Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Táýelsizdik qundylyqtaryn damýymyzdyń jańa kezeńimen bailanysta baiyptaǵan maqalasy 2021 jyldyń qanatqaqty sátinde qoǵamnyń barsha salasyna, sonyń ishinde bilim salasyna airyqsha oi saldy. L.N.Gýmilev atyndaǵy EUÝ rektory, QR UǴA akademigi Erlan Sydyqov osyndai pikirin bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Ras, Qasym-Jomart Kemeluly aitqandai, «Táýelsizdik bárinen qymbat!». Muny eldiktiń qadirin biletin, Qazaqstannyń búgini men bolashaǵyna qam jeitin otanshyl azamattar tereńinen túsinedi dep oilaimyz.
Táýelsizdik – ata-babamyzdyń asyl muraty bolǵany úshin de qymbat.
Táýelsizdik – jańǵyrýymyzdyń bastamasy bolǵany úshin de qymbat.
Táýelsizdik – ótkenniń baǵalysyn, búginniń kerektisin, keleshektiń paidalysyn sezindirgeni úshin de qymbat. Bul – Qazaqstan Respýblikasynyń aibarly biigi, táýekel alańy, qairat belesi, eńbek básekesi, syndarly sabaqtastyǵy. Prezident osy baǵyttaǵy tujyrymdamasyn «Baǵdar men beles», «Tanym men taǵylym», «Qoǵam men qundylyq», «Ulaǵat pen ustanym» taraýshalary arqyly júieli túsindirgen. Baiypty jetkizgen», - dedi E. Sydyqov.
Q.Toqaev «Táýelsizdiktiń otyz jylyn shartty túrde úsh onjyldyq beleske bólip qarastyrýǵa bolady. Onyń árqaisysy atqarǵan missiiasy turǵysynan ǵasyrdyń júgin arqalap tur» dei kele, Prezident birinshisin - «Qazaqstannyń irgetasyn qalaý kezeńi», ekinshisin – «Qazaq eliniń keregesin keńeitý kezeńi», úshinshisin – «mereili memleket kezeńi» dep aidarlaidy.
«Bul mejeniń bári de - jańa tarihtyń ǵana emes, máńgiligimizdiń irgetasy. Osy oidy saraptaǵan Memleket basshysy jas býynnyń El Azattyǵy aldyndaǵy perzenttik paryzyn tómendegishe kórsetedi: «Táýelsizdik qurdastary oiy tolysqan otyz jasqa toldy. Egemen elde dúniege kelip, ósip-jetilgen olardyń sanasy sergek, kózqarastary da, ómir salttary da ózgeshe. Tipti, Táýelsizdikti eshbir dáleldi qajet etpeitin aksioma dep biledi. Bul – egemendik uǵymy jastardyń sanasyna berik ornyqqanyn kórsetetin qalypty qubylys. Biraq Táýelsizdik qundylyǵy jadyna birjola shegelenip, máńgi saqtalýy úshin óskeleń urpaq onyń qadirin bilýi kerek».
Biz Táýelsizdik qurdastaryn oqytyp-toqytqan bilim salasynyń mamandary retinde olardyń talǵamyn da, jańashyl muratyn da jaqsy sezinemiz», - dedi rektor.
Maqalada Qasym-Jomart Toqaev osy talǵam men muratty memleketshildik arnamen qalai toǵystyrýǵa bolatynyn bylaisha tamasha jetkizgen: «Tarihshylardyń ǵana emes, barsha jurttyń, ásirese, jas urpaqtyń tarihi sanasy aiqyn ári berik bolýǵa tiis. Bul rette, aýqymdy kórmelermen nemese basqa da úlken jobalarmen áýestenbei, balalarǵa, jastarǵa arnalǵan qarapaiym ári qabyldaýǵa jeńil týyndylarǵa basa mán bergen jón».
Ǵalymnyń paiymynsha, handyq dáýirdiń alaýly shaǵy men qyspaqty kezeńiniń aqiqatynan 1986 jylǵy Jeltoqsan kóterilisine deiingi azattyq jolyndaǵy kúres taǵylymyn tarazylaǵan Memleket basshysy «tarih sabaǵy» degen máselege bilikti saiasi qairatker retinde qaraidy.
