QR Májilisiniń jalpy otyrysynda tómengi palata spikeri Nurlan Nyǵmatýlin jyl saiyn áleýmettik zertteýler men konsaltingtik qyzmetke bólinetin qarajatty tekserýdi surady, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan tilshisi.
Májilistiń jalpy otyrysynda Nurlan Nyǵmatýlin áleýmettik zertteýlerge qyrýar qarjy jumsap otyrǵan bilim jáne ǵylym ministrligin synǵa aldy.
"Erlan Kenjeǵaliuly (bilim ministri – avtor eskertp.), jaýapty apatty mektepterden bastaǵan ekensiz. Men sizderdiń bul baǵytta qalai jumys istep jatqanyńyzdy aitaiyn. Qazaqstanda búginde 45 apatty mektep jumys isteýin jalǵastyrýda, 127 mektep áli úsh aýysymdyq. Bul bir. Ekinshisi, bizge shynymen de osy áleýmettik zertteýler men konsaltingtik qyzmetterdiń basyn ashyp alý kerek. Qarańyzdar, 2018 jylǵa arnalǵan biýdjette áleýmettik zertteýler júrgizýge 17 memlekettik organmen 7,2 mlrd teńge qarastyrylǵan. Búgingi naqtylanǵan biýdjette taǵy sol áleýmettik zertteýlerge qosymsha 3,3 mlrd teńge kózdelip otyr. Biz árine mundai zertteýlerdi ótkizýge qarsy emespiz, múmkin bul qajet te shyǵar. Jańa siz óz argýmentterińizdi keltirýge tyrystyńyz. Biraq, osy tusta keibir kórsetkishter men faktilerge nazar aýdarǵym keledi. Máselen, biýdjette múgedekterdi kútip-baǵatyn adamdarǵa tólenetin járdemaqyǵa respýblikalyq biýdjette 2,7 mlrd teńge qarastyrylǵan. Ishki ister ministrligine ótken sý tasqynyna bailanysty biýdjetti naqtylaý kezinde 1,6 mlrd teńge bólinip jatyr. Qalai sonda, áleýmettik zertteýler salasynda sý tasqynyna qaraǵanda shuǵyl tótenshe jaǵdai qalyptasty ma?", — dep ashýlandy spiker.
Nyǵmatýlin bilim ministrligine ótken jyly dál osy áleýmettik zertteýlerge bólingen somany mysalǵa keltirdi.
"Jańa depýtat Jumadildaeva atap ótti, áleýmettik zertteýlerge bólingen 460 mln teńgege qosymsha 800 mln teńge alýdy josparlap otyrsyzdar. Sonda jalpy biylǵy jylǵa 1,3 mlrd teńge bólinbek. Áriptester, qarańyzdar. Bul qalai jasalady? Ótken jyldyń biýdjetin alaiyq. Dál osy ministrlikte áleýmettik zertteýlerge dál osyndai 1,3 mlrd teńge qarastyrylǵan. Aldymen 770 mln teńge bólinipti, naqtylaý kezinde taǵy 540 mln teńge qosylǵan. Sonda sizder jyl saiyn áleýmettik zertteýlerge milliard teńge jumsaýdy josparǵa ainaldyryp aldyńyzdar ma? Árine, eger osy zertteýlerdi kórip, baǵalap, qoldansaq jaqsy ǵoi. Ókinishke qarai, ol da joq. Máselen, mynadai zertteý "ekspertno analiticheskoe soprovojdenie realizatsii nekotoryh mer gosýdarstvennoi komýnikativnoi politiki v ýsloviiah protsessa modernizatsii v ramkah sovremennogo Kazahstana". Bul zertteý bilim júiesindegi qandai problemany sheshpek sonda? Taǵy úlken suraq. Biraq osy zertteý jumysyna qyrýar qarjy surap otyrsyzdar. Mundai mysaldardy bilim ministrliginen ǵana emes, jiti teksersek, basqa da memlekettik organdardan tabýǵa bolady", — dedi Nyǵmatýlin.
Májilis tóraǵasy osy oraida Esep komitetine ótinish aitty.
"Kelesi joly parlamentke respýblikalyq biýdjet boiynsha esep berýge kelgende, áleýmettik zertteýler men konsaltingtik qyzmetterge bólinetin biýdjet qarajatyn tekserýdi ótinemiz. Bul soma jyldan-jylǵa ósip otyrǵanyn kórip otyrmyz. Nazar aýdarýdy talap etemiz. Eger osyndai bassyzdyq bolsa, memlekettik organdardyń basshylarynan jaýabyn suraiyq. Ár jyl saiyn osyndai zertteýlerge milliardtaǵan qarjy qurtý josparǵa ainaldy ma?", — dedi ol.
