Qoǵam belsendisi, tarihshy Jumamurat Shámshi Qazaqstandaǵy jemqorlyq, jumysqa ornalasýdaǵy tanystyqtyń yqpaly jáne memlekettik qarjynyń jumsalýyna qatysty pikirin aitty. Ol bul máselelerdi "QASQA JOL" YouTube baǵdarlamasyna bergen suhbatynda kóterdi, dep habarlaidy ult.kz.
Tarihshynyń aitýynsha, eldegi aiyppul júiesi men memlekettik qyzmetkerlerdiń jaýapkershiligine qatysty suraq kóp. Ol sheneýnikterdiń halyq aldyndaǵy eseptiligine jáne biýdjet qarajatynyń qanshalyqty tiimdi jumsalatynyna kúmán keltirdi.
"Qazaqstan urlaý men jyrlaýdyń Otanyna ainalǵaly qai zaman? Attap bassań aiyppul, “Sergek” deimiz, basqa deimiz. Tipti politseilerge kúnine 10 adamǵa aiyppul salasyń dep tapsyrady eken desedi. Jyl aiaqtalyp keledi, joǵarydaǵy sheneýnikter jyldy aiaqtaidy, esep beredi, aqshanyń qaida jumsalǵanyn aitady. Biraq báribir meniń kóńilim tolmaidy, ortadan aqshany jep qalý, sheneýnikter tek baiyp ketýdi oilaidy", – dedi Jumamurat Shámshi.
Qoǵam belsendisi jumysqa qabyldaý kezinde adamnyń bilimi men kásibi daiyndyǵynan góri jeke bailanystary mańyzdy ról atqaratyny týraly máseleni de qozǵady. Onyń pikirinshe, mundai jaǵdai eńbek naryǵyndaǵy ádil básekege jáne azamattardyń teń múmkindikke ie bolýyna keri áser etedi.
Suhbat barysynda tarihi Otanyna oralǵan qazaqtardyń qoǵamǵa beiimdelýi, qujat rásimdeý men jumys tabý kezinde kezdesetin kedergiler de talqylandy.
Sonymen qatar Jumamurat Shámshi áleýmettik jelilerde koýchtar, blogerler men túrli keńes berýshilerdiń kóbeiýine toqtaldy. Áńgime barysynda olardyń qoǵamǵa yqpaly, adamdardyń mundai mamandarǵa ne sebepti jii júginetini jáne osy qubylystyń áleýmettik sebepteri sóz boldy.
Tarihshy eldegi júieli máselelerdi ashyq talqylap, memlekettik qyzmette jaýapkershilik pen ádildik qaǵidalaryn kúsheitýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
Jumamurat Shámshi kim?
Jumamurat Shámshi – qazaqstandyq tarihshy, tarih ǵylymdarynyń kandidaty, jýrnalist jáne qoǵam belsendisi. Ol birneshe jyl buryn Ózbekstannan Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan. Ǵalym qazaq halqynyń tarihy, ulttyq qundylyqtar, til jáne qoǵamdaǵy áleýmettik máseleler týraly pikir bildirip keledi.
Onyń tarihi-tanymdyq maqalalary 2011 jyldan beri aqparat quraldarynda jariialanyp júr. Atap aitqanda, Abai.kz portalynda Bazar jyraý Ońdasulynyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan zertteý maqalasy jaryq kórgen. Sondai-aq ol belgili ǵalym Aqseleý Seidimbektiń eńbegi men kózqarasyna qatysty jazba jariialaǵan
Jumamurat Shámshi qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi qozǵap, túrli aqparat quraldaryna suhbat beredi. Ásirese, "Qasqa Jol" YouTube arnasyndaǵy pikirleri arqyly kópshilikke tanylǵan. Tarihshy ulttyq ideologiia, qazaq tiliniń mártebesi jáne ziialy qaýymnyń qoǵamdaǵy jaýapkershiligi týraly jii sóz qozǵaidy. Ol 31 mamyr – saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine qatysty óz usynystaryn da aitqan.
Sonymen qatar Qazaqstandaǵy toi mádenieti men qoǵamdyq qundylyqtar jóninde pikir bildirgen. Qoǵam belsendisi memlekettik basqarý, jemqorlyq jáne áleýmettik ádildik máselelerin de ashyq talqylap júr.