma qaraǵany málim boldy. Tipti, atalǵan kompaniianyń nesieleý salasynda eshqandai tájiribesi bolmaǵany da eshkimdi oilandyrmaǵan. Buǵan qosa, Virgin araldarynda ornalasqan kompaniia Máskeý mańyndaǵy kottedjder qalashyǵyn qarjylandyrady degenniń ózi aqylǵa syimaidy. Alaida, aiqyn nárselerge qaramastan nesielik ótinim birden maquldanǵan.
Sotta prokýrorlar oqyǵan kýágerlerdiń sózinen málim bolǵanyndai, banktiń nesielik bólimine tikelei Ábiliazovtiń ózi baqylaý jasaǵan. Sol sebepten, «Bervich Holding Sarl» kompaniiasyna milliondaǵan nesielerdi bererde bank qyzmetkerleri eshteńege basyn qatyrmaǵan. Sonymen qatar, nesie komitetiniń músheleriniń eshqaisysy qaryz alýshynyń ókili retinde kórsetilgen Liýksembýrgtegi áldebir Manacor atty myrzamen bailanys ornatpaǵan. Tergeýdiń boljamynsha, mundai adam ómirde joq.
Temirlan Nyǵmetov sot otyrysynda habarlaǵandai, nesieni maquldaýǵa qatysty formaldy túrdegi is-sharalar júzege asyrylǵan soń, «Bervich Holding Sarl» kompaniiasynyń shotyna birneshe transhpen shamamen 230 million AQSh dollaryna jýyq qarajat aýdarylady. Kóp uzamai offshorlyq kompaniianyń shotyna túsken qarjyny Muhtar Ábiliazov qolma-qol aqshaǵa ainaldyryp, óziniń jeke basynyń qajettilikterine jumsaidy.
Týra osyǵan uqsas kestemen Muhtar Ábiliazov «Highbond Associated LTD» offshorlyq kompaniiasyna da nesie berý arqyly BTA bankten taǵy da 110 millionnan astam AQSh dollaryn jymqyrypty. Buǵan deiingi epizodtan bir ǵana aiyrmashylyǵy, bul joly nesieniń maqsaty Resei Federatsiiasynyń Máskeý oblysyndaǵy Domodedovo aýdanynan jer telimin satyp alýǵa «Rýsskaia nedvijimost» JAQ-yn qarjylandyrýǵa jumsalady dep kórsetilgen. Basqasha sóben aitsaq, BTA banktiń qyzmetkerleri ótinimderdi rásimdegen kezde jer ýchaskeleriniń ornalasqan jeri men qaryz aqshanyń somasyn ǵana ózgertip otyrǵan.
Avtory: Sholpan Orazbekova
