Senatta asharshylyq týraly derekter jinaǵynyń tórtinshi jáne besinshi tomy tanystyryldy

Senatta asharshylyq týraly derekter jinaǵynyń tórtinshi jáne besinshi tomy tanystyryldy


Búgin Senatta Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha jaryq kórgen «Asharshylyq. Golod. 1928-1934 Derekti hronika» atty kitabynyń tórtinshi jáne besinshi tomy tanystyryldy, dep habarlaidy QazAqparat.

Aita keteiik, biyl mamyr aiynda Senatta atalǵan eńbektiń úsh tomdyq jinaǵy tanystyrylǵan edi. 

«Qazirgi tańda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasyn taýyp keledi. Prezident byltyr saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý týraly bastama kóterdi. Sonyń aiasynda Memlekettik komissiia qurylyp, tiisti jumystar atqarylyp jatyr. Memleket basshysy «Táýelsizdik birinen qymbat» atty maqalasynda ótken ǵasyrdyń basyndaǵy qasiretti kezeń – asharshylyqqa da toqtalyp ótkeni belgili. Qasym-Jomart Kemeluly zobalań jyldardy jan-jaqty zertteý, asharshylyq qurbandarynyń sanyn naqtylaý, tarihi qujattardy jinaqtap, olardy muqiiat zerdeleý kerek ekenin aitqan edi. Osyǵan orai Senat ózderińizben birlesip, bul baǵytta biraz jumys atqardy. Atap aitqanda, biyl aqpan aiynda osy taqyrypqa arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysyn ótkizdik. Oǵan osy jerde otyrǵan kópshiligińiz qatysyp, usynystaryńyz ben pikirlerińizdi bildirdińizder. Ásirese, arhiv materialdaryn zertteý jáne ashtyqtyń zardabyn tartqan kýágerlerdiń estelikterin jinaqtaý jóninde utymdy oilar aityldy», - dedi Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev. 

Osy oraida ol sol is-sharanyń naqty nátijesi retinde biyl Saiasi qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúni qarsańynda «Asharshylyq. Golod. 1928-1934. Derekti hronika» atty qujattar jinaǵynyń úsh tomy jaryq kórgenin eske saldy. Prezident tapsyrmasy aiasynda shyǵarylǵan úsh tomdyqqa asharshylyqqa qatysty 1928-1934 jyldar aralyǵyndaǵy tarihi qujattar men derekter jinaqtalǵan. Olar elimizdiń basyna túsken alapat qasirettiń taragediialyq saldary týraly málimetterdi qamtidy. Qujattar elimizdiń ortalyq jáne óńirlik arhivterinen alyndy. Basqa memleketterdiń arhivterinde saqtalǵan derekter de kitapqa engizildi. 

«Sonyń arqasynda buryn qolǵa túsirý qiyn bolyp kelgen nemese buǵan deiin tipti jariialanbaǵan birqatar tyń málimetter men qujattar kópshilik úshin qoljetimdi boldy. Atalǵan eńbekti tarihshylar, ziialy qaýym ókilderi jaqsy qabyldap, jyly lebizderin bildirdi. Osy kóptomdyq sol náýbet jyldarǵa qatysty shynaiy tarihi kózqaras qalyptastyratyn qundy eńbek bolyp sanalatyny sózsiz», - dedi Senat spikeri. 

«Búgin sol jinaqtardyń jalǵasy, iaǵni tórtinshi jáne besinshi tomynyń tusaýkeserine jinalyp otyrmyz. Eńbektiń tórtinshi tomynda qazaq aýyldaryn kúshtep ujymdastyrý, tárkileý saiasatyna qatysty halyqtyń narazylyǵyn kórsetetin mańyzdy materialdar jinaqtalǵan. Al besinshi tomda kýágerlerdiń estelikteri qamtyldy. Bul tomnyń negizin asharshylyqtyń zardabyn tartqan aqyndar men jazýshylardyń, ǵalymdardyń, qoǵam qairatkerleriniń bastan keshken oqiǵalary quraidy. Sondai-aq olardyń áýletteri, týǵan týystary jáne zamandastarynyń taǵdary jaiyndaǵy jazbalary da bar», - dedi Máýlen Áshimbaev.