Onlain nesieni kimder ala almaidy: Jańa talap ne úshin engizildi?

Onlain nesieni kimder ala almaidy: Jańa talap ne úshin engizildi?
Foto: freepik

Qazaqstanda qarjylyq alaiaqtyqpen kúresti kúsheitý maqsatynda zeinetkerlerge qatysty mańyzdy ózgeris engizilmek. Endi zeinet jasyndaǵy azamattar onlain túrde nesie rásimdei almaidy. Bul týraly Ulttyq bank tóraǵasy Timýr Súleimenov brifing barysynda málimdedi, dep habarlaidy ult.kz.

Onyń aitýynsha, jańa talaptyń basty maqsaty – egde jastaǵy azamattardy internet jáne telefon arqyly jasalatyn alaiaqtyqtan qorǵaý. Sońǵy jyldary ózin bank qyzmetkeri, politsiia nemese quqyq qorǵaý organy retinde tanystyryp, adamdardy nesie alýǵa májbúrleitin qylmystyq shemalar kúrt kóbeidi. Mundai jaǵdailardyń qurbany kóbine zeinetkerler bolyp jatady.

Timýr Súleimenovtiń sózinshe, endi egde jastaǵy azamattar nesie alý úshin mindetti túrde bank bólimshesine ózderi kelýi tiis.

«Egde jastaǵy azamattar, ásirese zeinetkerler nemese zeinet jasyna taiaǵan adamdar nesie alý úshin mindetti túrde bank bólimshesine jeke kelýi kerek. Bul jerde jaýapkershilik bank menedjerine júkteledi. Eger ol adamnyń alaiaqtardyń yqpalynda bolýy múmkin ekenin baiqasa, nesie ne úshin qajet ekenin suraidy. Al klient “maǵan bireý habarlasyp, nesie alýdy aitty” dese, bank mundai jaǵdaida nesieni bermeýge mindetti», – dedi Ulttyq bank tóraǵasy.

Nelikten mundai sheshim qabyldandy?

Sońǵy birneshe jylda Qazaqstanda telefon arqyly jasalatyn qarjylyq alaiaqtyqtyń jańa túrleri keńinen taraldy. Qaskóiler azamattarǵa bank qyzmetkeri, Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń, politsiianyń nemese prokýratýranyń qyzmetkeri retinde habarlasyp, olardyń atyna zańsyz nesie rásimdelip jatqanyn nemese aqshasy qaýipte ekenin aitady.

Odan keiin jábirlenýshini «aqshany saqtaý», «alaiaqtardy ustaýǵa kómektesý» nemese «qaýipsiz shotqa aýdarý» degen jeleýmen óz atyna nesie rásimdeýge kóndiredi. Kóp jaǵdaida mundai psihologiialyq qysymǵa egde jastaǵy adamdar tezirek senip qalyp, milliondaǵan teńge kóleminde shyǵynǵa ushyraidy.

Ulttyq banktiń pikirinshe, adamdy bank bólimshesine jeke shaqyrý arqyly onyń jaǵdaiyn baǵalaýǵa múmkindik týady. Bank qyzmetkeri klienttiń mazasyzdanyp turǵanyn, bireýmen telefon arqyly sóilesip turǵanyn nemese úshinshi tulǵanyń nusqaýyn oryndap jatqanyn baiqasa, qosymsha suraqtar qoiyp, nesieni rásimdeýdi toqtata alady.

Jaýapkershilik bank qyzmetkerlerine júkteledi

Jańa talap boiynsha bank menedjerleri klienttiń nesie alý maqsatyn naqtylaýy tiis. Eger azamattyń áreketinen kúmándi belgiler baiqalsa nemese onyń alaiaqtardyń yqpalynda ekenine kúdik týsa, bank nesie berýden bas tartýǵa mindetti bolady.

Iaǵni, buryn nesie rásimdeý kóbine avtomattandyrylǵan júieler arqyly júzege assa, endi zeinetkerlerge qatysty adam faktoryna erekshe mán beriledi. Bul qarjy uiymdarynyń áleýmettik jaýapkershiligin de arttyrady.

Talaptyń oryndalýyn kim baqylaidy?

Ulttyq bank tóraǵasynyń aitýynsha, bul talaptardyń oryndalýyn Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi baqylaidy.

Agenttik bankterge josparly jáne jospardan tys tekserýler júrgizip, jańa normalardyń qalai oryndalyp jatqanyn qadaǵalaidy. Eger qarjy uiymdary talaptardy saqtamasa nemese zań buzýshylyqtarǵa jol berse, tiisti sharalar qoldanylýy múmkin.

Onlain nesiege qoiylatyn talaptar kúsheiip keledi

Sońǵy jyldary memleket tsifrlyq qarjy qyzmetterin damytýymen qatar, alaiaqtyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan birneshe jańa tetik engizip jatyr.

Máselen, azamattar elektrondyq úkimet portaly arqyly óz atyna nesie rásimdeýge ýaqytsha tyiym sala alady. Bul qyzmet ózin qarjylyq alaiaqtardan qorǵaýdyń tiimdi tásilderiniń biri sanalady.

Sonymen qatar bankter kúmándi operatsiialardy anyqtaityn jasandy intellekt júielerin engizip, biometriialyq sáikestendirýdi kúsheitip jatyr. Keibir qarjy uiymdary iri kólemdegi aýdarymdar kezinde klientpen qosymsha bailanysyp, operatsiianyń qaýipsizdigine kóz jetkizedi.

Sarapshylar ne deidi?

Qarjy salasynyń mamandary bul sheshimdi qoldaidy. Olardyń aitýynsha, onlain nesie rásimdeýdiń qarapaiym bolýy tsifrlyq alaiaqtardyń jumysyn jeńildetip jibergen.

Ásirese egde jastaǵy azamattar psihologiialyq qysymǵa jii ushyraidy. Alaiaqtar ózderin memlekettik organnyń qyzmetkeri retinde tanystyryp, adamdy qorqytý arqyly birneshe minýt ishinde úlken kólemde nesie rásimdetip úlgeredi.

Al bank bólimshesine baryp, menedjermen betpe-bet sóilesý mundai shemalardyń jolyn kesýge múmkindik beredi. Mamandardyń pikirinshe, bul talap barlyq máseleni tolyq sheshpese de, qarjylyq alaiaqtyq qurbandarynyń sanyn aitarlyqtai azaitýy múmkin.

Azamattarǵa qandai keńes beriledi?

Mamandar eshbir memlekettik organ nemese bank qyzmetkeri telefon arqyly nesie rásimdeýdi talap etpeitinin eskertedi.

Eger belgisiz adam ózin bank nemese quqyq qorǵaý organynyń qyzmetkeri retinde tanystyryp, nesie alyp nemese aqshany basqa shotqa aýdarýdy surasa, áńgimeni dereý toqtatyp, bankke nemese quqyq qorǵaý organdaryna ózińiz habarlasqan durys.

Sondai-aq azamattarǵa óz atyna nesie rásimdeýge erikti túrde tyiym salý qyzmetin paidalaný, bank qosymshalaryndaǵy qaýipsizdik parametrlerin qosý jáne jeke derekterin bógde adamdarǵa bermeý usynylady.

Jańa talaptyń basty maqsaty – zeinetkerlerdiń qarjysyn qorǵap, olardy internet jáne telefon arqyly áreket etetin alaiaqtardyń qurbany bolýdan saqtaý. Sarapshylardyń pikirinshe, mundai ózgeris azamattardyń qarjylyq qaýipsizdigin kúsheitip qana qoimai, bankterdiń de klientter aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyra túsedi.