Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen bolǵan Senat otyrysynda otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine balanyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi fýnktsiialardy júzege asyratyn uiymdardyń qyzmetimen bailanysty máseleler boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań qabyldandy.
Bul asa mańyzdy zań bolyp otyr. Derekter boiynsha bes jylda 4740 bala zorlyq-zombylyq qurbany bolǵan. Tsifrlar jas óskinniń jaǵdaiy qaterge toly ekenin kórsetedi.
Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev Jastar jylyna arnalǵan dóńgelek ústelde mektepterde jii oryn alyp otyrǵan zorlyq-zombylyq jaǵdailary – bul barlyq memlekettik organdardyń jumysyndaǵy kemshilik ekenin atap ótken bolatyn. Bul máselege kóz jumyp qaramai, naqty sharalar qoldaný qajettigi aitylǵan bolatyn.
Depýtattardyń bastamasy boiynsha, kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty jynystyq sipatta jasalǵan qylmystar úshin qylmystyq jaýaptylyq kúsheie túsedi. Ol ata-analardyń, ógei áke-sheshelerdiń, muǵalimderdiń, qamqorshylardyń kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty zorlaý jáne zorlyq áreketteri úshin jazaǵa bailanysty bolyp otyr. Bul baptar boiynsha bostandyqtan aiyrý túrindegi jaza merzimin 12-den 17 jylǵa deiin kesý kózdelip otyr. Kámeletke tolmaǵandardy zorlaǵany úshin jaza qataia túsedi.
Zań bul baptar boiynsha sottalǵandardyń ómir boiyna muǵalimdik jáne kámeletke tolmaǵandarmen jumys isteitin laýazymdardy atqarýyna mindetti túrde tyiym salý týraly mańyzdy erejeni kózdeidi.
Bul qujat arqyly elimizdiń 6 kodeksi men 6 zańyna túzetý engiziledi. Senat qabyldaǵan erejelermen:
- kámeletke tolmaǵan adamǵa jynystyq sipatta jasalǵan qylmystyq quqyq buzýshylyq úshin Qylmystyq kodekstiń birqatar baptaryna ógei ákesi men ógei sheshesin qylmys sýbektisi retinde engizý;
- kámeletke tolmaǵan adamdy tárbieleý boiynsha mindetterin oryndamaǵany úshin jaýaptylyqty belgileitin ereje engize otyryp, balany qadaǵalaý mindetteri júktelgen ata-ananyń, zańdy ókildiń, pedagogtyń tiisti mindetterin dálelsiz sebeptermen oryndamaǵany úshin qylmystyq jaýaptylyqty alyp tastaý;
- ómirlik qiyn jaǵdaida júrgen balalardy qoldaý ortalyqtaryn qurý jáne onyń jumys isteýi jónindegi erejelerdi zańnamalyq negizde bekitý, sondai-aq osy Ortalyqtardy balanyń quqyǵyn qorǵaý jónindegi fýnktsiialardy júzege asyratyn uiymdardyń tizbesine engizý;
- konkýrstardyń jáne sporttyq jarystardyń jeńimpazdary bolǵan adamdar úshin mádeniet jáne óner mamandyqtary boiynsha tehnikalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keiingi bilimniń bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uiymdarynda eksternat nysanynda oqytý;
- qylmystyq ne ákimshilik quqyq buzýshylyq belgileri bar áreketterdi (áreketsizdikti) kámeletke tolmaǵandardyń jasaýy nemese olarǵa qatysty jasalý faktileri týraly quqyq qorǵaý organdaryna dereý habarlaý týraly densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qorǵaý salasy qyzmetkerleriniń mindetterin engizý kózdelip otyr.