«Tipti zerdeli jastar túsinsin degen oimen: «Biz tyǵyryqtan shyǵar joldyń sańylaýy da kórinbeitin qiyn kúnderden qaqtyǵys pen qantógiske urynbai aman shyǵyp, eshkimge esemizdi jibermei, jańa sipattaǵy Qazaq memleketin qurdyq. Búgingi jáne bolashaq urpaq muny árdaiym bilip otyrýy kerek. Sol úshin Qazaqstannyń jańa tarihyn da júieli zerttegen jón» deidi.
Budan zertteý men onyń problemasyna bailanysty qoǵamnyń, sonyń ishinde jastardyń túsinik-tanymy, zárýlikterdi durys ańǵarýy qalyptasady. Tarihty taný men tarihnamaǵa degen halyq túsinigin qalyptastyrýdyń tujyrymdamasy da osynda aitylǵan. Qasym-Jomart Kemelulynyń: «Árbir halyq óziniń arǵy-bergi tarihyn ózi jazýǵa tiis. Bóten ideologiianyń jetegimen júrýge bolmaidy. Ulttyq múdde turǵysynan jazylǵan shejire urpaqtyń sanasyn oiatyp, ulttyń jadyn jańǵyrtýǵa múmkindik beredi» degen oiy bizdiń salanyń temirqazyǵy ispettes», - dep toqtaldy E. Sydyqov.
Ózderińizge málim, ótken jyly Memleket basshysy Jarlyǵymen Saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jóninde memlekettik komissiia quryldy. Bul komissiia Táýelsizdiktiń 30 jyldyq kezeńinde eleýli de nátijeli jumys isteitinine kúmánimiz joq. Maqalada osy bastamaǵa serpin beretin oi da jetkilikti.
«Mysaly, Qasym-Jomart Kemelulynyń: «Biz kezinde elge qyzmet etýdiń ozyq úlgisin kórsetken Alash qairatkerlerinen taǵylym alamyz. Olar ótken ǵasyrdyń basynda táýelsizdik ideialaryn halyq arasynda dáripteýge zor eńbek sińirip, azattyq jolynda qurban boldy» degen pikiriniń astarynda irgeli zertteýlerge muryndyq bolatyn pikirler jatyr. Tarih – Táýelsizdiktiń oqýlyǵy ǵana emes, ony qorǵaý men qoldaýdyń baǵa jetpes quraly. Bul rette Prezidenttiń myna tujyrymy otanshyldyqtyń jańa sózi dep bilemiz: «Aýmaqtyq tutastyǵymyzǵa kúmán keltirip, tatý kórshilik qatynastarǵa syna qaqqysy keletin keibir shetel azamattarynyń arandatýshylyq is-áreketterine resmi jáne qoǵamdyq deńgeide toitarys bere otyryp, aǵartýshylyq jumystaryn ustamdylyqpen júrgizgen jón. Biz ulttyq múddeni aspen de, taspen de qorǵaýǵa daiyn bolýymyz qajettigin taǵy da basa aitqym keledi».
Maqalada ulttyq jańǵyrý, eldik bereke-birlik, memleket bolashaǵy jolyndaǵy etnosaralyq tutastyq tarih pen qazirgi shyndyq aiasynda jan-jaqty taldanyp, júieli zerdelengen. Prezident tipti halyq yntymaǵynyń rámizi syndy Naýryz merekesiniń mazmuny men formasyna da jańasha sipat berýdi usynady», - dedi EUÝ rektory.
Osy oraida JOO rektory túptep kelgende, máseleniń bári bilim men ǵylymǵa tireletinin atap ótti. Tarihqa da, tanymǵa da, qoǵamdyq jańǵyrýǵa da, eldik ustanymǵa da, jańashyl baǵdarǵa da bilim-ǵylym qýaty kerek. Osy rette mártebeli Qasym-Jomart Kemelulynyń: «HHI ǵasyr – bilim men biliktiń dáýiri. Ár adam ózin úzdiksiz jetildirip, jańa kásipterdi igerip, únemi zaman aǵymyna beiimdelý arqyly ǵana básekelik qabiletin arttyra alady. Bilim men tehnologiia, joǵary eńbek ónimdiligi el damýynyń basty qozǵaýshy kúshi bolýǵa tiis» degen tujyrymy joǵary mektep salasyn jańa mindetterge jumyldyrady.
«Qazaqstannyń árbir ziialy azamaty tarih pen búgingi kún aqiqatyn zerdemen tarazylap, parasatpen memleketshildik múddege sáikestendirse, Táýelsizdik muratynyń da oryndalǵany, baiandy isterdiń de laiyqty jalǵasqany. Biz solai bolatynyna senemiz», - dedi Erlan Sydyqov.
.jpeg)