Buryn orystildi tarihi toptarda posttar jazyp júrgenimde ol jerde biraz oqyrmandarym ol posttardy japatarmaǵai talap alyp ketip jatatyn. Men ol toptarda qazaq tarihyndaǵy kóptegen el bilmeitin derekterdi salyp taldap otyratynmyn. Sony oqyp álgi oqyrmandarym kádimgidei ájeptáýir marqaiyp, rýhtanyp qalatyn. Qazekeńniń asqaq tarihynan syr shertsek, sol jandaryna maidai jaǵatyn edi. Sol kezde birshama dostar taptym.
Keiin men tolyq qazaq tiline kóship, bergi betke aýyp ketkesin, olar meniń qazaqshamdy túsinińkiremei kómeskilenip qala berdi. Olardyń jandary qazaq bolǵanymen tilderi bóten bolǵasyn olarǵa ras qiyn eken, sony túsindim, til degen úlken rýhani shekara eken jalpy, ony da túsindim.
Jalpy, bizdiń orystildi qandastarymyz qazir óte qiyn jaǵdaida qalyp otyr. Ony bulardyń birazy pańdanyp moiyndaǵysy kelmeidi, biraq sanalylary buny túsindi. Ózderiniń ia orys ia qazaq emes ekendigin olardyń kóbi ishtei biledi jáne onyń ústine biz de "til", "til" dep talapty kúsheitip tópelep áketip baramyz. Sońǵy kezde aramyz qatty ashylyp ketti. Bizdiń eki túrli halyq ekenimiz aidai anyq bola bastady. Men tipti osy áleýmettik jelide eki jaqtan jaýyqqan qatty sózder oqimyn.
Menińshe, osy jerde memleketimizdiń dińgegi - qazaqtildi qazaqtar qatty oilanýy kerek. Olardyń aldynda "biz osy ózgetildi baýyrlarymyzǵa qol sozyp olardy baýyrǵa basamyz ba, álde keýdesinen iterip keri qýamyz ba" degen tańdaý tur jáne bul tańdaýdyń taǵdyryn "kamera ustaǵan til janashyrlary" emes qazaqtyń ózi sheshkenin qalar edim.
Bul máselege strategiialyq turǵydan qarasaq ainalamyz tolǵan dushpan, qytai - orysy saida, arabqa eltigender de óz ishimizde yrǵyn, basqa da ideialyq adasqan qazaq kóp. Endi osylardyń sapyna taǵy da bir jaý legin qosamyz ba, osy qalai bolady?
Baiaǵyda amerikalyq qaranásildi halyqtyń uly oishyly aǵartýshysy Býker Ti Vashington óz qara halqyn aǵartamyn dep júrip shashy aǵaryp bylai degen eken "shirkin, bizdiń qara halyqqa aq tústi baýyrlar kómek qolyn sozsa bul qandai igilik bolar edi, aqnásildilerdiń aldynda bizge qarasty tek eki ǵana tańdaý tur, onyń biri - aq bilektiń bizge járdemshi bop sozylýy, nemese bizdi keri quzǵa itermeleýi" degen eken. Amerikandyqtar uly halyq qoi, olar óz qatelerin túsinip aqyr aiaǵy qarataban afroamerikandyqty baýyryna basý úshin kóp is tyndyrdy, tyndyryp ta keledi, olardan prezident te qoidy. Bular túbi osy betterimen bir halyq bolady, oǵan kúmánim joq.
Al bizdiń qazekeń ózgetildi baýyrynyń taǵdyryn osylai parasatyna salyp sheshe ala ma eken, bunyń aqyry qalai bolady, biz túbi eki jarty bir bútin bir halyq bop qalyptasa alamyz ba, analardan biz túbi tolyqqandy qazaq jasai alamyz ba álde bizdiń aǵaiyndar júikesi syr berip kúnderdiń kúninde "orysyńa ket" dep tońq ete qalyp óre túregele me? Bundai shalt qimyldyń arty eshqandai jaqsylyqpen aiaqtalmaityny da belgili.
Taǵy bir qosarym, Jazira arap elderinde, araptar islamnyń shiǵa tarmaǵyn ustanatyn sheiit araptardy ózderiniń dini, ideologiialyq, ulttyq, mádeni salalaryndaǵy jaýapty oryndarǵa, kúlli araptyń taǵdyryn sheshetin jaýapty isterge jolatpaidy eken, bul araptar, anaý qany arap bolǵanymen senimi bólek baýyrlaryna ishtei senbeitin bolar...
Sizderge qaidam, al maǵan araptyń osy mysaly unaidy. Baýyrdyń aty baýyrmen, biraq orystildi qandastarymyzǵa ulttyq máselelerge qatysty salalardy amanattap, jalpy qazaq taǵdyryn ustatýǵa bolmaidy, men de senbeimin.
Oljas Ábildiń feisbýktegi jazbasynan
