Beisenbide Úkimet úiinde Premer-Ministr Álihan Smaiylov ortalyq memlekettik organdar men oblys ákimdikteri basshylyǵynyń qatysýymen áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy máseleleri boiynsha keńes ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Saýda jáne integratsiia birinshi vitse-ministri Arman Shaqqaliev osy jyldyń 10 aiynda azyq-túlik infliatsiiasy 20,5%-ǵa jetkenin habarlady. Ótken aidyń qorytyndysy boiynsha áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń ósýi 0,8%-dy qurady. Atap aitqanda, jumyrtqa 7,6%-ǵa, un 3,9%-ǵa, kúrish 3%-ǵa, sút 2,2%-ǵa qymbattady. Sonymen qatar bir apta ishinde sábiz (0,8%), kartop (0,6%), qant jáne qyryqqabat (0,1%) quny tómendegen.
Azyq-túlik ónimderiniń kólemine baǵany turaqtandyrý úshin astyqty, jemshóp bazasyn jáne kúnbaǵys maiyn arzandatý máselesi josparlanyp otyr. Onyń aitýynsha, bul rette jumyrtqa, ósimdik maiy, kúrish siiaqty jekelegen taýar pozitsiialary boiynsha naryq sýbektileriniń josyqsyz áreketteri baiqalady.
«Abai oblysyna barǵan kezde Semeiden 200 shaqyrym jerde ornalasqan qus fabrikalary jumyrtqany ondyǵyna 360-380 teńgeden satqan, al sońǵy satyp alýshyǵa ol 600 teńgeden ótkizilgeni anyqtaldy. Osyǵan bailanysty monopoliiaǵa qarsy áreket etýdiń shuǵyl sharalaryn qabyldaý qajet. Sonymen qatar sońǵy kezderi baspasózde jekelegen taýar óndirýshilerdiń aldaǵy ýaqytta baǵanyń kóteriletini týraly málimdemeleri jariialanýda. Bul rette tiisti túrde áreket etý qajet», — dedi Arman Shaqqaliev.
Aýyl sharýashylyǵy ministri Erbol Qarashókeev qyzanaq, qiiar jáne jumyrtqa baǵasynyń ósý sebepterin taldaý qorytyndylary, sondai-aq olardyń baǵasyn turaqtandyrý jónindegi yqtimal sharalar týraly baiandady. Ol keibir taýar óndirýshiler memlekettik sýbsidiialaý kólemin ulǵaitýdy suraitynyn atap ótti.
«Biyl aýyl sharýashylyǵyn sýbsidiialaý eki esege ulǵaityldy, biraq ony alatyndardyń azyq-túlik baǵasyn 20%-ǵa kótergenin kórip otyrmyz. Mundai jaǵdaiǵa kóne almaspyz. Eger biz sýbsidiia bersek, onda olar qarsy mindettemeler qabyldaýy kerek. Sýbsidiialaý júiesi naqty jumys isteýi tiis», — dedi Álihan Smaiylov.
Monopoliiaǵa qarsy den qoiý sharalary boiynsha Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Rýstam Ahmetov sóz sóiledi. Óńirlerdegi ahýal jaily Ulytaý oblysynyń ákimi Berik Ábdiǵaliuly, Qostanai oblysynyń ákimi Arhimed Muhambetov jáne Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov baiandady.
Baiandamashylardy tyńdaǵan Premer-Ministr azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý boiynsha memlekettik organdardyń qyzmetine qatysty mańyzdy máseleler bar ekenin atap ótti.
«Ministrlikter men ákimdikterde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn retteý úshin barlyq qajetti quraldar, qarjy quraldary, baqylaý fýnktsiialary bar, biraq baǵanyń ósý serpini joǵary», — dedi Álihan Smaiylov.
Sondai-aq ol buǵan deiin «ainalym shemasyn» qarjylandyrýdy 100 mlrd teńgege deiin jetkizý tapsyrylǵanyn, alaida alty óńir – Almaty, Jambyl, Pavlodar, Atyraý, Qostanai jáne Aqmola oblystary osy ýaqytqa deiin ony iske asyrmaǵanyn atap ótti.
Onyń aitýynsha, qyzmetin qaita formattaý tapsyrylǵan baǵa belgileý tizbegin tergeý jónindegi óńirlik komissiialardyń jumysynan áli de nátije joq jáne kókónis saqtaý qoimalary boiynsha derekter bazasyn ózektendirý júrgizilmegen.
«Bul – ákimdikterdiń álsiz jumysynyń jáne Aýyl sharýashylyǵy, Saýda jáne integratsiia ministrlikteri tarapynan úilestirýdiń jetkiliksizdiginiń nátijesi. Óz mindetterin tiisinshe oryndamaǵany úshin atalǵan óńirler ákimderiniń jetekshilik etetin orynbasarlaryn tártiptik jaýapkershilikke tartýdy tapsyramyn», — dedi Álihan Smaiylov.
Sonymen qatar Premer-Ministr Saýda jáne integratsiia ministrligine osy baǵytqa jetekshilik etetin laýazymdy tulǵalardy tártiptik jaýapkershilikke tartýǵa usynys engizýdi, sondai-aq Saýda komitetiniń tóraǵasyn qyzmetinen bosatýdy tapsyrdy.
Qorytyndylai kele, ol qiiar, qyzanaq jáne jumyrtqa siiaqty baǵanyń eń kóp ósýi baiqalatyn taýarlyq pozitsiialar boiynsha naqty sharalar qabyldaý qajet ekenin atap ótti.
«Negizgi jetkizýshilerdiń kim ekenin, baǵanyń nege ósip jatqanyn anyqtaý kerek. Eger olar óz marjalaryn baǵany kóterýdiń esebinen alsa, onda naryqtyq ortada jumys istesin, al biz sýbsidiialardy basqa baǵyttarǵa jumsaimyz. Bul rette óńirlerde ruqsat etilgen saýda ústemesine jáne arnaiy komissiialardyń jumysyna monitoringti júieli jolǵa qoiý qajet. Áriptester, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń negizsiz ósýine jol bermeý jónindegi jumysty kúsheitýdi suraimyn. Quraldardyń bári bar», — dep túiindedi Álihan Smaiylov.
