Qazaqstan álemde ajyrasý kórsetkishi boiynsha Maldiv araldarynan keiin ekinshi orynda tur degen aqparat shyndyqqa janaspaidy. Resmi statistikaǵa sáikes, elimizdegi ajyrasý deńgeii buǵan deiin aitylǵan kórsetkishten eki ese tómen. Bul týraly Energyprom.kz zertteýinde aitylǵan, dep habarlaidy ult.kz.
Jalǵan reiting qaidan shyqqan?
Qazaqstan ekinshi orynda degen aqparat alǵash ret 2023 jyldyń aqpanynda Norvegiianyń Advokatsmart zań firmasy jariialaǵan sholýda paida bolǵan. Keiin bul málimetti amerikalyq Petrelli Previtera zań firmasy men World Population Review saity da taratqan.
Alaida Qazaqstannyń Ulttyq statistika biýrosy bul derekterdiń shyndyqqa sáikes kelmeitinin málimdep, World Population Review saityna resmi hat joldaǵan.
Qazaqstanda ajyrasý sany qansha?
Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe:
- 2023 jyly – 40,2 myń ajyrasý tirkelgen;
- 2025 jyly – 45,7 myń neke buzylǵan. Bul bir jyl burynǵy kórsetkishten 12,7%-ǵa kóp;
- 2026 jyldyń alǵashqy alty aiynda – 22,5 myń ajyrasý tirkelgen. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 4,5%-ǵa joǵary.
Qazaqstan álemdik reitingte neshinshi orynda?
Zertteý avtorlary elderdi salystyrý kezinde halyqtyń jas ereksheligin eskergen. Sebebi jalpy ajyrasý koeffitsientin eseptegende balalar da halyq sanyna qosylady.
Sondyqtan 66 el boiynsha ajyrasý sany 15 jastan asqan ár 1000 adamǵa shaqqanda eseptelgen. Nátijesinde Qazaqstan 2,9 kórsetkishimen 14-orynǵa jaiǵasqan.
Ajyrasý deńgeii eń joǵary elder:
- Resei – 5,8;
- Moldova – 4,9;
- Grýziia – 4,7;
- Belarýs – 4,4.
Al Germaniiada bul kórsetkish 1,8, Italiiada 1,5 bolǵan.
Nekedegi áielder sanyna shaqqanda qandai kórsetkish shyǵady?
Zertteýde taǵy bir kórsetkish qarastyrylǵan. Ol – ár 1000 nekedegi áielge shaqqandaǵy ajyrasý sany.
2023 jyly Qazaqstanda bul kórsetkish 10,8 bolǵan. Salystyrý úshin:
- Resei – 21,1;
- Latviia – 15,3;
- AQSh – 14,4;
- Shvetsiia – 12,7;
- Finliandiia – 11,9;
- Germaniia – 7,3;
- Japoniia – 6,1.
Osy esep boiynsha Qazaqstannyń kórsetkishi Soltústik Eýropa men Baltyq jaǵalaýy elderiniń deńgeiine jaqyn.
Qai óńirlerde ajyrasý kóp?
2025 jylǵy málimet boiynsha, 15 jastan asqan ár 1000 adamǵa shaqqandaǵy ajyrasý kórsetkishi óńirler arasynda ártúrli bolǵan.
Eń joǵary kórsetkish:
- Qaraǵandy oblysy – 4,4;
- Pavlodar oblysy – 4,4;
- Soltústik Qazaqstan oblysy – 4,1.
Eń tómen kórsetkish:
- Túrkistan oblysy – 1,6;
- Almaty oblysy – 2,3;
- Shymkent – 2,7.
Al ajyrasýdyń absoliýttik sany boiynsha Almaty (5 myń) men Astana (4,2 myń) aldyńǵy orynda.
Resmi statistika neni qamtymaidy?
Aita keteiik, resmi esepke tek AHAT organdarynda tirkelgen nekeler men zańdy túrde buzylǵan nekeler kiredi.
2021 jylǵy halyq sanaǵy boiynsha, Qazaqstanda 460 myń áiel resmi tirkelmegen nekede turǵan. Mundai otbasylardyń ajyrasýy resmi statistikada kórsetilmeidi.
Osylaisha, Qazaqstan ajyrasý kórsetkishi boiynsha álemde ekinshi orynda emes. 66 eldi qamtyǵan salystyrýda 14-orynda tur.
