Asharshylyq jyldary Pavlodar óńirinen 125 myń adam Omby men Sibirge bosyp ketken. Oblystyq memlekettik arhiv derekterine sáikes, sol kezeńde óńirdegi 40 myń iri qaranyń sany 1935 jyly nebári 4 myńǵa deiin azaiyp, aýyldar sany 11 myńnan 3 myńǵa deiin qysqarǵan, dep habarlaidy ult.kz.
Bul týraly Egemen Qazaqstan aqparat taratty. Tarihshy Sáýle Mamytovanyń aitýynsha, ashtyqtan aman qalǵan qazaqtardyń kóbi Altai men Batys Sibirge qonys aýdaryp, shahtalarda, kenishterde jáne temirjol salasynda eńbek etken. Arhivterde Sibirde ashtyqtan qaza tapqan qazaqtar týraly kóptegen derek saqtalǵan.
Alapat náýbet kezinde Ertis aýdany Qyzylaǵash bolysynyń 20 myńǵa jýyq turǵynynyń jartysyna jýyǵy kóz jumǵan. Óńirde asharshylyq qurbandary jerlengen kóptegen oryn anyqtalǵan. Sonyń ishinde qudyqtarǵa jappai kómilgen adamdar týraly derekter men eskertkishter saqtalǵan.
Sońǵy jyldary Qazaqstan halqy assambleiasynyń ǵylymi-saraptamalyq toby Pavlodar oblysynyń birneshe aýdanynda ekspeditsiialar júrgizip, asharshylyq qurbandary jerlengen oryndardy zertteýde. Jergilikti turǵyndardyń estelikteri jinalyp, jappai jerleý oryndary anyqtalýda.
Ǵalymdardyń aitýynsha, buryn óńirde asharshylyq qurbandary jerlengen 40-tan astam oryn belgili bolsa, qazir olardyń sany budan da kóp ekeni anyqtalǵan. Bir ǵana Ertis aýdanynda osyndai 30-dan astam oryn bar.
Sáýle Mamytovanyń sózinshe, zertteýdiń maqsaty – qurbandar jerlengen oryndardy anyqtap, ǵylymi sipattama berý jáne interaktivti karta jasaý. Bul bolashaqta tarihi oryndardy saqtaýǵa jáne qurbandardy eske alýǵa múmkindik beredi.
Zertteýshilerdiń pikirinshe, ótken ǵasyrdyń 30-jyldaryndaǵy asharshylyq pen saiasi qýǵyn-súrginge tarihi-quqyqtyq baǵa berilip, jazyqsyz qurban bolǵandardyń esimderin anyqtaý jumystary jalǵasýy tiis.
Aita keteiik, búgin, 31 mamyr – Qazaqstanda saiasi qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúni.
Bul kún 1997 jyly belgilengen. Jyl saiyn 31 mamyrda HH ǵasyrdyń 20–50 jyldaryndaǵy saiasi qýǵyn-súrgin men 1930-jyldardaǵy asharshylyq qurbandarynyń rýhyna taǵzym etiledi.