Foto: Ult.kz / JI arqyly jasalǵan
Taiaý Shyǵys aimaǵynda sońǵy kezeńde geosaiasi ahýal qaita shielenisip, birqatar elder arasyndaǵy qatynastar kúrdelene tústi. Qaýipsizdik máseleleri, qarýly qaqtyǵystardyń kúsheiýi, sondai-aq syrtqy derjavalardyń yqpaly óńirdegi turaqtylyqqa áser etýde. Sarapshylardyń aitýynsha, bul úderister tek aimaq elderine ǵana emes, jahandyq qaýipsizdik pen ekonomikaǵa da yqpal etýi múmkin, dep habarlaidy Ult.kz.Májilis depýtaty Aidos Sarym munai baǵasynyń kóterilýi alǵashynda oń áser beretindei kórinse de, belgili bir deńgeiden keiin bul jahandyq ekonomikany báseńdetetinin, al Qazaqstannyń eksporttyq áleýetine keri yqpal etýi múmkin ekenin atap ótti.
Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
«Jalpy álemdegi úlken derjavalar arasynda qaqtyǵystyń bolýy álemdik ekonomikany, onyń quramdas bóligi Qazaqstannyń ekolomikasyn kógertpeitini anyq. Mysaly úshin keibir adamdar munaidyń baǵasy óse bastapty ǵoi dep qýanyp jatyr. Biraq belgili bir ósimnen keiin, mysaly úshin barreline 150 dollardan ary qarai ósip ketin bolsa, álemdik ekolomika toqtai bastaidy. Kóp aqsha munaiǵa ketkennen keiin, ózińniń ósimińdi, basqany tejeitin jaǵdaiǵa kelesiń. Bizden munaidy jii satyp alatyn shyǵar, esesine bizdiń astyqty almaýy múmkin, basqany almaýy múmkin. Sondyqtan munyń jaqsylyǵy joq ekeni anyq. Biraq osynyń bárin kórip, sezip otyrý, osyǵan daiyn bolý, kerek bolatyn bolsa der kezinde zańdardy aýystyryp, jańa múmkindikter ashý, jańa ratifikatsiialar jasaý, jańa kelisimshart jasai bilý bul – memleket pen parlamenttiń mindeti», –dedi májilismen.
Taiaý Shyǵystaǵy kez kelgen turaqsyzdyq munai naryǵyna tikelei áser etedi. Baǵanyń ósýi munai eksporttaýshy elder úshin qysqa merzimde tiimdi bolǵanymen, uzaq merzimde jahandyq ekonomikanyń baiaýlaýyna alyp kelýi múmkin.
QR Ulttyq Banki Tóraǵasy Timýr Súleimenov tilshimizdiń suraǵyna jaýap berý kezinde Taiaý Shyǵysta bolyp jatqan soǵystar biylǵy jyly teńgeniń nyǵaiýyna nemese álsireýine tikelei áser etetin basty faktor retinde atady.
Foto: Viktor Fediýnin/ Kazinform
«Ol bizdiń basty eksport taýarymyz munai baǵasyna tikelei áser etýde, sondyqtan teńgeniń quny da soǵan qarai ózgerýi múmkin», – dedi Súleimenov.
Alaida Májilis depýtaty Samat Nurtaza Qazaqstan men Iran arasyndaǵy shekara máseleleri el qaýipsizdigine qaýip tóndirmeitinin, kórshiler arasyndaǵy qatynastar turaqty ekenin, syrtqy saiasattyń berik ári naqty júrgizilip jatqanyn atap ótti.
Foto: Facebook/Samat Nurtaza
«Iranmen biz shektespeimiz. Ol el bizdiń kórshimizdiń kórshisi. Sondyqtan da qaýip joq dep esepteimin. Syrtqy saiasatymyz bizdiń berik, naqty, oǵan esh ýaiymdaý, tolqýǵa negiz joq. Tek qana shekara máselesin qamdap, jóndep qoiý kerek dep oilaimyn», – deidi ol.
Sonymen qatar, Nurtaza qazirgi munai baǵasynyń ósýi el ekonomikasyna oń áser etetinin, bul qarjynyń muǵalimderge, dárigerlerge jáne basqa áleýmettik salalarǵa baǵyttalýyna múmkindik beretinin jetkizdi. Depýtattyń pikirinshe, shekarany retteý men ekonomikalyq múmkindikterdi tiimdi paidalaný qajet.
Jalpy alǵanda, Taiaý Shyǵystaǵy qazirgi ahýal – kópqyrly jáne ózara bailanysty faktorlardyń nátijesi dep esepteidi sarapshylar. Olardyń pikirinshe, jaǵdaidyń ári qarai damýy diplomatiialyq kelissózderdiń nátijesine, sondai-aq iri derjavalardyń ustanymyna tikelei bailanysty bolmaq.
Baljan Jeńisqyzy
