Freedom Inside '26

Qazaqstan ónerkásiptik áleýetin arttyrýda: jańa zaýyttar, energetika jáne óńirlerge tartylǵan investitsiialar

Qazaqstan ónerkásiptik áleýetin arttyrýda: jańa zaýyttar, energetika jáne óńirlerge tartylǵan investitsiialar
stat.gov.kz

Qazaqstan ekonomikany ártaraptandyrý jáne sapaly investitsiialar tartý baǵytyn dáiekti túrde júzege asyryp keledi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jetekshiligimen elimizde óńdeýshi ónerkásip, jasyl energetika, farmatsevtika jáne zamanaýi infraqurylym qarqyndy damýda.

2026 jyly elimizdiń birneshe óńirinde iri ónerkásiptik jobalar iske qosyldy nemese maquldandy. Bul jobalar jańa jumys oryndaryn ashýǵa, eksporttyq áleýetti arttyrýǵa jáne eldiń tehnologiialyq damýyna serpin beredi.

Aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý jáne agrotehnologiialar

Pavlodar oblysynda quny 2 mlrd teńge bolatyn maily daqyldardy óńdeý zaýyty iske qosyldy. Kásiporyn jylyna 60 myń tonnaǵa deiin shikizat óńdep, 35 myń tonnaǵa deiin tazartylmaǵan kúnbaǵys maiyn óndire alady. Ónim ishki naryqqa da, eksportqa da jetkiziledi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda qytailyq XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD kompaniiasy taǵy bir iri mai óńdeý zaýytyn salýda. Jobaǵa 53 mlrd teńge investitsiia salynady. Kásiporynnyń óndiristik qýaty táýligine 1,4 myń tonnany quraidy. Zaýytty 2028 jyly iske qosý josparlanǵan, nátijesinde 150 jańa jumys orny ashylady.

Túrkistan oblysynda jylyna 500 danaǵa deiin agrodron óndiretin kásiporyn jumysyn bastady. Ushqyshsyz apparattar aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn óńdeýge arnalǵan jáne bir ushýda 5 gektarǵa deiin jerdi búrkei alady. Bolashaqta órt sóndirýge jáne júk tasymaldaýǵa arnalǵan drondar shyǵarý kózdelip otyr.

Farmatsevtika jáne biotehnologiialar

Úkimet Qaraǵandy oblysynda quny 42,5 mlrd teńge bolatyn farmatsevtikalyq keshendi salý jáne jańǵyrtý jobasyn maquldady. Kásiporynda onkologiialyq, aýtoimmýndyq jáne orfandyq aýrýlardy emdeýge arnalǵan dárilerdi qosa alǵanda, 74 ataýdaǵy preparattar, sondai-aq belsendi farmatsevtikalyq sýbstantsiialar men immýnobiologiialyq ónimder óndiriledi. Joba aiasynda shamamen 70 jumys orny qurylady.

Almaty oblysyndaǵy Alataý arnaiy ekonomikalyq aimaǵy aýmaǵynda quny 32,5 mlrd teńge bolatyn tolyq tsikldi biofarmatsevtikalyq keshen salý josparlanǵan. Jobany iske qosý 2031 jylǵa belgilengen. Zaýyt onkologiialyq jáne orfandyq aýrýlardy emdeýge arnalǵan dárilik zattardy qosa alǵanda, 20 ataýdaǵy preparat pen immýnobiologiialyq ónimder shyǵarady.

Energetika jáne jasyl tehnologiialar

Qazaqstandyq Baskan Irrigation kompaniiasy Jetisý oblysynda qýaty 30 MVt bolatyn Pokatilov sý elektr stantsiiasyn salýdy josparlap otyr. Nysandy paidalanýǵa berý 2028 jylǵa josparlanǵan. Joba aiasynda kólemi 80 mln tekshe metrge deiingi sý qoimasy salynyp, shamamen 32 myń gektar aýyl sharýashylyǵy jerin sýarýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar jyl saiyn shamamen 30 myń MVt·saǵat elektr energiiasy óndiriledi.

Túrkistan oblysynda quny 307 mln AQSh dollaryn quraityn kún elektr stantsiiasynyń qurylysy bastaldy. Jobany qytailyq China Energy Overseas Investment Co. Ltd. kompaniiasy Qazaq Green Power PLC jáne Samuryq-Energo qoldaýymen júzege asyrýda. Stantsiia 2027 jyly iske qosylǵannan keiin jylyna shamamen 674 mln kVt·saǵat elektr energiiasyn óndiretin bolady.

