بۇرىن ورىستٸلدٸ تاريحي توپتاردا پوستتار جازىپ جٷرگەنٸمدە ول جەردە بٸراز وقىرماندارىم ول پوستتاردى جاپاتارماعاي تالاپ الىپ كەتٸپ جاتاتىن. مەن ول توپتاردا قازاق تاريحىنداعى كٶپتەگەن ەل بٸلمەيتٸن دەرەكتەردٸ سالىپ تالداپ وتىراتىنمىن. سونى وقىپ ەلگٸ وقىرماندارىم كەدٸمگٸدەي ەجەپتەۋٸر مارقايىپ, رۋھتانىپ قالاتىن. قازەكەڭنٸڭ اسقاق تاريحىنان سىر شەرتسەك, سول جاندارىنا مايداي جاعاتىن ەدٸ. سول كەزدە بٸرشاما دوستار تاپتىم.
كەيٸن مەن تولىق قازاق تٸلٸنە كٶشٸپ, بەرگٸ بەتكە اۋىپ كەتكەسٸن, ولار مەنٸڭ قازاقشامدى تٷسٸنٸڭكٸرەمەي كٶمەسكٸلەنٸپ قالا بەردٸ. ولاردىڭ جاندارى قازاق بولعانىمەن تٸلدەرٸ بٶتەن بولعاسىن ولارعا راس قيىن ەكەن, سونى تٷسٸندٸم, تٸل دەگەن ٷلكەن رۋھاني شەكارا ەكەن جالپى, ونى دا تٷسٸندٸم.
جالپى, بٸزدٸڭ ورىستٸلدٸ قانداستارىمىز قازٸر ٶتە قيىن جاعدايدا قالىپ وتىر. ونى بۇلاردىڭ بٸرازى پاڭدانىپ مويىنداعىسى كەلمەيدٸ, بٸراق سانالىلارى بۇنى تٷسٸندٸ. ٶزدەرٸنٸڭ يا ورىس يا قازاق ەمەس ەكەندٸگٸن ولاردىڭ كٶبٸ ٸشتەي بٸلەدٸ جەنە ونىڭ ٷستٸنە بٸز دە "تٸل", "تٸل" دەپ تالاپتى كٷشەيتٸپ تٶپەلەپ ەكەتٸپ بارامىز. سوڭعى كەزدە ارامىز قاتتى اشىلىپ كەتتٸ. بٸزدٸڭ ەكٸ تٷرلٸ حالىق ەكەنٸمٸز ايداي انىق بولا باستادى. مەن تٸپتٸ وسى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ەكٸ جاقتان جاۋىققان قاتتى سٶزدەر وقيمىن.
مەنٸڭشە, وسى جەردە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ دٸڭگەگٸ - قازاقتٸلدٸ قازاقتار قاتتى ويلانۋى كەرەك. ولاردىڭ الدىندا "بٸز وسى ٶزگەتٸلدٸ باۋىرلارىمىزعا قول سوزىپ ولاردى باۋىرعا باسامىز با, ەلدە كەۋدەسٸنەن يتەرٸپ كەرٸ قۋامىز با" دەگەن تاڭداۋ تۇر جەنە بۇل تاڭداۋدىڭ تاعدىرىن "كامەرا ۇستاعان تٸل جاناشىرلارى" ەمەس قازاقتىڭ ٶزٸ شەشكەنٸن قالار ەدٸم.
بۇل مەسەلەگە ستراتەگييالىق تۇرعىدان قاراساق اينالامىز تولعان دۇشپان, قىتاي - ورىسى سايدا, ارابقا ەلتٸگەندەر دە ٶز ٸشٸمٸزدە ىرعىن, باسقا دا يدەيالىق اداسقان قازاق كٶپ. ەندٸ وسىلاردىڭ ساپىنا تاعى دا بٸر جاۋ لەگٸن قوسامىز با, وسى قالاي بولادى?
باياعىدا امەريكالىق قارانەسٸلدٸ حالىقتىڭ ۇلى ويشىلى اعارتۋشىسى بۋكەر تي ۆاشينگتون ٶز قارا حالقىن اعارتامىن دەپ جٷرٸپ شاشى اعارىپ بىلاي دەگەن ەكەن "شٸركٸن, بٸزدٸڭ قارا حالىققا اق تٷستٸ باۋىرلار كٶمەك قولىن سوزسا بۇل قانداي يگٸلٸك بولار ەدٸ, اقنەسٸلدٸلەردٸڭ الدىندا بٸزگە قاراستى تەك ەكٸ عانا تاڭداۋ تۇر, ونىڭ بٸرٸ - اق بٸلەكتٸڭ بٸزگە جەردەمشٸ بوپ سوزىلۋى, نەمەسە بٸزدٸ كەرٸ قۇزعا يتەرمەلەۋٸ" دەگەن ەكەن. امەريكاندىقتار ۇلى حالىق قوي, ولار ٶز قاتەلەرٸن تٷسٸنٸپ اقىر اياعى قاراتابان افروامەريكاندىقتى باۋىرىنا باسۋ ٷشٸن كٶپ ٸس تىندىردى, تىندىرىپ تا كەلەدٸ, ولاردان پرەزيدەنت تە قويدى. بۇلار تٷبٸ وسى بەتتەرٸمەن بٸر حالىق بولادى, وعان كٷمەنٸم جوق.
ال بٸزدٸڭ قازەكەڭ ٶزگەتٸلدٸ باۋىرىنىڭ تاعدىرىن وسىلاي پاراساتىنا سالىپ شەشە الا ما ەكەن, بۇنىڭ اقىرى قالاي بولادى, بٸز تٷبٸ ەكٸ جارتى بٸر بٷتٸن بٸر حالىق بوپ قالىپتاسا الامىز با, انالاردان بٸز تٷبٸ تولىققاندى قازاق جاساي الامىز با ەلدە بٸزدٸڭ اعايىندار جٷيكەسٸ سىر بەرٸپ كٷندەردٸڭ كٷنٸندە "ورىسىڭا كەت" دەپ توڭق ەتە قالىپ ٶرە تٷرەگەلە مە? بۇنداي شالت قيمىلدىڭ ارتى ەشقانداي جاقسىلىقپەن اياقتالمايتىنى دا بەلگٸلٸ.
تاعى بٸر قوسارىم, جازيرا اراپ ەلدەرٸندە, اراپتار يسلامنىڭ شيعا تارماعىن ۇستاناتىن شەيٸت اراپتاردى ٶزدەرٸنٸڭ دٸني, يدەولوگييالىق, ۇلتتىق, مەدەني سالالارىنداعى جاۋاپتى ورىندارعا, كٷللٸ اراپتىڭ تاعدىرىن شەشەتٸن جاۋاپتى ٸستەرگە جولاتپايدى ەكەن, بۇل اراپتار, اناۋ قانى اراپ بولعانىمەن سەنٸمٸ بٶلەك باۋىرلارىنا ٸشتەي سەنبەيتٸن بولار...
سٸزدەرگە قايدام, ال ماعان اراپتىڭ وسى مىسالى ۇنايدى. باۋىردىڭ اتى باۋىرمەن, بٸراق ورىستٸلدٸ قانداستارىمىزعا ۇلتتىق مەسەلەلەرگە قاتىستى سالالاردى اماناتتاپ, جالپى قازاق تاعدىرىن ۇستاتۋعا بولمايدى, مەن دە سەنبەيمٸن.
ولجاس ەبٸلدٸڭ فەيسبۋكتەگٸ جازباسىنان
