قازاقستان ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ جەنە ساپالى ينۆەستيتسييالار تارتۋ باعىتىن دەيەكتٸ تٷردە جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەتەكشٸلٸگٸمەن ەلٸمٸزدە ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپ, جاسىل ەنەرگەتيكا, فارماتسەۆتيكا جەنە زاماناۋي ينفراقۇرىلىم قارقىندى دامۋدا.
2026 جىلى ەلٸمٸزدٸڭ بٸرنەشە ٶڭٸرٸندە ٸرٸ ٶنەركەسٸپتٸك جوبالار ٸسكە قوسىلدى نەمەسە ماقۇلداندى. بۇل جوبالار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرۋعا جەنە ەلدٸڭ تەحنولوگييالىق دامۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ جەنە اگروتەحنولوگييالار
پاۆلودار وبلىسىندا قۇنى 2 ملرد تەڭگە بولاتىن مايلى داقىلداردى ٶڭدەۋ زاۋىتى ٸسكە قوسىلدى. كەسٸپورىن جىلىنا 60 مىڭ تونناعا دەيٸن شيكٸزات ٶڭدەپ, 35 مىڭ تونناعا دەيٸن تازارتىلماعان كٷنباعىس مايىن ٶندٸرە الادى. ٶنٸم ٸشكٸ نارىققا دا, ەكسپورتقا دا جەتكٸزٸلەدٸ.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا قىتايلىق XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD كومپانيياسى تاعى بٸر ٸرٸ ماي ٶڭدەۋ زاۋىتىن سالۋدا. جوباعا 53 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا سالىنادى. كەسٸپورىننىڭ ٶندٸرٸستٸك قۋاتى تەۋلٸگٸنە 1,4 مىڭ توننانى قۇرايدى. زاۋىتتى 2028 جىلى ٸسكە قوسۋ جوسپارلانعان, نەتيجەسٸندە 150 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
تٷركٸستان وبلىسىندا جىلىنا 500 داناعا دەيٸن اگرودرون ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىن جۇمىسىن باستادى. ۇشقىشسىز اپپاراتتار اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن ٶڭدەۋگە ارنالعان جەنە بٸر ۇشۋدا 5 گەكتارعا دەيٸن جەردٸ بٷركەي الادى. بولاشاقتا ٶرت سٶندٸرۋگە جەنە جٷك تاسىمالداۋعا ارنالعان دروندار شىعارۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
فارماتسەۆتيكا جەنە بيوتەحنولوگييالار
ٷكٸمەت قاراعاندى وبلىسىندا قۇنى 42,5 ملرد تەڭگە بولاتىن فارماتسەۆتيكالىق كەشەندٸ سالۋ جەنە جاڭعىرتۋ جوباسىن ماقۇلدادى. كەسٸپورىندا ونكولوگييالىق, اۋتويممۋندىق جەنە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان دەرٸلەردٸ قوسا العاندا, 74 اتاۋداعى پرەپاراتتار, سونداي-اق بەلسەندٸ فارماتسەۆتيكالىق سۋبستانتسييالار مەن يممۋنوبيولوگييالىق ٶنٸمدەر ٶندٸرٸلەدٸ. جوبا اياسىندا شامامەن 70 جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
الماتى وبلىسىنداعى الاتاۋ ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اۋماعىندا قۇنى 32,5 ملرد تەڭگە بولاتىن تولىق تسيكلدٸ بيوفارماتسەۆتيكالىق كەشەن سالۋ جوسپارلانعان. جوبانى ٸسكە قوسۋ 2031 جىلعا بەلگٸلەنگەن. زاۋىت ونكولوگييالىق جەنە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان دەرٸلٸك زاتتاردى قوسا العاندا, 20 اتاۋداعى پرەپارات پەن يممۋنوبيولوگييالىق ٶنٸمدەر شىعارادى.
ەنەرگەتيكا جەنە جاسىل تەحنولوگييالار
قازاقستاندىق Baskan Irrigation كومپانيياسى جەتٸسۋ وبلىسىندا قۋاتى 30 مۆت بولاتىن پوكاتيلوۆ سۋ ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان. جوبا اياسىندا كٶلەمٸ 80 ملن تەكشە مەترگە دەيٸنگٸ سۋ قويماسى سالىنىپ, شامامەن 32 مىڭ گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرٸن سۋارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار جىل سايىن شامامەن 30 مىڭ مۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگيياسى ٶندٸرٸلەدٸ.
تٷركٸستان وبلىسىندا قۇنى 307 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن كٷن ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانى قىتايلىق China Energy Overseas Investment Co. Ltd. كومپانيياسى Qazaq Green Power PLC جەنە سامۇرىق-ەنەرگو قولداۋىمەن جٷزەگە اسىرۋدا. ستانتسييا 2027 جىلى ٸسكە قوسىلعاننان كەيٸن جىلىنا شامامەن 674 ملن كۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرەتٸن بولادى.