Metallýrgiia jáne taý-ken óndirisi

Eń aýqymdy jobalardyń biri – Pavlodar oblysynda singapýrlyq XINFA kompaniiasy júzege asyratyn aliýminii klasteri. Investitsiia kólemi – 15 mlrd AQSh dollary. Joba aiasynda boksitterdi tereń óńdeý arqyly jyl saiyn 4,8 mln tonna glinozem, 2,4 mln tonna elektrolittik aliýminii jáne 1,2 mln tonna tereń óńdelgen ónim shyǵarý josparlanǵan. Qurylys 2026 jyly bastalyp, alǵashqy kezeńi 2028 jyly iske qosylady. Joba shamamen 10 myń jumys ornyn qurady.

Qytailyq Sinolnvest Group Ltd. Qaraǵandy oblysyndaǵy temir keni ken ornyn igerýge kirisedi. Jobanyń qýaty jylyna 100 myń tonna ken óndirýge múmkindik beredi. Paidalaný merzimi 2027–2034 jyldarǵa josparlanǵan.

Aqtóbe qalasynda quny 100 mln AQSh dollaryn quraityn Eýraziialyq integratsiialanǵan jasyl mys ónerkásibi zaýytynyń qurylysy bastaldy. Joba qytailyq Beijing Jinvi Yuanfang Group jáne qazaqstandyq Phoenix Industrial Group kompaniialarynyń qatysýymen iske asyrylýda. Zaýyt mys synyqtarynan jylyna 25 myń tonnaǵa deiin tazartylǵan mys óndiredi. Kásiporyndy iske qosý 2027 jylǵa josparlanǵan. Ónim ishki naryqqa jáne Eýraziialyq ekonomikalyq odaq pen Eýropalyq Odaq elderine eksporttalady.

Týrizm jáne infraqurylym

Almaty SuperSki taý shańǵysy kýrortyn iske asyrýǵa Frantsiia, Kanada jáne AQSh kompaniialary tartyldy. Frantsýz tarapy 11 aspaly jol salady, kanadalyq kompaniialar injenerlik jobalaýmen ainalysady, al amerikalyq kompaniialar qurylysty basqarý men úilestirý jumystaryn júrgizedi. Kýrortty iske qosý 2028 jylǵa josparlanǵan.

Baký keme jasaý zaýyty bazasynda Qazmortransflot jáne Abu Dhabi Ports birlesken jobasy aiasynda Kaspii teńizinde jumys isteitin alǵashqy konteinerlik kemeniń qurylysy bastaldy. 2027 jyldyń sońyna deiin syiymdylyǵy 780 TEU bolatyn eki keme salý josparlanýda.

Jobalardyń el ekonomikasyna áseri

Atalǵan jobalardy iske asyrý Qazaqstanǵa:
•    myńdaǵan jańa jumys oryndaryn qurýǵa; 
•    qosylǵan quny joǵary óńdeýshi óndiristerdi damytýǵa; 
•    eksporttyq áleýetti arttyrýǵa; 
•    jasyl energetika men farmatsevtika salalaryn damytýǵa; 
•    óńirlerge iri sheteldik investitsiialar tartýǵa jáne olardyń áleýmettik-ekonomikalyq damýyn jedeldetýge múmkindik beredi. 

Joǵaryda atalǵan jobalardyń barlyǵy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ádiletti Qazaqstandy qurý jáne ekonomikany aýqymdy jańǵyrtý jónindegi dáiekti saiasatynyń naqty nátijesi bolyp tabylady.

Prezident ekonomikany ártaraptandyrý, óńdeýshi ónerkásipti damytý jáne sapaly sheteldik investitsiialar tartý mindetterin qoiǵan bolatyn. Búginde bul saiasat naqty nátijesin berýde: óńirlerde zamanaýi kásiporyndar ashylyp, myńdaǵan jumys oryndary qurylýda, eksporttyq áleýet artyp, eldiń ónerkásiptik derbestigi nyǵaiýda.

Metallýrgiia, farmatsevtika, jasyl energetika jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy iri jobalar Qazaqstannyń Prezident aiqyndaǵan baǵyt boiynsha joǵary tehnologiialyq, ártaraptandyrylǵan jáne básekege qabiletti ekonomika qurý jolynda nyq qadam jasap kele jatqanyn kórsetedi.