Elordada tuńǵysh ret! Shildeniń 27-30 aralyǵynda «Astana Operanyń» Úlken zaly sahnasynda ataqty Parij ulttyq opera teatrynyń balet trýppasy gastroldik sapar aiasynda óner kórsetpek. Eýropalyq balettiń jarqyn juldyzdary qazaqstandyq kórermenge Gala de Paris atty orasan zor baǵdarlama usynady. «Astana Opera» simfoniialyq orkestrine maestro Vladimir Lande (Resei – AQSh) jetekshilik etedi.
Gastrol QR Mádeniet jáne sport ministrliginiń qoldaýymen Astananyń 20 jyldyǵy aiasynda ótpek. Sondai-aq týrne Parij ulttyq operasynyń 350 jyldyǵyna orailastyrylǵan.
Paris Opéra Ballet – XIV Liýdovik patshanyń 1661 jyly Koroldik bi akademiiasy retinde negizin qalaǵan Parij operasynyń resmi ulttyq balet trýppasy. Búginde ujymnyń quramynda 150-den astam ártis bar, Parij ulttyq opera teatrynyń kórkemdik jetekshisi – Oreli Diýpon. Jyl ishinde trýppa 180-nen astam óner kórsetedi, olardyń árqaisysy asqaq ónerdiń shynaiy meiramy bolyp tabylady.
Aita keter bolsaq, ár jyldary balet trýppasy Mariia Taloni, Djordj Balanchin, Serj Lifar, Moris Bejar, Rolan Peti, Rýdolf Nýreev, Siril Atanasov, Silvi Gillem, Anjelen Preljokaj jáne ózge de uly esimdermen tyǵyz bailanysta atalǵan. «Astana Opera» balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi, Reseidiń Halyq ártisi Altynai Asylmuratova 90-jyldary áigili sahnada R.Nýreevtiń qoiylymdaryndaǵy basty partiialarda jarqyraǵan edi. Álemge tanymal prima L.Minkýstyń «Baiaderka» baletinde Nikiianyń rólin oryndap, P.Chaikovskiidiń «Aqqý kóli» baletindegi Odetta men Odiliianyń beinelerin somdady.
Osy jazda úzdik frantsýz ártisteri elorda turǵyndary men qala qonaqtaryna esten ketpes kóńil-kúi syilamaq. Erekshe áserge toly Gala de Paris baǵdarlamasy álemdegi kóne ulttyq trýppanyń etýaldary, jetekshi solisteri, solister men kordebalet ártisteriniń basyn biriktirmek. «Astana Operanyń» Úlken zaly sahnasyna Letitsiia Piýjol, Se Yn Pak, Fransýa Aliý, Mark Moro, Pablo Legasa, Aksel Magliano, Kamil Bon, Tomas Dokir, Ameli Joanides, Nais Diýbosk, Isaak Lopes Gomes, Marion Gote, Viktýar Anketil, Adel Belem, Jozef Omer, Djek Gaztoýt shyǵyp, óner kórsetedi.
Parij ulttyq operasy balet trýppasynyń biregei kontserttik baǵdarlamasy Mariýs Petipa boiynsha V.Shaieniń qoiylymyndaǵy (mýzyka avtory A.Glazýnov) qanyq ári áserli «Raimonda» baletiniń úzindisimen ashylady. Ortaǵasyrdaǵy rytsarlyq ańyzǵa negizdelgen balet sulý Raimonda, onyń kúieý jigiti – rytsar-kiresker Jan de Brien men saratsin Abderahman jaily baiandaidy.
Keshti T.Goteniń attas óleńiniń jelisimen K.M. fon Veberdiń mýzykasyna qoiylǵan M.Fokinnyń «Raýshan gúliniń elesi» baletinen romatikalyq pa-de-de jalǵastyrmaq. Bi qozǵalysy shyrmalyp ósip, gúldegen raýshannyń ikemine negizdelgen.
Sonymen qatar ónersúier qaýym nazaryna 1949 jyly Parij operasynda D.Oberdiń mýzykasyna V.Gzovskiimen qoiylǵan Gran-pa klassik usynylady. Balet óneriniń eń súiikti jaýharlarynyń biri kórermendi óziniń rettiligimen, dene turysynyń tolyqtyǵymen, shyńdalǵan tehnikasymen, ártistik sheberligimen, sondai-aq naǵyz frantsýzdyq úlgidegi jeńildigimen, tapqyrlyǵymen tánti etedi.
«Manfred» horeografiiasyn Parij balet trýppasyna arnap P.Chaikovskiidiń mýzykasyna R.Nýreev jasady. Siýjetke lord Dj.G.Baironnyń dramalyq poemasy negiz boldy. Osy baletke arqaý bolǵan oqiǵalar Baironnyń óz ómirinen alynǵan.
R.Drigonyń óńdeýindegi A.Adannyń mýzykasyna M.Petipa boiynsha S.Bertonyń qoiylymyndaǵy ataqty «Korsar» klassikalyq baletindegi tańǵalarlyq pa-de-de túrli el kórermenderiniń kóńilinen erekshe oryn alǵan.
F.Mendelsonnyń mi minor or.64 orkestrmen skripkaǵa arnalǵan kontsertiniń mýzykasyna qoiylǵan S.Bertonyń tańdaýly «Renessans» baletimen ekinshi bólimniń shymyldyǵy ashylady. Búgingi tańda jasalǵan klassikalyq stildegi qoiylym parij opera teatry ártisteriniń darynyn asha túsedi. Biregei ári sándi kostiýmderdi áigili frantsýz modeleri, Balmen sán úiiniń kreativti direktory Olive Rýsten jasady.
«Ólim aldyndaǵy aqqý» solosy K.Sen-Sanstyń «Janýarlar karnavaly» siýitasynan alynǵan «Aqqý» pesasynyń mýzykasyna M.Fokinmen qoiyldy. Aqqýdyń názik beinesi ómir úshin kúres nyshanyna ainalady, seziminiń shynaiylyǵy ári kúshtiligimen ol jer betindegi barsha jannyń júrekterin tebirentedi.
Kesh barlyq ártisterdiń qatysýymen oryndalatyn K.Chernidiń «Etiýd» mýzykasymen aiaqtalady. Trýppa kúrdeli bi qimyldary, romantikalyq lirikamen qatar klassikalyq aibyndylyq, áserli sekirýler men pirýetterdi ortaǵa salady. Solister klassikalyq balettiń ásemdigi men qýattylyǵyn, joǵary deńgeidegi óner kórsetýdiń shattyǵy men tolǵanysyn júrekterge jetkize bilýi tiis.
Ártister frantsýz balet mektebinde tarihi turǵydan qalyptasqan XIV Liýdovikten bastap qazirgi zamanǵa deiingi, Versaldan Garne Operasyna deiingi ejelgi bi óneri dástúrin jalǵastyrýshylar bolyp tabylady. Parij ulttyq operasy trýppasynyń kúsh-jigeri men qulshynysy asqaq ónerdi baǵalaýshy elordalyq qaýymnyń jadynda máńgilikke saqtalyp qalary anyq.
Joba «Qazaq áýenderi» qoǵamymen birge júzege asyrylady.
Bastalýy saǵat 19:00-de.
