
بٷگٸن سەناتتا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جارىق كٶرگەن «اشارشىلىق. گولود. 1928-1934 دەرەكتٸ حرونيكا» اتتى كٸتابىنىڭ تٶرتٸنشٸ جەنە بەسٸنشٸ تومى تانىستىرىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ايتا كەتەيٸك, بيىل مامىر ايىندا سەناتتا اتالعان ەڭبەكتٸڭ ٷش تومدىق جيناعى تانىستىرىلعان ەدٸ.
«قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىن تاۋىپ كەلەدٸ. پرەزيدەنت بىلتىر ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸ. سونىڭ اياسىندا مەملەكەتتٸك كوميسسييا قۇرىلىپ, تيٸستٸ جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى «تەۋەلسٸزدٸك بٸرٸنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا ٶتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى قاسٸرەتتٸ كەزەڭ – اشارشىلىققا دا توقتالىپ ٶتكەنٸ بەلگٸلٸ. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى زوبالاڭ جىلداردى جان-جاقتى زەرتتەۋ, اشارشىلىق قۇرباندارىنىڭ سانىن ناقتىلاۋ, تاريحي قۇجاتتاردى جيناقتاپ, ولاردى مۇقييات زەردەلەۋ كەرەك ەكەنٸن ايتقان ەدٸ. وسىعان وراي سەنات ٶزدەرٸڭٸزبەن بٸرلەسٸپ, بۇل باعىتتا بٸراز جۇمىس اتقاردى. اتاپ ايتقاندا, بيىل اقپان ايىندا وسى تاقىرىپقا ارنالعان «دٶڭگەلەك ٷستەل» وتىرىسىن ٶتكٸزدٸك. وعان وسى جەردە وتىرعان كٶپشٸلٸگٸڭٸز قاتىسىپ, ۇسىنىستارىڭىز بەن پٸكٸرلەرٸڭٸزدٸ بٸلدٸردٸڭٸزدەر. ەسٸرەسە, ارحيۆ ماتەريالدارىن زەرتتەۋ جەنە اشتىقتىڭ زاردابىن تارتقان كۋەگەرلەردٸڭ ەستەلٸكتەرٸن جيناقتاۋ جٶنٸندە ۇتىمدى ويلار ايتىلدى», - دەدٸ سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
وسى ورايدا ول سول ٸس-شارانىڭ ناقتى نەتيجەسٸ رەتٸندە بيىل ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن جەنە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸ قارساڭىندا «اشارشىلىق. گولود. 1928-1934. دەرەكتٸ حرونيكا» اتتى قۇجاتتار جيناعىنىڭ ٷش تومى جارىق كٶرگەنٸن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسى اياسىندا شىعارىلعان ٷش تومدىققا اشارشىلىققا قاتىستى 1928-1934 جىلدار ارالىعىنداعى تاريحي قۇجاتتار مەن دەرەكتەر جيناقتالعان. ولار ەلٸمٸزدٸڭ باسىنا تٷسكەن الاپات قاسٸرەتتٸڭ تاراگەدييالىق سالدارى تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ قامتيدى. قۇجاتتار ەلٸمٸزدٸڭ ورتالىق جەنە ٶڭٸرلٸك ارحيۆتەرٸنەن الىندى. باسقا مەملەكەتتەردٸڭ ارحيۆتەرٸندە ساقتالعان دەرەكتەر دە كٸتاپقا ەنگٸزٸلدٸ.
«سونىڭ ارقاسىندا بۇرىن قولعا تٷسٸرۋ قيىن بولىپ كەلگەن نەمەسە بۇعان دەيٸن تٸپتٸ جارييالانباعان بٸرقاتار تىڭ مەلٸمەتتەر مەن قۇجاتتار كٶپشٸلٸك ٷشٸن قولجەتٸمدٸ بولدى. اتالعان ەڭبەكتٸ تاريحشىلار, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ جاقسى قابىلداپ, جىلى لەبٸزدەرٸن بٸلدٸردٸ. وسى كٶپتومدىق سول نەۋبەت جىلدارعا قاتىستى شىنايى تاريحي كٶزقاراس قالىپتاستىراتىن قۇندى ەڭبەك بولىپ سانالاتىنى سٶزسٸز», - دەدٸ سەنات سپيكەرٸ.
«بٷگٸن سول جيناقتاردىڭ جالعاسى, ياعني تٶرتٸنشٸ جەنە بەسٸنشٸ تومىنىڭ تۇساۋكەسەرٸنە جينالىپ وتىرمىز. ەڭبەكتٸڭ تٶرتٸنشٸ تومىندا قازاق اۋىلدارىن كٷشتەپ ۇجىمداستىرۋ, تەركٸلەۋ ساياساتىنا قاتىستى حالىقتىڭ نارازىلىعىن كٶرسەتەتٸن ماڭىزدى ماتەريالدار جيناقتالعان. ال بەسٸنشٸ تومدا كۋەگەرلەردٸڭ ەستەلٸكتەرٸ قامتىلدى. بۇل تومنىڭ نەگٸزٸن اشارشىلىقتىڭ زاردابىن تارتقان اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ, عالىمداردىڭ, قوعام قايراتكەرلەرٸنٸڭ باستان كەشكەن وقيعالارى قۇرايدى. سونداي-اق ولاردىڭ ەۋلەتتەرٸ, تۋعان تۋىستارى جەنە زامانداستارىنىڭ تاعدارى جايىنداعى جازبالارى دا بار», - دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.