S.Seifýllinniń Qyzylorda Halyq aǵartý institýtynyń rektory qyzmetin atqarǵanyna biyl - 90 jyl tolyp otyr.
S.Seifýllin 1927 jyly Qyzylorda Halyq aǵartý institýtynyń rektory bolyp taǵaiyndaldy. Bul mekeme qazirgi Ǵylym akademiiasymen deńgeiles edi. Belgili sákentanýshy T.Kákishev óziniń zertteýinde bul kezeńdi bylai dep sipattaidy; «Qyzylordadaǵy qazaqtyń aǵartý institýtyna rektor bolyp aýysqannan beri oqýshylardyń tereń bilim alyp shyǵýyna, hal-jaǵdailarynyń jaily bolýyna nazaryn kóp aýdardy. Oktiabr merekesine «Jyl qusy» almanaǵyn shyǵarýǵa Ólkelik komitetten ulyqsat alyp, jariialanatyn shyǵarmalar men maqalalardy ózi irikteýge kiristi.
Qyzylorda jeri S.Seifýllinniń negizgi qyzmetimen qosa shyǵarmashylyq jolyn shyńdaýǵa shabyt bergen meken boldy. Belgili «Kókshetaý» poemasynyń sońǵy taraýlaryn osy jerde jazǵan. 1927 jyly «Tar jol taiǵaq keshý» romany,«Jer qazǵandar»povesi, 1928 jyldyń bas kezinde «Turmys tolqynynda» - óleńder jinaǵy shyqty.
Qyzylorda jerinde shańyraq kóterip, otaý qurdy. Gúlbahram apai óziniń esteliginde: «Sonymen ne kerek, Aqmoladan attanǵanda aǵaiyn-týystardyń anaý-mynaý áreketine moiyn usynbai ketken basym, endi mine, Qyzylordaǵa –Qazaqstannyń astanasyna qyrdyń qyzyl suńqary mekendegen shaharǵa júrmekpin».
Qyzylordaǵa kelgennen keiingi otbasylyq ómiri bylai sýretteledi: «Semialyq tirlik rasynda da er-azamat úshin eń bir baqytty shaq qoi. Ózim jańa turmystyń jón-jobasyn úirenip jora-joldastardyń kóńilin aýlaý, jan-jarymnyń oiynan shyǵý qamymen júrgen soń solai oiladym ba, álde kóp jyldan bergi súr boidaqtyqtan, beisaýat júris-turystan ada qalǵandyqtan ba, áiteýir, Sáken jumystan basqa ýaqytynyń bárin úide, jazý ústeliniń basynda ótkizdi. Óziń oilap kórshi, men 1926 jyldyń jeltoqsanynda kelip, sol úidiń oshaǵyna put boldym. Sáken ispart degen mekemeden Qyzylordanyń halyq aǵartý institýtynyń direktory bolyp aýysqanda páterimizge kóp papka qushaqtap kelgeni esimde. Ústeldiń ústinde solar samsap turatyn, syimaǵany terezeniń aldynda, qaltarys jerlerde jatatyn. «Tar jol, taiǵaq keshýdiń» sońǵy taraýlaryn jazyp jatqanda álgilerdi álsin-álsin ashyp-jaýyp jatqany áli esimde»... Osy estelikte atap ketken «Tar jol, taiǵaq keshý» tarihi-memýarlyq romanynyń baspadan shyqqanyna biyl 90 jyl, oqiǵasyna 100 jyl tolyp otyr.Osy ataýly dataǵa bailanysty, romannyń tekstologiialyq taldaýy jasalyp, qomaqty ujymdyq eńbek shyǵarý josparlanyp otyr.
S.Seifýllindi tolǵandyrǵan kóp máselelerdiń biri de, biregeii qazaq ádebietiniń máselesi, oqýlyqtyń jetispeýshiligi. Jazylǵan ádebietterdiń kórkemdik jaiy, qoǵamdaǵy ózektiligi bolatyn. Osy másele jóninde, kelesi derekten kóz jetkizýge bolady; bilim salasyn basqarǵan 1922-1928 jyldarda biraz eńbekterdiń baspadan shyǵýyna ózi uitqy boldy. Qazaq ádebietine bailanysty oqýlyqtardy, oqý ádistemelik quraldar jasaý barysynda úlken eńbek etti. Omby muraǵatynan alynǵan myna qujattaS.Seifýllinniń jetekshiligimen baspadan shyqqan oqýlyqtar degentizim kórsetilgen. Atap aitsaq, tizimde Ahmet Baitursynovtyń «Qyrǵyz álipbiin úirenýdegi ádistemelik nusqa», «Álipbi», 1 jáne 5 basym, «Til qural» 1-bólim(fonetika), 2 bólim (etimologiia), 3 bólim (sintaksis) oqýlyǵynan bastap, M.Áýezov «Qorǵansyzdyń kúni», «Eńlik-kebek»,J.Aimaýytov «Balqiia»,M.Jumabaev «Pedagogika» 1-basylym, Strýminskii «Aǵartý salasyna arnalǵan» taǵy basqa avtorlar eńbekteri engen. Bul eńbekter oqý-aǵartý salasyn damytýda qosqan úlesiniń bir mysaly ǵana.Tizimmen tolyq jáne basqa da ǵylymi eńbekteri jaily Astana qalasyndaǵy S.Seifýllin mýzeiiniń pedagogika zalynan jáne mýzei qorynan tabýǵa bolady.
1929 jyly «Eńbekshi qazaq» gazetine (qazirgi «Egemen Qazaqstan» gazeti) qazaq halqynyń aýyz jáne jazba ádebieti úlgilerin jinaýǵa qol ushyn berý jóninde halyqqa joldaý jiberedi. Jinalǵan materialdar nátijesinde, Qyzylorda qalasynda S.Seifýllin, I.Jansúgirov, Á.Mámetova, B.Mailin avtorlyǵymen «Ádebiet taný oqý quraly» atty 5 synyp oqýshylaryna arnalǵan oqýlyq-hrestomatiia jaryq kóredi. Oqýlyq alty bólimnen turdy. 30 myń dana bolyp shyqty.
Qyzylorda qalasynyń oblystyq muraǵatynda saqtalǵan Qyzylorda halyq aǵartý institýtynyń pedagogikalyq keńesiniń hattamalarynan, S.Seifýllinniń institýtty qalyptastyrýdaǵy eńbegi, muǵalimder iriktep, tárbieleýdegi jumsaǵan kúsh jigeri,qosqan úlesine kóz jetkize alamyz. Halqynyń bolashaǵy úshin jasaǵan eńbekterin atap, keiingi jastarǵa úlgi etý bizdiń mindetimiz.
S.Seifýllin mýzeiiniń
ǵylymi-aǵartý bóliminiń meńgerýshisi
Ibraeva Gúlnaziia Bolatqyzy