مەتاللۋرگييا جەنە تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ
ەڭ اۋقىمدى جوبالاردىڭ بٸرٸ – پاۆلودار وبلىسىندا سينگاپۋرلىق XINFA كومپانيياسى جٷزەگە اسىراتىن اليۋمينيي كلاستەرٸ. ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ – 15 ملرد اقش دوللارى. جوبا اياسىندا بوكسيتتەردٸ تەرەڭ ٶڭدەۋ ارقىلى جىل سايىن 4,8 ملن توننا گلينوزەم, 2,4 ملن توننا ەلەكتروليتتٸك اليۋمينيي جەنە 1,2 ملن توننا تەرەڭ ٶڭدەلگەن ٶنٸم شىعارۋ جوسپارلانعان. قۇرىلىس 2026 جىلى باستالىپ, العاشقى كەزەڭٸ 2028 جىلى ٸسكە قوسىلادى. جوبا شامامەن 10 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرادى.
قىتايلىق Sinolnvest Group Ltd. قاراعاندى وبلىسىنداعى تەمٸر كەنٸ كەن ورنىن يگەرۋگە كٸرٸسەدٸ. جوبانىڭ قۋاتى جىلىنا 100 مىڭ توننا كەن ٶندٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. پايدالانۋ مەرزٸمٸ 2027–2034 جىلدارعا جوسپارلانعان.
اقتٶبە قالاسىندا قۇنى 100 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن ەۋرازييالىق ينتەگراتسييالانعان جاسىل مىس ٶنەركەسٸبٸ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبا قىتايلىق Beijing Jinvi Yuanfang Group جەنە قازاقستاندىق Phoenix Industrial Group كومپانييالارىنىڭ قاتىسۋىمەن ٸسكە اسىرىلۋدا. زاۋىت مىس سىنىقتارىنان جىلىنا 25 مىڭ تونناعا دەيٸن تازارتىلعان مىس ٶندٸرەدٸ. كەسٸپورىندى ٸسكە قوسۋ 2027 جىلعا جوسپارلانعان. ٶنٸم ٸشكٸ نارىققا جەنە ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق پەن ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸنە ەكسپورتتالادى.
تۋريزم جەنە ينفراقۇرىلىم
Almaty SuperSki تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىن ٸسكە اسىرۋعا فرانتسييا, كانادا جەنە اقش كومپانييالارى تارتىلدى. فرانتسۋز تاراپى 11 اسپالى جول سالادى, كانادالىق كومپانييالار ينجەنەرلٸك جوبالاۋمەن اينالىسادى, ال امەريكالىق كومپانييالار قۇرىلىستى باسقارۋ مەن ٷيلەستٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزەدٸ. كۋرورتتى ٸسكە قوسۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان.
باكۋ كەمە جاساۋ زاۋىتى بازاسىندا قازمورترانسفلوت جەنە Abu Dhabi Ports بٸرلەسكەن جوباسى اياسىندا كاسپيي تەڭٸزٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن العاشقى كونتەينەرلٸك كەمەنٸڭ قۇرىلىسى باستالدى. 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن سىيىمدىلىعى 780 TEU بولاتىن ەكٸ كەمە سالۋ جوسپارلانۋدا.
جوبالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا ەسەرٸ
اتالعان جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ قازاقستانعا:
• مىڭداعان جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا;
• قوسىلعان قۇنى جوعارى ٶڭدەۋشٸ ٶندٸرٸستەردٸ دامىتۋعا;
• ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرۋعا;
• جاسىل ەنەرگەتيكا مەن فارماتسەۆتيكا سالالارىن دامىتۋعا;
• ٶڭٸرلەرگە ٸرٸ شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار تارتۋعا جەنە ولاردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىن جەدەلدەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جوعارىدا اتالعان جوبالاردىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ جەنە ەكونوميكانى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ دەيەكتٸ ساياساتىنىڭ ناقتى نەتيجەسٸ بولىپ تابىلادى.
پرەزيدەنت ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ, ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ جەنە ساپالى شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار تارتۋ مٸندەتتەرٸن قويعان بولاتىن. بٷگٸندە بۇل ساياسات ناقتى نەتيجەسٸن بەرۋدە: ٶڭٸرلەردە زاماناۋي كەسٸپورىندار اشىلىپ, مىڭداعان جۇمىس ورىندارى قۇرىلۋدا, ەكسپورتتىق ەلەۋەت ارتىپ, ەلدٸڭ ٶنەركەسٸپتٸك دەربەستٸگٸ نىعايۋدا.
مەتاللۋرگييا, فارماتسەۆتيكا, جاسىل ەنەرگەتيكا جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ٸرٸ جوبالار قازاقستاننىڭ پرەزيدەنت ايقىنداعان باعىت بويىنشا جوعارى تەحنولوگييالىق, ەرتاراپتاندىرىلعان جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەكونوميكا قۇرۋ جولىندا نىق قادام جاساپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
